Loading AI tools
miasto w województwie łódzkim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zgierz – miasto w Polsce w województwie łódzkim, siedziba powiatu zgierskiego. Leży nad Bzurą. Graniczy od południa z Łodzią i wchodzi w skład aglomeracji łódzkiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa łódzkiego. Po reformie administracyjnej w 1999 znalazło się w granicach nowego województwa łódzkiego. Zgierz uzyskał prawa miejskie przed rokiem 1288 i jest jednym z najstarszych miast w regionie[3].
miasto i gmina | |||||
Plac im. Pułkownika Jana Kilińskiego w Zgierzu | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | |||||
Aglomeracja | |||||
Data założenia |
1161 | ||||
Prawa miejskie |
przed 1318[1] | ||||
Prezydent | |||||
Powierzchnia |
42,33 km² | ||||
Wysokość |
184 m n.p.m. | ||||
Populacja (2023) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Strefa numeracyjna |
42 | ||||
Kod pocztowy |
95-100 do 95-110 | ||||
Tablice rejestracyjne |
EZG | ||||
Położenie na mapie powiatu zgierskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |||||
![]() | |||||
TERC (TERYT) |
1020031 | ||||
SIMC |
0959263 | ||||
Urząd miejski plac Jana Pawła II 1695-100 Zgierz | |||||
Strona internetowa | |||||
BIP |
Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4] w starostwie łęczyckim w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku[5].
Podczas II wojny światowej na obszarze ziem polskich włączonych do III Rzeszy w „Warthegau” („Kraj Warty”) pod nazwą Görnau.
Najczęściej używana jest gwara łódzka z silniej zaznaczonymi rusycyzmami i germanizmami.
Według danych GUS na dzień 31 grudnia 2023 r. miasto zamieszkiwały 53 543 osoby[2].
Miasto posiada połączenie tramwajowe ze stolicą województwa Łodzią, poprzez łódzki tramwaj linii nr 45 jeżdżący z Placu Kilińskiego przez Plac Wolności do krańcówki Telefoniczna Zajezdnia w Łodzi[6]
Według danych z roku 2007[7] Zgierz ma obszar 42,33 km², w tym:
Miasto stanowi 4,95% powierzchni powiatu.
Pod względem administracyjnym Zgierz jest gminą miejską. Na obszarze Zgierza utworzono 11 jednostek pomocniczych gminy zwanych osiedlami.
Zgierz leży w historycznej ziemi łęczyckiej[8].
Dane z 31 grudnia 2023[2]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
Populacja | 53 543 | 100 | 28 621 | 53,45 | 24 922 | 46,55 |
Nie wiadomo, skąd pochodzi nazwa miasta. Przypuszcza się, że nazwa Zgierz pochodzi od miejsca zgorzałego, miejsca wypalania ogni ofiarnych lub od miejsca po wypalonym lesie. W starych dokumentach miasto nazywane jest Zguyr, Sguir, Segey i Shegrz[10].
