Irailaren 22a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hirurogeita bostgarren eguna da, 266.a bisurteetan. 100 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak |
Artikulurik ez duten Irailaren 22ko jaiotzak
Matthäus Merian •
Philip Stanhope, 4th Earl of Chesterfield •
Tom Felton •
Thiago Silva •
Victor Pelevin •
James Thomson •
|
Heriotzak |
Artikulurik ez duten Irailaren 22ko heriotzak
Clément Marot •
Johann Peter Hebel •
Ouyang Xiu •
|
|
|
Gertaerak |
|
Egutegia |
|
Aurreko eta hurrengo urteetan
|
Izendegia |
Santutegia:
Maurizio Agaunekoa, Ignazio Santhiàkoa, Sadalberga Laongoa
Seaska egutegia:
Mauri, Maurixi eta Iraide.
|
|
Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.
Mundua
- 1994 – Friends ("Lagunak") filma estreinatu zen, Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc, Matthew Perry eta David Schwimmer aktoreek antzeztu zuten.
- 1995 – Showgirls filma estreinatu zen, Paul Verhoevenek zuzendu eta Elizabeth Berkley, Kyle MacLachlan, Gina Gershon, Glenn Plummer, Robert Davi, Alan Rachins eta Gina Ravera aktoreek antzeztu zuten.
- 1995 – Seven ("Zazpi") filma estreinatu zen, David Fincherek zuzendu eta Brad Pitt, Morgan Freeman, Gwyneth Paltrow eta R. Lee Ermey aktoreek antzeztu zutelarik.
- 2000 – Space Cowboys ("Espazioko Cowboyak") filma estreinatu zen, Clint Eastwoodek zuzendu eta berak, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland eta James Garner aktoreek antzeztu zuten.
- 2005 – Criminal Minds telesaila AEBtako CBS katean estreinatu zen.
- 2009 – NCIS: Los Angeles telesaila AEBtako CBS katean estreinatu zen.
Euskal Herria
- 1676 – Francisco José Enparan, gipuzkoar noble, politiko eta militarra (h. 1740).
- 1827 – Charles-Alexandre Fay, baxenafar militar eta kartografoa (h. 1903).
- 1840 – Serafin Baroja, euskal idazlea (h. 1912).
- 1845 – Serafin Uhagon, bizkaitar entomologo eta bioespeleologoa, Espainiako Historia Naturalaren Sozietatearen fundatzaileetako bat (h. 1904).
- 1895 – Maria Josefa Sansberro Echeverria, Bigarren mundu gerran nazien kontzentrazio eremuan hildako oiartzuar bakarra (h. 1944).
- 1904 – Maurizia Aldeiturriaga, trikiti musikako bizkaitar pandero jotzailea eta abeslaria (h. 1988).
- 1923 – Digna Garitaonandia, Txikita de Mallabia, bizkaitar erraketista (h. 2023).
- 1928 – Mercedes Agirrezabalaga, Arantza, gipuzkoar erraketista.
- 1940 – Teresa Mendizabal, arabar zientzialari eta fisikaria.
- 1942 –
- 1945 – Jesús María Zubiarraín Argiñano, gipuzkoar futbol atezaina (h. 1993).
- 1957 – Javier Balza, bizkaitar politikari jeltzalea, Herrizaingo Sailburu ohia.
- 1962 – Begoña Lasagabaster, gipuzkoar abokatu eta politikaria.
- 1968 – Joseba Larrañaga, gipuzkoar kazetaria.
- 1972 – Idoia Sagastizabal, EAJko bizkaitar politikaria.
- 1975 – Javier López Vallejo, nafar futbolari ohia.
- 1977 – Jon García, bizkaitar taekwondolaria.
- 1980 – Sara Buesa Rodríguez, arabar politikaria.
- 1993 – Irene Usabiaga, gipuzkoar txirrindularia.
Mundua
- 1515 – Ana Cleveskoa, Ingalaterrako erregina ezkontidea (h. 1557).
- 1523 – Karlos I.a Borboikoa, Erruango artzapezpikua (h. 1590).
