Rośliny przyprawowe – rośliny i ich części (korzenie , kłącza , cebule , kora , kwiaty , owoce , nasiona ) w stanie świeżym, wysuszonym lub po obróbce mechanicznej, stosowane jako przyprawy . Ze względu na specyficzny smak i aromat stosowane są jako dodatki do pożywienia w celu poprawienia smaku, nierzadko przypisuje się im równocześnie działanie lecznicze[1] .
Szyszkojagody jałowca
Owoce (laski) wanilii
Ważniejsze rośliny przyprawowe[1] [2] [3] [4]
Owoce inne:
badian właściwy (Illicium verum ) – anyż gwiaździsty,
berberys pospolity (Berberis vulgaris ),
borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea ),
chmiel zwyczajny (Humulus lupulus ),
cytrus (Citrus sp.) – naowocnia (egzokarp ) zwłaszcza cytryny (C. limon ) i pomarańczy (C. sinensis ) – skórka cytrynowa i pomarańczowa,
dereń jadalny (Cornus mas ),
granatowiec właściwy (Punica granatum ) – granat,
jałowiec pospolity (Juniperus communis ) – szyszkojagody, tzw. jagody jałowca,
jarząb pospolity (Sorbus aucuparia ) – jarzębina,
korzennik lekarski (Pimenta dioica ) – ziele angielskie ,
melonowiec właściwy (Carica papaya ) – papaja,
oliwka europejska (Olea europaea ),
papryka (Capsicum sp.) – m.in. pieprz cayenne ,
pieprz czarny (Piper nigrum ),
pieprz długi (Piper longum ),
pieprz kubeba (Piper cubeba ),
pomidor zwyczajny (Lycopersicon esculentum ) – keczup ,
rokitnik zwyczajny (Hippophaë rhamnoides ),
róża dzika (Rosa canina ),
sumak garbarski (Rhus coriaria ),
wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia ) – wanilia, laski wanilii,
wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis ) – owoce wawrzynu,
winorośl właściwa (Vitis vinifera ) – wino , rodzynki .
Nasiona czarnuszki siewnej
Nasiona:
czarnuszka siewna (Nigella sativa ) – czarnuszka, czarny kminek,
gorczyca biała (Sinapis alba ),
gorczyca biała gardalska (Sinapis alba subsp. dissecta ) – gorczyca gardalska,
kapusta czarna (Brassica nigra ) – gorczyca czarna,
kapusta sitowata (Brassica juncea ) – gorczyca sarepska, gorczyca brunatna, gorczyca chińska,
kardamon malabarski (Elettaria cardamomum ) – kardamon zielony,
kakaowiec właściwy (Theobroma cacao ) – kakao ,
kawa arabska (Coffea arabica ),
kola zaostrzona (Cola acuminata ),
kozieradka pospolita (Trigonella foenum-graecum ) – kozieradka,
mak lekarski (Papaver somniferum ),
migdałowiec pospolity (Amygdalus communis ) – migdały, marcepan
muszkatołowiec korzenny (Myristica fragrans ) – kwiat muszkatołowy (macis, osnówka nasion)[5] [6] , gałka muszkatołowa ,
rokietta siewna (Eruca vesicaria subsp. sativa ) – rukola, gorczyca perska,
sezam indyjski (Sesamum indicum ) – sezam,
soja warzywna (Glycine max ) – sos sojowy.
Wysuszone pąki kwiatowe (goździki ) czapetki pachnącej
Kłącza lukrecji gładkiej
Kłącza i korzenie:
alpinia lekarska (Alpinia officinarum ) – kałgan,
chrzan pospolity (Armoracia rusticana ),
cykoria podróżnik (Cichorium intybus ),
dzięgiel litwor , arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica ),
imbir lekarski (Zingiber officinale ) – imbir,
Kaempferia galanga – kentior,
lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra ) – lukrecja,
ostryż długi (Curcuma longa ) – kurkuma, szafran indyjski,
pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa ) – pasternak,
rzodkiewka (Raphanus sativus var. sativus ),
tatarak zwyczajny (Acorus calamus ) – tatarak,
zapaliczka cuchnąca (Ferula assa-foetida ) – asafetyda .
Kora cynamonowca cejlońskiego
Melisa lekarska
Listki laurowe
Liście i zioła :
bazylia pospolita (Ocimium basilicum ) – bazylia,
Bergera koenigii – liście curry,
biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga ),
bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea ),
bylica draganek (Artemisia dracunculus ) – estragon,
bylica piołun (Artemisia absynthium ) – piołun,
bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum ),
bylica pospolita (Artemisia vulgaria ),
cząber ogrodowy (Satureia hortensis ) – cząber,
cząber górski (Satureja montana ) – cząber włoski, cząber zimowy, czubrica ,
hyzop lekarski (Hyssopus officinalis ) – hyzop,
koper ogrodowy (Anethum graveolens ) – koper, koperek,
krwiściąg mniejszy (Sanguisorba minor ),
lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia ) – lawenda,
lebiodka majeranek , majeranek ogrodowy (Origanum majorana ) – majeranek,
lebiodka kreteńska (Origanum onites ) – chmiel hiszpański, majeranek dziki,
lebiodka pospolita (Origanum vulgare ) – oregano (zwłaszcza O. vulgare subsp. viridulum ), majeranek dziki,
Lippia graveolens – oregano meksykańskie,
lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale ) – lubczyk, maggi ,
macierzanka tymianek (Thymus vulgaris ) – tymianek,
Thymus zygis – tymianek hiszpański,
Thymus saturejoides – tymianek saturejski,
Thymus mastichina – tymianek mastix,
marchewnik anyżowy (Myrrhis odorata ),
melisa lekarska (Melissa officinalis ),
mięta zielona (Mentha spicata ),
mięta pieprzowa (Mentha piperita ),
mirt zwyczajny (Myrtus communis ),
ogórecznik lekarski (Borago officinalis ),
palczatka cytrynowa (Cymbopogon citratus ) – trawa cytrynowa,
pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum ) – pietruszka,
pieprzyca siewna (Lepidium sativum ) – rzeżucha,
pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica ),
portulaka pospolita (Portulaca oleracea ),
przytulia wonna (Galium odoratum ),
roszponka warzywna (Valerianella locusta ),
rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis ) – rozmaryn,
rukiew wodna (Nasturtium officinale ),
ruta zwyczajna (Ruta graveolens ),
selery zwyczajne (Apium graveolens ) – selery,
szałwia lekarska (Salvia officinalis ),
szałwia muszkatołowa (Salvia sclarea ),
szczaw zwyczajny (Rumex acetosa )
trybula ogrodowa (Anthriscus cerefolium ) – trybula,
wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis ) - liście bobkowe, liście laurowe,
wrotycz balsamiczny (Tanacetum balsamita ),
wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare ).
Owoce kminku zwyczajnego
Hans Melchior, Hans Kastner: Przyprawy, badania botaniczne i chemiczne . Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1978, s. 17.
Jan Kybal, Jirina Kaplicka: Rośliny aromatyczne i przyprawowe . Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985. ISBN 83-09-00959-3 . Brak numerów stron w książce Bohumir Hlava, Dagmar Lanska: Rośliny przyprawowe . Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00456-7 . Brak numerów stron w książce Uli Mautner, Bernd Kullenberg: Przyprawy ziołowe . Katowice: Videograf, 1994. ISBN 83-85516-52-2 . Brak numerów stron w książce Kwiat muszkatołowy [online], kuchniaazjatycka.com (Jędrzej Śpiewak, Jolanta Holband) [dostęp 2016-08-04] .