Ta sekcja od 2009-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Uchwałą Nr VII/49/90 Rady Miejskiej w Zgierzu z dnia 13 grudnia 1990 roku zmieniono nazwy następujących ulic:
Nazwa pierwotna | Nazwa obecna |
---|---|
Karola Świerczewskiego | 3 Maja |
17 Stycznia | Długa |
Aleja XXXV-lecia PRL | Aleja Armii Krajowej |
PKWN | Rajmunda Rembielińskiego |
Małgorzaty Fornalskiej | Jana Świercza |
Feliksa Dzierżyńskiego | Jana Śniechowskiego |
Juliana i Ethel Rossenbergów | Zygmunta Lorentza |
Bojowników o Wolność i Demokrację | Orla |
22 Lipca | Gołębia |
Obrońców Stalingradu | Aleksandrowska |
Hanki Sawickiej | Szeroka |
Aleksandra Kostki Napierskiego | Stefana Pogonowskiego |
Mariana Buczka | Arkadiusza Musierowicza |
Marcelego Nowotki | Józefa Piłsudskiego |
Wandy Wasilewskiej | Ignacego Hordliczki |
Juliana Marchlewskiego | Stanisława Pieczyraka |
Róży Luksemburg | Heleny Wiewiórskiej |
Pawła Findera | Stanisława Fijałkowskiego |
Stefana Okrzei | Stefana Cezaka |
Rewolucji 1905 r. | Łódzka |
Pod koniec XX wieku nastąpiły także zmiany nazw innych ulic i placów w wyniku uchwał Rady Miasta:
Nazwa pierwotna | Nazwa obecna |
---|---|
Księdza Piotra Ściegiennego (do 1997)[17] Stary Rynek (do 2005)[18] |
Plac Jana Pawła II |
Romualda Mielczarskiego (część do 1988)[19] | Stefanii Kuropatwińskiej |
Trojańska (część do 1996)[20] | Jacka Malczewskiego |
Ludwika Waryńskiego[21] | Księdza Jerzego Popiełuszki |
Komuny Paryskiej[21] | Księdza Szczepana Rembowskiego |
Arkadiusza Musierowicza (część do 2005)[22] | Władysława Rząba |
Władysława Hibnera[21] | Szarych Szeregów |
Janka Krasickiego[21] | Wandy Węgierskiej |
Gwardii Ludowej[21] | Jerzego Wieczorka „Bohdana” |
Na liście zabytków są:
Miasto przecinają dwie drogi krajowe:
oraz ma początek droga wojewódzka nr 702 łącząca Zgierz z Kutnem.
Na północ od miasta przebiega autostrada A2, z którą Zgierz jest skomunikowany poprzez węzły drogowe
W finalnej fazie realizacji łódzkiego oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jest budowa obwodnicy Zgierza, która będzie stanowiła fragment obwodnicy Łodzi w części drogi szybkiego ruchu nr 14. Przejmie ona niemal w całości ruch tranzytowy, co znacznie odciąży krajową „starą jedynkę” biegnącą przez miasto. Obwodnica ma rozpoczynać się w okolicach Lućmierza, później biec będzie w okolicach osiedla 650-lecia w Zgierzu, w stronę Aleksandrowa, stamtąd zaś południowo-zachodnim fragmentem Łodzi do Pabianic, gdzie łączyć się będzie z drogą ekspresową nr 8[30].
Przez Zgierz przechodzą dwa szlaki kolejowe:
Miasto posiada dwie stacje kolejowe Zgierz i Zgierz Północ oraz trzy przystanki kolejowe: Zgierz Jaracza, Zgierz Kontrewers i Zgierz Rudunki[31].
Przez miasto przebiega budowana od 2011 Łódzka Kolej Aglomeracyjna.
Komunikacja Tramwajowa – Po raz pierwszy tramwaj na ulicach Zgierza pojawił się 19 stycznia 1901 roku. Linia biegła na trasie Łódź Plac Kościelny – Zgierz Plac Kilińskiego. Pierwotnie trasa miała kończyć się na Rynku Staromiejskim (obecnie Plac Jana Pawła II), przed budynkiem Zgierskiego Magistratu. Ostatecznie akcjonariusze tramwajów podmiejskich nie doszli do porozumienia z władzami Zgierza i projektu nie zrealizowano[32].