- 1552 – Vasili IV.a Errusiakoa, Errusiako tsarra (h. 1612).
- 1601 – Ana Austriakoa, Espainia eta Portugalgo infanta (h. 1666).
- 1725 – Joseph Duplessis, frantziar margolaria (h. 1802).
- 1741 – Peter Simon Pallas, alemaniar zoologo eta botanikoa (h. 1811).
- 1759 – William Playfair, eskoziar injinari eta ekonomilaria, estatistikako datu diagramen lehenengo asmatzaileetako bat (h. 1823).
- 1765 – Paolo Ruffini, italiar matematikaria (h. 1822).
- 1791 – Michael Faraday, britainiar fisikari eta kimikaria, indukzio elektromagnetikoaren aurkitzailea (h. 1867).
- 1817 – Philippe Langlois, normandiar idazlea (h. 1884).
- 1863 – Alexandre Yersin, frantziar-suitzar bakteriologoa (h. 1943).
- 1868 – Luis Agote, argentinar medikua, ikertzailea eta odol-transfusioko aitzindaria (h. 1954).
- 1869 – Piotr Krasnov, errusiar jeneral kosako tsarista (h. 1947).
- 1875 –
- 1876 – André Tardieu, Frantziako Lehen Ministroa (h. 1945).
- 1878 – Shigeru Yoshida, Japoniako Lehen Ministroa (h. 1967).
- 1880 – Christabel Pankhurst, ingeles sufragista eta militante politikoa (h. 1958).
- 1882 – Wilhelm Keitel, alemaniar kanpo mariskala (h. 1946).
- 1885 –
- 1891 – Hans Albers, alemaniar aktore eta abeslaria (h. 1960).
- 1897 – Charles-Denis Bourbaki, frantziar jenerala (j. 1816).
- 1901 – Charles Brenton Huggins, kanadar-estatubatuar medikua, 1966ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1997).
- 1902 – John Houseman, Errumanian jaiotako britainiar-estatubatuar aktore eta ekoizlea (h. 1988).
- 1905 –
- 1906 – Ilse Koch, Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuek eipatu zuten lehen nazi esanguratsua (h. 1967).
- 1907 – Maurice Blanchot, frantziar idazle, filosofo eta literatura-teorikoa (h. 2003).
- 1908 – Odette Bancilhon, frantziar astronomoa (h. 1998).
- 1909 – David Riesman, estatubatuar soziologoa (h. 2002).
- 1912 – Martha Scott, estatubatuar aktorea (h. 2003).
- 1913 – Giovanni Valetti, italiar txirrindularia (h. 1998).
- 1916 – Elisa García Sáez, kataluniar sindikalista, erizaina eta milizianoa (h. 1936).
- 1918 –
- 1920 – Eric Baker, britainiar aktibista bakezalea, Amnistia Internazionalaren sortzailetariko bat (h. 1976).
- 1922 –
- 1924 – Martin Barré, frantziar margolaria (h. 1993).
- 1929 –
- 1930 – Antonio Saura, espainiar margolaria (h. 1998).
- 1931 – Fay Weldon, ingeles idazlea (h. 2023).
- 1932 –
- 1934 – Ornella Vanoni, italiar abeslaria eta aktorea.
- 1936 –
- 1937 –
- 1938 –
- 1939 – Junko Tabei, japoniar alpinista, Everest tontorrera iritsi zen eta Zazpi Gailurrak konkistatu zituen lehen emakumea (h. 2016).
- 1940 – Anna Karina, daniar jatorriko frantziar zinema aktore eta zuzendaria, idazle eta abeslaria (h. 2019).
- 1941 – José Luis García Sánchez, espainiar zinema-zuzendaria.
- 1943 –
- 1948 – Jorge Verstrynge, espainiar-frantziar politikari, politologo eta geopolitikoa.
- 1949 – Hamida Djandoubi, Tunisian jaiotako nekazaria, Frantzian heriotz-zigorra jaso zuen azken pertsona (h. 1997).
