- wymowa:
- IPA: [iɾ]
- ?/i
- znaczenia:
czasownik nieprzechodni
Więcej informacji notas, formas no personales ...
notas |
---|
- Do końcówki 1. os. lp. czasu presente de indicativo dodaje się jotowaną spółgłoskę „y”.
- Rdzeń otrzymuje spółgłoskę „v” w czasie presente de indicativo i w formie lp. trybu imperativo (tú).
- Otrzymuje końcówki fleksyjne pierwszej koniugacji w czasach presente (indicativo/subjuntivo) i pretérito imperfecto
(indicativo), zamieniając w tym ostatnim początkową literę „a” samogłoską „i”. - Rdzeń otrzymuje grupę liter „fu” w czasach pretérito perfecto simple, pretérito imperfecto (sub.) i futuro (sub.),
tracąc w tych ostatnich początkową samogłoskę „i” końcówki fleksyjnej. - Końcówka fleksyjna 3. os. lp. czasu pretérito perfecto simple przybiera formę samogłoski „e”.
- Rdzeń otrzymuje grupę liter „vay” w czasie presente de subjuntivo.
- Początkowa samogłoska „i” w gerundio przechodzi w spółgłoskę „y”.
- Forma lp. trybu imperativo (vos) pochodzi od czasownika andar.
- Zgodnie z reguła pisowni nie akcentuje się wyrazów jednosylabowych: vais, fui, fue.
|
|
formas no personales | infinitivo | gerundio | participio |
---|
simples | ir | yendo | ido |
---|
compuestas | haber ido | habiendo ido | — |
---|
|
formas personales | número singular | número plural |
---|
modo indicativo | yo | tú, vos | él, ella usted | nosotros nosotras | vosotros vosotras | ellos, ellas ustedes |
---|
presente | voy | vas | va | vamos | vais | van |
---|
pretérito imperfecto | iba | ibas | iba | íbamos | ibais | iban |
---|
pretérito perfecto simple | fui | fuiste | fue | fuimos | fuisteis | fueron |
---|
futuro simple | iré | irás | irá | iremos | iréis | irán |
---|
condicional simple | iría | irías | iría | iríamos | iríais | irían |
---|
|
modo subjuntivo | yo | tú, vos | él, ella usted | nosotros nosotras | vosotros vosotras | ellos, ellas ustedes |
---|
presente | vaya | vayas | vaya | vayamos | vayáis | vayan |
---|
pretérito imperfecto | fuera | fueras | fuera | fuéramos | fuerais | fueran |
---|
fuese | fueses | fuese | fuésemos | fueseis | fuesen |
futuro simple | fuere | fueres | fuere | fuéremos | fuereis | fueren |
---|
|
modo imperativo | tú | vos | usted | nosotros nosotras | vosotros vosotras | ustedes |
---|
presente | ve | andá | vaya | vayamos | id | vayan |
---|
Zamknij
- (1.1) zależnie od środka lokomocji: iść, jechać, jeździć, lecieć
- (1.2) pasować, być odpowiednim do czegoś
- (1.3) prowadzić, wieść
- (1.4) nosić, być ubrany w coś
- (1.5) iść, wieść się, toczyć się
- (1.6) chodzić, uczęszczać (na coś)
- (1.7) wprowadza wyliczenie, wielokrotność powtarzanej czynności
- (1.8) działać, chodzić, funkcjonować
- (1.9) być (w określonym stanie)
- odmiana:
- (1) koniugacja III: czasownik nieregularny, model ir
- przykłady:
- (1.1) Ella va a casa de su madre todos los lunes. → Ona jeździ/chodzi do (domu) swojej matki w każdy poniedziałek.
- (1.1) Alquilamos dos autocares para ir de excursión a Madrid. → Wynajęliśmy dwa autokary, aby pojechać na wycieczkę do Madrytu.
- (1.1) Mete esta ropa en la cesta y ve a la terraza a tenderla. → Włóż tę bieliznę do koszyka i idź na taras rozwiesić ją.
- (1.1) Tuve que ir a urgencias porque me picó una abeja. → Musiałem/am pójść/pojechać na pogotowie, bo ukąsiła mnie pszczoła.
- (1.1) Veo que hoy no estás muy católico; mejor quédate en casa y no vayas al trabajo. → Widzę, że nie jesteś dzisiaj w zbyt dobrym stanie; lepiej zostań w domu i nie idź do pracy.
- (1.1) Estando en Venecia fuimos por primera vez en góndola. → Będąc w Wenecji, po raz pierwszy płynęliśmy gondolą.