Trasę w Zgierzu zakończono na Nowym Rynku (obecnie plac Kilińskiego), który pełnił wówczas rolę placu targowego. Mijankę ułożono w centralnej części rynku. Sieć trakcyjną podwieszono do stalowych słupów. Na przystanku ustawiono drewnianą poczekalnię. W 1920 roku przebudowano Plac Kilińskiego tworząc pośrodku skrzyżowanie ulic. Zlikwidowano istniejącą formę handlu, posadzono drzewa i urządzono zieleńce. Prawdopodobnie wtedy wybudowano nową mijankę w ulicy Wysokiej dzisiejszej ulicy Długiej, a w obrębie rynku ułożono jedynie pojedynczy tor, który ślepo kończył się przed skrzyżowaniem[32]. Przystanek dla wsiadających i poczekalnia zostały bez zmian. W 1922 r. uruchomiono kolejkę wąskotorową ze Zgierza (Stacja Zgierz Kaliski przy ul. Kolejowej, w pobliżu stacji Zgierz) do Ozorkowa, którą w 1926 r. zlikwidowano, a na jej miejsce wprowadzono tramwaje[33]. W 1925 roku, tramwaje linii do Zgierza przeniesiono na pętlę tramwajową na Bałuckim Rynku w Łodzi[34].
W czasie II Wojny Światowej, tramwaj do Zgierza nosił numer 41 (Był to pierwszy numer linii do Zgierza)[34]. W 1939 roku Hitlerowcy przenieśli tramwaje linii zgierskiej na Plac Wolności w Łodzi.
W 1944 roku w południowo-zachodnim kwartale placu Kilińskiego (Horst Wessel Platz) Niemcy zbudowali jednotorową pętlę. Zastąpiła ona dotychczasową mijankę. Była to pierwsza tego typu krańcówka (nie licząc Bałuckiego Rynku w Łodzi) na liniach podmiejskich. Po zakończeniu II Wojny Światowej, tramwaje linii zgierskiej dalej wyjeżdzały z Placu Wolności tracąc numer 41[34]. 22 Lipca 1951 roku, w związku z oddaniem do eksploatacji nowych odcinków tras tramwajowych w ulicach: Zachodniej, Ogrodowej i Północnej w Łodzi, częściowo zmieniono przebieg linii zgierskiej i przenosząc jej krańcówkę z Placu Wolności na ulicę Północną, gdzie znajdował się tak zwany: ''Dworzec tramwajów podmiejskich” wybudowany na początku lat 50 XX Wieku[34]. 1 Stycznia 1956 roku, linia do Zgierza uzyskała swój słynny numer 45[34].
W całej sieci łódzkich tramwajów krańcówka na placu Kilińskiego w Zgierzu jest jedną z dwóch pętli prawostronnych i jedyną, gdzie wymiany pasażerów dokonuje się wewnątrz „koła”. Tramwaje poruszają się po niej zgodnie ze wskazówkami zegara. Pod koniec 1973 roku na 45, jako pierwszej linii podmiejskiej, wprowadzono tramwaje przegubowe typu 803N. W czerwcu 1984 roku zlikwidowano na krańcówce wysłużoną, drewnianą poczekalnię. Rozebrano ją pod okiem konserwatora zabytków i przechowywano na terenie zajezdni Brus. Po wielu latach została odbudowana i w 2008 roku ustawiona w skansenie łódzkiej architektury drewnianej, znajdującym się przy Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. 1 kwietnia 1985 uruchomiono do Zgierza linię nocną 101, która jeździła na trasie Zgierz pl. Kilińskiego – Północna. 1 listopada 1993 obsługę linii 45 i 101 przejęła Międzygminna Komunikacja Tramwajowa, z siedzibą na Helenówku w Łodzi[32]. 1 Lutego 2004 roku zlikwidowano nocne połączenie tramwajowe 101[32].
Przez długi czas linie do Zgierza i Ozorkowa nosiły numery 45 i 46.
W 2004 roku zlikwidowano linię 45, zastępując ją linią nr 11 obsługiwaną przez MPK Łódź na trasie Pabianice – Zgierz. Miesiąc po uruchomieniu linii nr 11, zaczęła funkcjonować również linia 11A[35]. Linia ta była skróconym wariantem 11. Jeździła na trasie Plac Kilińskiego – Chocianowice.