- 1951 – David Coverdale, britainair abeslari eta musikagilea.
- 1953 – Ségolène Royal, frantziar politikaria.
- 1957 –
- 1958 –
- 1959 –
- 1966 – Albert Plà, kataluniar abeslaria.
- 1968 – David Bisconti, argentinar futbolari ohia.
- 1969 – Pavel Kolobkov, errusiar eskrimalari ohia, ezpata modalitatekoa.
- 1973 – François-Xavier Demaison, frantziar umorista eta aktorea.
- 1974 –
- 1976 – Ronaldo, brasildar futbolaria.
- 1977 – Lara Sajen, argentinar dantzaria, abeslaria eta reality showetako partaidea.
- 1979 – Roberto Saviano, italiar kazetari eta idazlea.
- 1981 – Koji Yamase, japoniar futbolaria.
- 1982 – Billie Piper, ingeles aktore eta abeslaria.
- 1983 – Thiago Silva, brasildar futbolaria.
- 1984 – Laura Vandervoort, kanadar aktorea.
- 1985 – Tatiana Maslany, kanadar aktorea.
- 1989 –
- 1992 – Daniela Ospina, kolonbiar modeloa, boleibol jokalaria eta enpresaria.
- 1993 – Leonie Dorado, boliviar emakumezko telebista aurkezle eta abeslari transgeneroa.
- 1996 – Fátima Diame, espainiar atleta, luzera-jauzian eta jauzi hirukoitzean espezializatua.
- 2009 - Coco Yoshizawa, japoniar skaterra.
Euskal Herria
- 1580 – Cristóbal Rojas Sandoval, gipuzkoar apaiz katolikoa, Sevillako artzapezpikua, Cigalesen (j. 1502).
- 1888 – Fernando Luis Ybarra, bizkaitar enpresaburu eta pertsona esanguratsua, Ybarra familiako kidea (j. 1844).
- 1914 – Juan Migel Orkolaga, hernaniar metereologo eta jesuita, Igeldoko behatokiaren sortzailea (j. 1863).
- 1936 – Antonio Saez de Ibarra, arabar frantziskotar monjea, Azuagan fusilatua (h. 1936).
- 1976 – Manuel Prats, Pachuco, bizkaitar futbolari eta entrenatzailea (j. 1902).
- 1977 – José María Laka, bizkaitar futbolaria (j. 1898).
- 1982 – Jose Manuel Estonba, euskal idazlea (j. 1916).
- 1986 – Migel Olasagarre, aita Damaso Intza, euskal idazlea (j. 1886).
- 1993 – Jon Beistegi, Axola, euskal idazlea (j. 1911).
- 2001 – Inozentzio Aierbe, nafar apaiza (j. 1912).
- 2003 – Félix Bergèze, lapurtar errugbilaria, Carcasonan (j. 1914).
- 2004 – Guy d'Arcangues, lapurtar poeta (j. 1924).
- 2005 – Javier Yubero, euskal herritar futbolaria (j. 1972).
- 2018 – José Ibarburu, gipuzkoar arraunlaria (j. 1928).
- 2021 – Manuel Ibarburu, gipuzkoar arraunlaria (j. 1937).
- 2022 – Jon Odriozola, bizkaitar kazetari eta idazlea (j. 1955).
Mundua
- 530 – Felix IV.a, Aita santua.
- 852 – Abd ar-Rahman II.a, Kordobako IV. emir omeiatarra (j. 792).
- 1158 – Otto Freisingekoa, alemaniar elizgizona eta kronikaria (j. 1112).
- 1408 – Joan VII.a Paleologo, Bizantziar Inperioko enperadorea (j. 1370).
- 1457 – Petri II.a Bretainiakoa, Bretainiako dukea (j. 1418).
- 1520 – Selim I.a, Otomandar Inperioko sultana.
- 1531 – Luisa Savoiakoa, Frantzisko I.a Frantziakoaren ama (j. 1476).
- 1539 – Guru Nanak, sikhismoaren sortzailea (j. 1469).
