Loading AI tools
powiat w województwie wielkopolskim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Powiat ostrowski – powiat w Polsce w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Tworzy go osiem jednostek administracyjnych. Jego siedzibą jest miasto Ostrów Wielkopolski.
powiat | |||||||||
![]() Ostrów Wielkopolski – siedziba powiatu ostrowskiego | |||||||||
| |||||||||
Państwo | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||
TERC |
3017 | ||||||||
Siedziba | |||||||||
Starosta |
Paweł Rajski | ||||||||
Powierzchnia (2020) |
1160,12 km² | ||||||||
Populacja (2020) • liczba ludności |
| ||||||||
• gęstość |
139,3 os./km² | ||||||||
Urbanizacja |
53,7% | ||||||||
Nr kierunkowy |
(+48) 62 | ||||||||
Tablice rejestracyjne |
POS | ||||||||
Adres urzędu: al. Powstańców Wlkp. 1663-400 Ostrów Wielkopolski | |||||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||||
| |||||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||||
Strona internetowa | |||||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Drugi pod względem liczby ludności powiat w województwie wielkopolskim (nie wliczając miast na prawach powiatu). Według danych z 1 stycznia 2020 powiat liczył 161 581 mieszkańców[1]; według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało tyle samo osób[2].
Powiat ostrowski położony jest w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej, mezoregionu Wysoczyzny Kaliskiej i Wysoczyzny Leszczyńskiej, przy granicy z Dolnym Śląskiem, w dorzeczu Baryczy, Ołoboku i Prosny. Powiat ma charakter rolniczo–przemysłowy, użytki rolne zajmują 64,9% powierzchni powiatu, a 28,3% tereny leśne.
Gmina | Typ gminy | Siedziba | Powierzchnia
[km²] |
Ludność | Gęstość zaludnienia
[os./km²] |
---|---|---|---|---|---|
(stan na 1 stycznia 2020[3]) | |||||
![]() |
miejsko-wiejska | Skalmierzyce | 125,42 | 15563 | 124 |
![]() |
miejsko-wiejska | Odolanów | 136,09 | 14655 | 108 |
![]() |
wiejska | Ostrów Wielkopolski | 207,86 | 19147 | 92 |
![]() |
miejska | 41,90 | 71931 | 1717 | |
![]() |
wiejska | Przygodzice | 163,39 | 12179 | 75 |
![]() |
miejsko-wiejska | Raszków | 134,57 | 11894 | 88 |
![]() |
wiejska | Sieroszewice | 163,17 | 9684 | 59 |
![]() |
wiejska | Sośnie | 187,72 | 6573 | 35 |
Pierwsze wzmianki pisane o osadach rejonu ostrowskiego pochodzą z końca XIII wieku[4].
Odolanów uzyskał prawa miejskie w XIV wieku, a Raszków w roku 1444. W 1713 roku dzięki staraniom Jana Jerzego Przebendowskiego, prawa miejskie na prawie magdeburskim uzyskał Ostrów Wielkopolski[4][5]. Najmłodszym miastem powiatu ostrowskiego są Nowe Skalmierzyce, które uzyskały prawa miejskie w 1962 roku.
Do II rozbioru Polski (1793 r.) obszar współczesnego powiatu ostrowskiego leżał w powiecie kaliskim dawnego województwa kaliskiego; w latach 1795–1807 leżał w departamencie kaliskim Prus Południowych, zaś w latach 1807–1815 w powiecie odolanowskim, departament kaliski Księstwa Warszawskiego. Po utworzeniu Królestwa Polskiego (1815 r.) obszar ten znalazł się poza granicami państwa polskiego – Wielkie Księstwo Poznańskie.
W 1815 roku pruska administracja przeniosła siedzibę powiatu odolanowskiego oraz część instytucji m.in. sąd powiatowy i kasę powiatową do Ostrowa Wielkopolskiego. Od tego momentu nowo tworzone instytucje i obiekty rangi powiatowej lokowano już tylko w tym mieście. W 1887 roku z powiatu odolanowskiego wydzielono powiat ostrowski, przy czym granica między nimi biegła południkowo, kilka kilometrów na zachód od obecnego centrum Ostrowa. W 1932 roku powiat odolanowski uległ likwidacji i włączeniu do powiatu ostrowskiego.