Linia 11 była komercyjna, a sprzedaż biletów prowadzili konduktorzy. Od 2005 roku konduktorów zaczęły zastępować automaty biletowe. Po raz ostatni konduktor pojawił się 30 kwietnia 2005. Linia 11 uznawana była za drugą co do długości linię tramwajową w Europie i Polsce. Jednak dłuższa byłą linia 46 z Łodzi do Ozorkowa[36]. W 2007 roku pojawiły się plany połączenia Łodzi ze Zgierzem łódzkim tramwajem regionalnym, lecz z powodu braku woli władz miasta, i ze względu na zbyt niską dotację z Urzędu Marszałkowskiego, w 2009 roku władze Zgierza zrezygnowały z budowy zgierskiego odcinka ŁTR[37]. Istniały również plany budowy linii na os. 650-lecia, jednak do dziś nie podjęto w tym kierunku żadnych kroków. 7 lipca 2007 roku w związku z pierwszym etapem budowy Łódzkiego Tramwaju Regionalnego zawieszono kursowanie komunikacji tramwajowej i linii 11 do Zgierza[32]. W związku z wznowieniem kursowania tramwajów do Zgierza w dniu 23 Kwietnia 2008 roku, wznowiono kursowanie linii nr 11 na zmienionej trasie z krańcówki "Widzew Stadion" do Zgierza[38].
14 Maja 2008 roku, "jedenastka" ponownie zmieniła trasę. Tym razem zaczęła kursować na trasie Chojny Kurczaki - Zgierz[39].
Po zakończeniu budowy Łódzkiego Tramwaju Regionalnego, od 1 lipca 2008 roku do Zgierza dojeżdżały linie: 16 i 46. Linia 16 kursowała na trasie Plac Kilińskiego – Chojny Kurczaki, a linia 46 na trasie Zdrowie – Ozorków.
2 kwietnia 2017 roku z powodu reformy komunikacyjnej w łodzi przywrócono poprzednią numerację linii 16 na 45, oraz zmieniono trasy obu tramwajów:
Obie linie obsługiwane były przez MPK-Łódź. Obowiązywała na nich taryfa Lokalnego Transportu Zbiorowego w Łodzi (w Zgierzu i Ozorkowie strefa aglomeracyjna, w Łodzi strefa miejska).
4 lutego 2018 r. w związku z katastrofalnym stanem infrastruktury MPK Łódź zawiesiło kursowanie linii 45 do Zgierza i 46 do Ozorkowa, uruchomiono autobusowe linie zastępcze Z45 i Z46 do granicy Łodzi. Linie Z45 i Z46 rozpoczynały trasy na krańcówce ''Radogoszcz Wschód'' przy ul. Świtezianki w Łodzi. Po generalnym remoncie linia 45 wróciła na tory pod koniec 2021 roku, jako linia tramwajowa nr 6 kursująca z Placu Kilińskiego na łódzki Widzew Augustów[40].
6 stycznia 2024 linia nr 6 przestała kursować na Widzew. Od tego dnia tramwajowa „szóstka” wróciła na swoją „macierzystą” krańcówkę na terenie Łodzi, czyli na Kurczaki. Od tego dnia tramwaje ze Zgierza kursują na zmienionej trasie Plac Kilińskiego – Chojny Kurczaki[41].
W związku z zakończeniem prac inwestycyjnych na ul. Wojska Polskiego w Łodzi, w dniu 16 marca 2024 linia nr 6 powróciła na swoją stałą trasę Kurczaki – Doły, a do Zgierza wróciła linia tramwajowa nr 45 na swojej stałej trasie sprzed zawieszenia czyli Plac Kilińskiego – Telefoniczna Zajezdnia[42].