- 1554 – Francisco Vázquez de Coronado, espainiar konkistatzaile eta esploratzailea (j. c. 1510).
- 1692an, Salemgp sorginkeria prozesuan exekutatuta:
- 1703 – Vincenzo Viviani, italiar matematikaria eta fisikaria (j. 1622).
- 1774 – Klemente XIV.a, Aita santua (j. 1705).
- 1828 – Shaka Zulu Hegoafrikako politikari eta buru militarra, Zulu Inperioaren sortzailea (j. 1786).
- 1840 – Anne Lister, Yorkshireko lur-jabe, egunerokoen idazle, alpinista eta bidaiaria (j. 1791).
- 1850 – Johan Heinrich von Thünen, alemaniar ekonomialaria (j. 1783).
- 1914 – Alain-Fournier, frantziar eleberrigilea (j. 1886).
- 1920 – Herbert James Draper, ingeles margolaria (j. 1863/64).
- 1921 – Ivan Vazov, bulgariar idazlea (j. 1850).
- 1932 – Claude C. Hopkins, publizitatearen historiako erredaktore garrantzitsuenetarikoa (j. 1866).
- 1949 – Sam Wood, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1883).
- 1952 – Kaarlo Juho Ståhlberg, lehendabiziko Finlandiako presidentea (j. 1865).
- 1956 – Frederick Soddy, britainiar fisikari eta kimikaria, 1921eko Kimikako Nobel Saria (j. 1877).
- 1957 – Zhou Xuan, txinatar abeslari eta aktorea (j. 1920).
- 1958 – Mary Roberts Rinehart, estatubatuar idazlea (j. 1876).
- 1960 – Melanie Klein, austriar psikoanalista (j. 1882).
- 1961 – Marion Davies, estatubatuar aktorea (j. 1897).
- 1970 – Alice Hamilton, estatubatuar mediku eta ikertzailea, industria toxikologian aitzindaria (j. 1869).
- 1973 – Paul van Zeeland, Belgikako leaeronautikoaa (j. 1893).
- 1974 – Paul Jaray, ingeniari aeronautikoa eta automobilen diseinatzailea, aerodinamika automobilgintzan aplikatzen aitzindaria (j. 1889).
- 1979 – Otto Robert Frisch, austriar-britainiar zientzialaria (j. 1904).
- 1980 – María Luz Morales, galiziar idazlea eta XX. mendeko Kataluniako kazetari aitzindaria (j. 1890).
- 1989 – Irving Berlin, estatubatuar konpositore eta kantu-idazlea, AEBko historiako kantagile handienetakoa (j. 1888).
- 1991 – Tino Casal, espainiar abeslari eta konposatzailea (j. 1950).
- 1993 – Maurice Abravanel, estatubatuar orkestra-zuzendaria (j. 1903).
- 1994 – Maria Carta, sardiniar abeslari eta idazlea (j. 1934).
- 1996 –
- 1997 – Manabu Mabe, japoniar-brasildar margolaria (j. 1924).
- 1999 – George C. Scott, estatubatuar aktorea (j. 1927).
- 2000 – Yehuda Amichai, israeldar poeta (j. 1924).
- 2001 – Isaac Stern, ukrainiar-estatubatuar biolin-jotzailea (j. 1920).
- 2004 – Edward Larrabee Barnes, estatubatuar arkitektoa (j. 1915).
- 2005 – Annemarie Heinrich, alemaniar-argentinar argazkilaria, erretratuetan eta biluzietan espezializatua (j. 1912).
- 2006 – Enrique Gorriarán, argentinar iraultzailea (j. 1941).
- 2007 –
- 2011 – Aristides Pereira, lehenbiziko Cabo Verdeko presidentea (j. 1923).
- 2013 –
- 2019 – Louis Joinet, frantziar legelaria, giza eskubideen alorrean NBEren ordezkaria munduko hainbat gatazkatan (j. 1934).
- 2020 – Agne Simonsson, suediar futbolaria (j. 1935).
- 2021 –
- 2022 – Hilary Mantel, ingeles idazlea (j. 1952).
- 2023 –