Podczas wojny powiat został wcielony do Rzeszy – przez pewien okres administratorem powiatu był tu Heinz Auerswald. W 1948 roku powiat ponownie podzielono: na powiat ostrowski oraz powiat miejski Ostrów Wielkopolski. Na skutek centralizacyjnej reformy administracyjnej w 1975 roku oba powiaty uległy likwidacji.
W 1999 roku reforma administracyjna reaktywowała powiat ostrowski. Pierwszym starostą ostrowskim został Andrzej Dera (AWS). Od 2002 roku przez dwie kadencje starostą był Włodzimierz Jędrzejak (SLD), zaś od 2010 roku starostą ostrowskim jest Paweł Rajski (PO).
W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie ostrowskim obejmowała ok. 1,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 2,5% do aktywnych zawodowo[6].
Głównym miastem powiatu jest Ostrów Wielkopolski, jeden z dwóch głównych ośrodków w Kalisko-Ostrowskim Okręgu Przemysłowym. Do aglomeracji kalisko-ostrowskiej należy część gmin powiatu ostrowskiego. Powiat stanowi ośrodek przemysłu: spożywczego, środków transportu (produkcja wagonów), maszynowego, precyzyjnego, drzewnego oraz materiałów budowlanych[7].
Najważniejszym sektorem powiatu ostrowskiego pozostaje rolnictwo – ponad połowę powierzchni powiatu zajmują użytki rolne[7]. Wśród uprawianych roślin dominują zboża, kukurydza, rzepak i ziemniaki[7]. Na terenie gminy Nowe Skalmierzyce i gminy Raszków istnieją lepsze warunki glebowe, co sprawia, że użytki rolne sięgają tam 90% w stosunku do całkowitej powierzchni gminy[7].
W obrębie powiatu ostrowskiego znajdują się 4 miasta (liczba mieszkańców według danych GUS z 1 stycznia 2020[3]):
|
Dawne miasta:
|
Wsie powyżej 1000 mieszkańców wg danych z 2011 roku[10]:
|
|
Liczba mieszkańców powiatu ostrowskiego wg GUS[11] | ||||
---|---|---|---|---|
Rok (stan na 1 stycznia) |
Liczba ludności | Przyrost | Gęst. zaludnienia [os./km²] |
Powierzchnia [km²] |
2012 | 160 831 | – | 139 | 1160,12 |
2013 | 161 068 | ![]() | ||
2014 | 161 216 | ![]() | ||
2015 | 161 403 | ![]() | ||
2016 | 161 435 | ![]() | ||
2017 | 161 574 | ![]() | ||
2018 | 161 763 | ![]() | ||
2019 | 161 519 | ![]() | ||
2020 | 161 581 | ![]() |
Na terenie powiatu ostrowskiego dominują zabytki architektury sakralnej oraz dwory, pałace i parki. Sztukę romańską tego regionu prezentuje m.in. drewniany posążek „Madonny z Dzieciątkiem” (datowany na 2 poł. XII–pocz. XIII w.[12]), pochodzący z wyposażenia klasztoru cysterek w Ołoboku (od 1931 roku w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie)[13] oraz granitowa kropielnica w Skrzebowej[5].
Sztukę gotycką przedstawia wczesnogotycki jednonawowy kościół parafialny w Sobótce oraz klasztor i kościół w Ołoboku[5]. Z gotyckiego klasztoru, który rozebrano w 1882 roku, zachowało się piętrowe skrzydło, przylegające do kościoła od strony północnej[5].
W epoce renesansu wzniesiono w regionie ostrowskim m.in. murowaną kaplicę loretańską w Skrzebowej (obecnie ruiny), murowaną kaplicę przy kościele pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Skalmierzycach oraz dzwon (1555 r.) w Szczurach[5].