W marcu 2024 władze Zgierza poinformowały że mają w planach odbudować drugą linię tramwajową w granicach miasta czyli linię nr 46[43]. Powrót "czterdziestki szóstki" jadącej przez Zgierz jest planowany po przebudowie infrastruktury tramwajowej na odcinku od węzła tramwajowego Kurak do Proboszczewic łącznie to około 3,8 km torowiska. Wniosek aplikacyjny z projektem obejmującym tą inwestycję otrzymał pozytywną ocenę w marcu 2024[44]. Według władz Zgierza procedury i odbudowa infrastruktury potrwają jednak z pewnością kilka lat. Kursy linii 46 na jej skróconej trasie na terenie Zgierza mogą więc pojawić się na komunikacyjnej mapie województwa łódzkiego ok. dekadę po wyłączeniu linii 46 z eksploatacji czyli w 2028 roku[45]. Za to nie toczą się prace mające na celu przywrócenie połączenia pomiędzy zgierskimi Proboszczewicami a Ozorkowem[46].
Komunikacja Autobusowa – Wraz z budową osiedla 650-lecia na przełomie lat 60 i 70. XX wieku pojawiły się pierwsze linie autobusowe w Zgierzu. Wówczas były one obsługiwane przez łódzkie MPK. W 1994 roku świadczenie usług przewozowych na terenie Zgierza, zostało przejęte przez nowego przewoźnika. Stało się nim Zgierskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Markab, przewoźnik świadczący usługi w zakresie pasażerskiego transportu zbiorowego, powstała spółka z udziałem Miasta Zgierza powstała 1 Czerwca 1994 roku[47]. Jedyna funkcjonująca zgierska zajezdnia autobusowa mieści się na ul. Wiosny Ludów 26[47]. Organizacją miejskiej komunikacji w Zgierzu, dystrybucją i kontrolą biletów, administracją i nazewnictwem przystanków, a także ustaleniem rozkładów jazdy i ich koordynowaniem z innymi przewoźnikami, przejęły od MPK Łódź Miejskie Usługi Komunikacyjne (MUK Zgierz).Zakład budżetowy miasta powstały w 1993[48].
Obecnie w mieście kursuje 16 linii autobusowych . Tabor autobusowy stanowi głównie model Mercedes O530.
W latach 1993–2002 do Zgierza jeździła łódzka linia autobusowa nr 94 kursująca na trasie Zgierz „Konstantynowska” – Łódź Wieczność/Cmentarz. W 1999 roku linia została wydłużona z Wieczność do dworca kolejowego Łódź Kaliska[49]W 2002 roku łódzką linię nr 94 zastąpiła zgierska linia autobusowa nr 6 obsługiwana przez zgierski Markab, na trasie Zgierz Osiedle 650 lecia – Dw. Łódź Kaliska[50][51].
W latach 2002–2017 do Zgierza kursowała łódzka linia nr 51 na trasie Łódź Pl. Dąbrowskiego – Zgierz Osiedle 650 lecia[52] W 2017 roku linię 51 zastąpiła, linia nr 61 obsługiwana przez zgierski Markab, na trasie Zgierz Osiedle 650 lecia – Dw. Łódź Fabryczna[53].
Od 1 października 2013 na trasie Stryków – Zgierz – Aleksandrów Łódzki kursuje linia międzygminna 2 (dawniej jako linia 3A). Obecnie linia nosi numer 2BIS[54]
Od 2022 roku ze Zgierza do Ozorkowa kursuje zgierski autobus nr 10, kursujący za zlikwidowaną łódzką linię autobusową Z46 (która w latach 2018–2022 zastępowała zawieszony tramwaj 46 z Łodzi przez Zgierz do Ozorkowa)[55].
W 2012 przy ul. Parzęczewskiej otwarto sanitarne lądowisko, należące do Szpitala Wojewódzkiego.