- (1.1) Fueron al cine andando pese a que llovía a cántaros. → Poszli do kina pieszo, mimo że lało jak z cebra.
- (1.1) Los chicos iban detrás de sus profesores y las chicas delante. → Chłopcy szli za swymi profesorami, a dziewczynki z przodu.
- (1.1) Vayamos a ese restaurante italiano, hoy me apetece una lasaña. → Chodźmy do tej włoskiej restauracji, dziś mam ochotę na lasagne.
- (1.1) Recuérdame que vaya mañana al dentista, que a mí seguro que se me olvidará. → Przypomnij mi, żebym poszedł/poszła jutro do dentysty, bo ja na pewno zapomnę.
- (1.2) Este bolso no va con estos zapatos. → Ta torebka nie pasuje do tych butów.
- (1.2) El morado te va muy bien. → Fiolet bardzo dobrze ci pasuje.
- (1.3) Este camino va al pueblo. → Ta droga wiedzie do wioski.
- (1.4) El rey iba de uniforme. → Król nosił mundur (był ubrany w mundur).
- (1.5) Tenemos grandes beneficios porque el negocio va muy bien. → Mamy duże zyski, ponieważ interes idzie bardzo dobrze.
- (1.5) Lamento que las cosas hayan ido tan mal últimamente entre tu hermano y tú. → Przykro mi, że sprawy się ostatnio tak źle potoczyły między tobą a twoim bratem.
- (1.6) No voy a ese restaurante desde que encontré una mosca nadando en mi sopa. → Nie chodzę do tej restauracji, od kiedy znalazłem muchę pływającą w mojej zupie.
- (1.6) ¿Tú crees que valdrá la pena que siga yendo a aquel curso de cocina una vez que me den el trabajo? Porque dudo que me sobre tiempo para esas distracciones. → Czy sądzisz, że będzie warto dalej chodzić na tamten kurs gotowania, gdy już dostanę pracę? Bo wątpię, bym miał/a czas na takie rozrywki.
- (1.6) Mi colega iba mucho de putas y pescó el sida. → Mój kumpel chodził często na kurwy i nabawił się aidsa.
- (1.7) Ya van tres veces seguidas que llego tarde. A la próxima seguramente me pondrán de patitas en la calle. → Już trzeci raz pod rząd się spóźniam. Następnym razem na pewno mnie wyrzucą na bruk.
- (1.8) Hoy todo va a bulto, a ciegas, y se hace mal, o no se hace.[1] → Dzisiaj wszystko funkcjonuje na oko, na ślepo, i robi się źle albo się nie robi.
- (1.8) Tu actuación va en detrimento de mis intereses. → Twoje poczynania działają na szkodę moich interesów.
- (1.9) La policía averiguó que el conductor del autobús iba borracho. → Policja ustaliła, że kierowca autobusu był pijany.
- składnia:
- (1.4) ir + de
- kolokacje:
- (1.1) ir al cine / a trabajar → iść do kina / do pracy • ir a pie → iść piechotą, iść na piechotę • ir a la consulta → iść do przychodni • ir de compras → chodzić na zakupy • ir de excursión → iść na wycieczkę • ir al cielo → iść do nieba • ir en bicicleta / en coche / en monopatín → jeździć na rowerze / samochodem / na deskorolce • ir en avión → lecieć samolotem • ir en barco → płynąć statkiem • correveidile → plotkarz, plotkarka
- (1.4) ir en bikini → nosić bikini
- (1.5) ir viento en popa → iść jak po maśle
- synonimy:
- (1.2) pot. pegar
- (1.3) conducir
- (1.4) llevar (puesto)
- (1.7) llevar
- (1.8) funcionar, andar, pot. chutar
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- czas. irse, caminar
- przym. ido
- rzecz. ida ż
- związki frazeologiczne:
- ir a (peryfraza czasownikowa)
- ir contra (la) corriente → płynąć pod prąd
- ir echando leches → pot. wulg. popylać, grzać, zapieprzać, zwiewać
- a donde fueres, haz lo que vieres → jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
- a la tercera va la vencida → do trzech razy sztuka
- dando y dando, la gotera va horadando → kropla drąży skałę
- ir por lana y volver trasquilado → wyjść jak Zabłocki na mydle
- quien lengua ha, a Roma va; preguntando se va a Roma → kto pyta, nie błądzi
- quien quita lo que da, al infierno va → kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera
- tanto va el cántaro a la fuente, que al fin se rompe → dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie
- etymologia:
- łac. ire
- uwagi:
- źródła:
Concepción Arenal, El pauperismo (1856)