Ożywienie w ruchu budowlanym i artystycznym nastąpiło w czasach trwania baroku[5]. Barokowy kościół pw. św. Michała Archanioła w Cieszynie (z końca XVII w.), wybudowano kosztem kapituły wrocławskiej w miejscu dawnego drewnianego[5]. W epoce późnego baroku powstał również wybudowany na rzucie ośmioboku kościół ewangelicki w Odolanowie[5].
W 1791 roku ukończono budowę murowanego klasycyzującego pałacu w Lewkowie[5]. W nurcie klasycyzmu wybudowano budynki sakralne m.in. w Pogrzybowie (1801–1806) i Rososzycy (1818 r.)[5].
Mecenat Antoniego Radziwiłła namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego, właściciela miasta Ostrowa i dóbr przygodzkich sprawiły, że w głębi lasu wzniesiono w latach 1822–1824 jako rezydencję sezonową pałac w Antoninie, według projektu niemieckiego architekta Karla Friedricha Schinkla[5].
Pałac w Śliwnikach (1848–1850) wybudowany dla Jana Niepomucena Niemojowskiego, jest jednym z pierwszych budynków w rejonie ostrowskim, wzniesionym w stylu neogotyckim[5]. Innym przykładem tej architektury jest monumentalny dworzec kolejowy w Nowych Skalmierzycach, wybudowany w latach 1905–1906.
Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego[14]:
|
Pozostałe:
|
Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego[14]:
|
Pozostałe:
|
Parki wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego[14]:
Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego[14]:
Najstarsze zabytkowe kościoły na terenie powiatu ostrowskiego (chronologicznie)[14]:
Linia | Kierunek | Stacje/przystanki w powiecie ostrowskim |
---|---|---|
14 | Łódź Kaliska ↔ Tuplice | |
272 | Kluczbork ↔ Poznań Główny |
|
355 | Ostrów Wielkopolski ↔ Grabowno Wielkie |
|
383
(nieczynna od 1999 roku; częściowo kolej drezynowa) |
Ostrzeszów ↔ Namysłaki |
|
811 | Stary Staw ↔ Franklinów (łącznica kolejowa linii: 14 i 272) | |
kolejka parkowa | Wenecja – Piaski-Szczygliczka | |
(linia rozebrana do 1989 roku) | Ociąż ↔ Kotowiecko ↔ Kucharki | |
(linia rozebrana do 1936 roku) | Kotowiecko ↔ Żakowice ↔ Głóski |
Legenda:
linia nieczynna
linia rozebrana
W Michałkowie w gminie Ostrów Wielkopolski, znajduje się lotnisko Ostrów Wielkopolski-Michałków.
Organem uchwałodawczym samorządu jest Rada Powiatu Ostrowskiego, składająca się z 27 radnych.
Okręg | Miasto/gmina | Liczba radnych | |
---|---|---|---|
Okręg 1 | miasto Ostrów Wielkopolski | osiedle: Śródmieście, Wenecja, Krępa, Pruślin | 4 |
Okręg 2 | osiedle: Stare Kamienice, Zacisze Zębców, Odolanowskie, Nowe Parcele, Parcele Zacharzewskie | 4 | |
Okręg 3 | osiedle: Jana Pawła II, Powstańców Wielkopolskich | 4 | |
Okręg 4 | gmina i miasto Nowe Skalmierzyce | 3 | |
Okręg 5 | gmina i miasto Raszków, gmina Ostrów Wielkopolski | 5 | |
Okręg 6 | gmina i miasto Odolanów, gmina Przygodzice, gmina Sośnie, gmina Sieroszewice | 7 | |
Razem (Σ) | 27 |
Komitet Wyborczy | Liczba radnych |
---|---|
KKW Koalicja Obywatelska | 11/27 |
KW Prawo i Sprawiedliwość | 8/27 |
KWW Beaty Klimek Przyjazne Miasto i Powiat | 5/27 |
KW Polskie Stronnictwo Ludowe | 3/27 |
Powiat | Województwo |
---|---|
![]() |
wielkopolskie |
![]() | |
![]() | |
![]() |
dolnośląskie |
![]() |
wielkopolskie |
![]() |
dolnośląskie |
![]() |
wielkopolskie |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.