Do wybuchu II wojny światowej ludność miasta, podobnie jak całego łódzkiego okręgu przemysłowego, była wielowyznaniowa i wieloetniczna. Najliczniejszą grupę mieszkańców stanowili katolicy, ale także była tu prężnie działająca gmina wyznaniowa żydowska. Miasto zamieszkiwali także ewangelicy. W 1938 Zgierz miał 27853 mieszkańców, ich struktura narodowościowa prezentowała się w następujący sposób:
Narodowość | Liczba | Odsetek |
---|---|---|
Polacy | 20 923 | 75,12% |
Żydzi | 4532 | 16,27% |
Niemcy | 2385 | 8,56% |
pozostali | 13 | 0,05% |
W wyniku wojny struktura ta się ujednoliciła i obecnie najliczniejszą grupę wyznaniową stanowią katolicy. W mieście istnieją następujące kościoły i związki wyznaniowe:
![]() |
Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. |
W mieście działają liczne ośrodki i towarzystwa kultury:
Wybrane zespoły i grupy artystyczne oraz imprezy:
Zgierz jest miastem otwartym dla artystów. Działają tutaj liczni twórcy z takich dziedzin jak malarstwo, rzeźba, grafika, fotografia. Liczne plenery rzeźbiarskie wprowadzają wciąż nowe dzieła w rzeczywistość miasta. Tworzyli tutaj między innymi tacy artyści jak Jerzy Wieczorek, Jan Nawrot, czy Władysław Rząb. Do dzisiaj ze Zgierzem silnie związany jest postimpresjonista Józef Wasiołek.
W skład zgierskiego szkolnictwa publicznego wchodzi 11 szkół podstawowych:
Od 1990 pod patronatem Towarzystwa Przyjaciół Zgierza istnieją:
24 listopada 2018 roku odbyły się uroczyste obchody jubileuszu 120-lecia powstania I LO im. Stanisława Staszica i 100-lecia nadania imienia Stanisława Staszica[69].
Jedną z pierwszych sportowych organizacji w Zgierzu był regionalny oddział Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.
Na terenie Zgierza znajduje się centrum sportu Stacja Nowa Gdynia ul. Sosnowa 1, m.in. z kompleksem basenowym, krytymi kortami tenisowymi i do squasha, kręgielnią, siłownią, restauracją i centrum hotelowo-konferencyjnym.
Ponadto miasto dysponuje innymi obiektami do uprawiania sportów:
Siedzibą Prezydenta Miasta Zgierza i Rady Miasta jest budynek Urzędu Miasta (wybudowany w 1847 r.) przy pl. Jana Pawła II 16. Obecnie prezydentem miasta jest Przemysław Staniszewski, pełniący kadencję od 2014 roku.
Imię i nazwisko | nazwa funkcji | od | do |
---|---|---|---|
Samuel Grzegorzewski | burmistrz miasta Zgierza | 1821 | 1829 |
prezydent miasta Zgierza | 1829 | 1837 | |
Andrzej Borodzicz | prezydent miasta Zgierza | 1837 | 1841 |
Alojzy Skalski | prezydent miasta Zgierza | 1841 | 1845 |
Michał Blumenfeld | prezydent miasta Zgierza | 1848 | 1860 |
(?) Styczenko[71] | prezydent miasta Zgierza | ? | ? |
Władysław Pieńkowski | prezydent miasta Zgierza | 1878 | 1882 |
Edward Ślósarski | prezydent miasta Zgierza | 1883 | 1890[72][73] |
Henryk Strzałkowski | prezydent miasta Zgierza | 1890[74] | 1890[75] |
Wincenty Łuszkiewicz | prezydent miasta Zgierza | 1890 | 1899 |
Edmund Fryze | prezydent miasta Zgierza | 1899 | 1906 |
August Sokołek | prezydent miasta Zgierza | 1906 | 1912 |
