From Wikipedia, the free encyclopedia
Pakistan (Oerdoe: پاكستان, Pākistān), amptelik die Islamitiese Republiek Pakistan (Engels: Islamic Republic of Pakistan; Oerdoe: اِسلامی جمہوریہ پاکِستان, Islāmī Jumhūriyah Pākistān), is 'n staat in Suid-Asië. Dit word in die weste begrens deur Iran en Afghanistan, in die noorde deur die Volksrepubliek China en in die ooste deur Indië. In die suide grens die land aan die Arabiese See van die Indiese Oseaan. In die noordooste word Pakistan deur die Himalaja met bergpieke soos Broad Peak, Gasherbrum I, Gasherbrum II, K2 en Nanga Parbat begrens. Pakistan se geografie word gekenmerk deur die Indusvallei.
| |||||
Nasionale leuse: ایمان، اتحاد، نظم[2] Īmān, Ittiḥād, Naẓm (Oerdoe vir: "Geloof, Eenheid, Dissipline") | |||||
Volkslied: قومی ترانہ Qaumī Tarānah[3] (Oerdoe vir: "Volkslied") | |||||
![]() | |||||
Hoofstad | Islamabad | ||||
Grootste stad | Karatsji | ||||
Amptelike tale | Engels en Oerdoe[4] | ||||
Regering | Federale parlementêre grondwetlike republiek Asif Ali Zardari Shehbaz Sharif | ||||
Onafhanklikheid Vorming • Opvatting van Pakistan • Pakistan-verklaring • Pakistan-resolusie • Onafhanklikheid en Dominium • Islamitiese Republiek • Ontbinding van Oos- en Wes-Pakistan • Huidige grondwet |
29 Desember 1930 28 Januarie 1933 23 Maart 1940 14 Augustus 1947 23 Maart 1956 16 Desember 1971 14 Augustus 1973 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
881 913[5] km2 (33ste) 340 509 myl2 2,86 | ||||
Bevolking - 2021-skatting - 2023-sensus - Digtheid |
226 992 332[6] (5de) 241 499 431[7] 273,8 / km2 (56ste) 709,1 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2023-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2023-skatting | ||||
MOI (2021) | ![]() | ||||
Gini (2018) | 29,6[10] – medium | ||||
Geldeenheid | Roepee (Rs) (PKR ) | ||||
Tydsone - Somertyd |
PK (UTC+05:00) net soms toegepas (UTC+06:00) | ||||
Internet-TLD | .pk | ||||
Skakelkode | +92 |
Pakistan beslaan 'n oppervlakte van 881 913 km² en het 'n bevolking van 241 499 431 in 2023 gehad. Die hoofstad is sedert 1960 Islamabad en die grootste stad is Karatsji. Ander groot stede sluit in Faisalabad, Gujranwala, Hyderabad, Lahore, Multan, Pesjawar, Quetta en Rawalpindi. Die amptelike tale is Engels en Oerdoe (ook nasionale taal), terwyl ander tale soos Beloetsji, Kasjmiri, Pandjabi, Pasjtoe, Persies en Sindhi net plaaslike erkenning geniet. Belangrike etniese groepe sluit in Beloetsje, Bengale, Muhajirs, Punjabi's, Pasjtoene, Saraiki's en Sindhi's.
Pakistan het tussen 1858 en 1947 deel uitgemaak van Brits-Indië en met die Verdeling van Indië het dit saam met Bangladesj van sy buurland Indië geskei. In 1971 het die destydse Oos-Pakistan met Indiese ondersteuning die Bengaalse Onafhanklikheidsoorlog teen Pakistan begin en op 26 Maart 1971 sy onafhanklikheid van Pakistan verklaar. Met die grondwet van 14 Augustus 1973 het dié land 'n federale parlementêre grondwetlike republiek geword. Pakistan is 'n lidland van die Britse Statebond met 'n president as staatshoof. Sedert die Verdeling van Indië veg Pakistan teen Indië en die Volksrepubliek China oor beheer van die voormalige prinsstaat Kasjmir, wat tot dusver tot vyf oorloë oor die verdeelde gebied gelei het.
Die naam Pakistan beteken "Land van die suiwer" in Persies en Oerdoe. Dit is ook afgelei van die gebiede in die voormalige Brits-Indië: Punjab, North-West Frontier Province (Afghania Province), Kasjmir, Sindh en Baluchistan.[11][12][13] Die letter i is toegevoeg om die spelling te verbeter en die korrekte naam in Persies en Oerdoe te kry.[14] Die agtervoegsel ـستان (-stān) is 'n Persiese woord en beteken "die plek van" en herinner ook aan die sinoniem (en verwante) Sanskrit-woord sthāna स्थान.[15] Pakistan beteken dus "land van die Pakistane".
Die meeste en gewildste sportsoorte wat in Pakistan beoefen word, het hul oorsprong in die Verenigde Koninkryk en tydens die bestaan van Brits-Indië op die Indiese subkontinent gevestig.
Veldhokkie word as Pakistan se nasionale sport beskou[16][17] en die Pakistanse nasionale hokkiespan kon tot dusver drie goue medaljes op Olimpiese Somerspele wen: in 1960, 1968 en 1984.[18] Daarbenewens het Pakistan die veldhokkiewêreldbeker tot dusver vier keer gewen (in 1971, 1978, 1982 en 1994), meer as enige ander land.[19]
Krieket is Pakistan se gewildste sport.[20] Die Pakistanse nasionale krieketspan het die Asiatiese Beker twee keer (in 2000 en 2012), die Asiatiese Toetskampioenskap 1999, die Austral-Asiatiese kampioenskap drie keer (in 1986, 1990 en 1994) en die Krieketwêreldbeker 1992 gewen, asook tydens die Krieketwêreldbeker 1999 as naaswenner geëindig. Pakistan het ook twee keer as naaswenner van die T20I-wêreldbeker geëindig (in 2007 in Suid-Afrika en in 2022 in Australië) en kon die T20I-wêreldbeker 2009 in Engeland wen. In 2017 het Pakistan vir die eerste keer die Kampioenetrofee ingepalm. In Maart 2009 het militante die Sri Lankaanse nasionale krieketspan tydens hul toer deur Pakistan aangeval met die gevolg dat tot Mei 2015 geen internasionale krieketwedstryde in Pakistan gespeel is nie.[21] Eweneens is Pakistan van sy rol as medegasheer vir die Krieketwêreldbeker 2011 ontneem.[22][23]
Pakistan was gasheer of medegasheer van verskeie internasionale sportgeleenthede: die Suid-Asiatiese Spele in 1989 en 2004; die muurbalwêreldbekertoernooie in 1984, 1993, 1996 en 2003; die krieketwêreldbekertoernooie in 1987 en 1996, asook die veldhokkiewêreldbeker in 1990. Die Kampioenetrofee 2025 sal ook in Pakistan aangebied word.[24]