Józef Bortnowski | prezydent miasta Zgierza | 1912 | 1914 |
Jakub Stübel | burmistrz miasta Zgierza | 1915 | 1916 |
(?) Warnack | burmistrz miasta Zgierza | 1916 | 1916 |
(?) Lober | burmistrz miasta Zgierza | 1916 | 1918 |
(?) Rauscher | burmistrz miasta Zgierza | 1918 | 1918 |
Oskar Gerlicz | burmistrz miasta Zgierza | 1918 | 1918 |
Jan Margoński | burmistrz miasta Zgierza | 1918 | 1919 |
Jan Świercz | burmistrz miasta Zgierza | 1919 | 1933 |
prezydent miasta Zgierza | 1933 | 1936 | |
Henryk Jankowski | prezydent miasta Zgierza | 1936 | 1937 |
Jan Świercz | prezydent miasta Zgierza | 1937 | 1939 |
Stanisław Aleksander Metelski | prezydent miasta Zgierza | 1945 | 1950 |
Jan Maciej Czajkowski | prezydent miasta Zgierza | 1990 | 1998 |
Zbigniew Zapart | prezydent miasta Zgierza | 1998 | 2002 |
Karol Maśliński | prezydent miasta Zgierza | 2002 | 2006 |
Jerzy Sokół | prezydent miasta Zgierza | 2006 | 2010 |
Iwona Wieczorek | prezydent miasta Zgierza | 2010 | 2014 |
Przemysław Staniszewski | prezydent miasta Zgierza | 2014 | 2018 |
prezydent miasta Zgierza | 2018 | – |
Przewodniczącym Rady jest Grzegorz Leśniewicz. Miasto jest członkiem Związku Miast Polskich.
W mieście znajduje się także siedziba starostwa powiatu zgierskiego oraz wiejskiej gminy Zgierz.
Zgierz wchodzi w skład sieradzkiego okręgu wyborczego.
Posłowie na Sejm RP IX kadencji posiadający podstawowe biura poselskie w mieście: Agnieszka Hanajczyk (PO) i Marek Matuszewski (PiS). W Zgierzu filię biura poselskiego ma poseł Paweł Bejda (PSL) oraz biura senatorskiego ma senator X kadencji Przemysław Błaszczyk (PiS).
Nazwa | Jednostka administracyjna | Państwo | Data podpisania umowy |
---|---|---|---|
Glauchau | miasto | ![]() | 23 listopada 1996 |
Hódmezővásárhely | miasto | ![]() | 15 marca 2005 |
Kieżmark | miasto | ![]() | 20 lutego 1998 |
Kupiszki | rejon | ![]() | 5 czerwca 1998 |
Maniewicze | rejon | ![]() | 4 czerwca 1999 |
Orzysz | gmina i miasto | ![]() | 2 czerwca 2001 |
Supraśl | gmina | ![]() | 5 października 2001 |
Zgierz | gmina | ![]() | 27 sierpnia 2000 |
Igława | miasto | ![]() |
15 sierpnia 2018[76] |
Bischwiller | gmina i miasto | ![]() | 8–10 listopada 2019 |
Garnizon Zgierz z siedzibą w Zgierzu obejmuje miasto Zgierz i gminę Zgierz[77].
Byłe i obecne jednostki wojskowe stacjonujące w Zgierzu:
W Zgierzu zlokalizowana była Wojskowa Komenda Uzupełnień, obejmująca zasięgiem działania powiaty: łęczycki, poddębicki i zgierski zlikwidowana w 2011 r.[79]
Tytuł Honorowy Obywatel Miasta Zgierza został ustanowiony w 2000, a nadany po raz pierwszy w 2002 r. Tytuł nadaje Rada Miasta osobom fizycznym, które nie są mieszkańcami miasta Zgierza za szczególny wkład wniesiony w rozwój i kształtowanie pozycji miasta Zgierza w skali kraju i na forum międzynarodowym. Nadanie tytułu wiąże się z wręczeniem okolicznościowej statuetki i dyplomu. Od 2007 r. tytuł w danym roku może być nadany tylko jednej osobie.
Poniżej w kolejności chronologicznej wymienione są osoby, które otrzymały tytuł „Honorowy Obywatel Miasta Zgierza”.