Loading AI tools
jalur kereta api di Indonesia Dari Wikipedia, ensiklopedia bebas
Jalur kereta api Kertosono–Wonokromo adalah segmen jalur kereta api lintas selatan dan tengah Jawa yang menghubungkan Stasiun Kertosono dengan Stasiun Wonokromo. Jalur lintas Kertosono hingga Curahmalang termasuk dalam Daerah Operasi VII Madiun, sedangkan jalur mulai perbatasan Mojokerto hingga Wonokromo termasuk dalam Daerah Operasi VIII Surabaya. Jalur ini dimiliki oleh Direktorat Jenderal Perkeretaapian Kementerian Perhubungan. Koridor jalur tersebut melayani kereta api penumpang maupun barang menghubungkan Bandung dengan Surabaya di jalur selatan Jawa, sedangkan jalur tengah Jawa menghubungkan Jakarta dengan Surabaya melalui Yogyakarta meskipun rute utama Jakarta–Surabaya adalah jalur utara Jawa melalui Semarang.
Jalur kereta api Kertosono–Wonokromo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ikhtisar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jenis | Jalur lintas utama | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sistem | Jalur kereta api rel berat | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Status | Beroperasi | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Terminus | Kertosono Wonokromo | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Stasiun | 15 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Operasi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dibuka | 1881–1897 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pemilik | Direktorat Jenderal Perkeretaapian | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Operator | PT Kereta Api Indonesia | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Karakteristik lintas | Rel lintas datar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Depo |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Data teknis | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Panjang lintas | 79.5 km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lebar sepur | 1.067 mm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kecepatan operasi | 110 s.d. 120 km/jam | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rel gigi | - | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Untuk mendukung distribusi hasil bumi di lintas Surabaya–Solo, diperlukan sistem transportasi terpadu, terutama pada sektor kereta api. Pada tahun 1873, Pemerintah Hindia Belanda mengeluarkan konsesi izin pembangunan jalur kereta api rute Surabaya–Solo dan Madiun–Ponorogo. Pembangunannya dirintis oleh Staatsspoorwegen (SS), perusahaan kereta api milik pemerintah Hindia Belanda.[1]
Pembangunan jalur kereta api dimulai dari Tarik menuju Mojokerto pada tanggal 16 Oktober 1880, bersamaan dengan pembukaan jalur kereta api Tarik–Sidoarjo. Selanjutnya, jalur diperpanjang lagi menuju Stasiun Sembung pada tanggal 27 Februari 1881 dan sampai di Stasiun Kertosono pada tanggal 25 Juni 1881. Pada awalnya, kereta api berangkat dari Surabaya menuju Solo melewati Stasiun Sidoarjo. Seiring berkembangnya jalur-jalur kereta api di Jawa, SS kemudian menambah lagi jalur ruas baru, yaitu Tarik–Sepanjang pada tanggal 1 Juli 1897, dan terhubung ke Wonokromo pada tanggal 1 Desember 1898.[2]
Pada zaman Hindia Belanda, jalur ini pernah dibuatkan jalur ganda pada segmen Wonokromo–Tarik pada tahun 1920-an. Laporan tahunan SS tahun 1922 sudah mencatatkan informasi mengenai jalur ganda ini. Namun, jalur ganda tersebut dibongkar pada 1940-an oleh pekerja romusa dan ruas tersebut dikembalikan menjadi jalur tunggal.[3][4]
Jalur ganda ruas Kertosono–Wonokromo dibangun karena memiliki arus lalu lintas yang cukup tinggi.[5] Pembangunan jalur ganda ini sudah direncanakan pada Tahap II dan Tahap III Rencana Induk Perkeretaapian Nasional yang dikeluarkan oleh Direktorat Jenderal Perkeretaapian pada tahun 2018.[6] Pada 30 Oktober 2019, jalur ganda sudah tersambung dari Stasiun Kertosono hingga Stasiun Jombang, kemudian dilanjutkan hingga Stasiun Mojokerto pada 26 Oktober 2020.[7] Pembangunan jalur ganda di petak Stasiun Mojokerto serta Stasiun Tarik maupun penggandaan ulang jalur antara Stasiun Tarik dan Stasiun Sepanjang mulai dilakukan pada Agustus 2021.[8] Pada tanggal 1 Desember 2023, jalur ganda segmen Mojokerto–Sepanjang sudah resmi dioperasikan.[9]
Segmen | Jenis rel | Bantalan | Laju maksimum |
---|---|---|---|
Wonokromo–Mojokerto | R54 | Beton | 110 km/jam |
Mojokerto–Kertosono | 120 km/jam |
Nama kereta api | Relasi perjalanan |
---|---|
Eksekutif | |
Argo Semeru | Gambir–Surabaya Gubeng |
Bima | |
Campuran | |
Logawa | Purwokerto–Surabaya Gubeng–Jember |
Bangunkarta | Pasar Senen–Jombang |
Ranggajati | Cirebon–Surabaya Gubeng–Jember |
Gaya Baru Malam Selatan | Pasar Senen–Surabaya Gubeng |
Ekonomi | |
Jayakarta | Pasar Senen–Surabaya Gubeng |
Nama kereta api | Relasi perjalanan |
---|---|
Eksekutif | |
Argo Wilis | Bandung–Surabaya Gubeng |
Turangga | |
Campuran | |
Sancaka | Yogyakarta–Surabaya Gubeng |
Mutiara Selatan | Bandung–Surabaya Gubeng |
Wijayakusuma | Cilacap–Surabaya Gubeng–Ketapang |
Ekonomi | |
Sri Tanjung | Lempuyangan–Surabaya Kota–Ketapang |
Pasundan | Kiaracondong–Surabaya Gubeng |
Nama kereta api | Relasi |
---|---|
D Commuter Line Dhoho | Surabaya Kota–Blitar via Kertosono |
Surabaya Kota–Kertosono | |
J Commuter Line Jenggala | Surabaya Kota–Mojokerto |
Mojokerto–Sidoarjo |
Nama kereta api | Relasi perjalanan | |
---|---|---|
Lintas selatan Jawa | ||
Angkutan BBM Pertamina | Madiun | Benteng |
Angkutan logistik ONS Parcel Selatan | Bandung | Surabaya Kota |
Nomor | Nama stasiun | Singkatan | Alamat | Letak | Ketinggian | Status | Foto |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Lintas 16, 21, 22 Surabaya–Kertosono Segmen Kertosono–Sembung | Diresmikan pada tanggal 25 Juni 1881 oleh Staatsspoorwegen Oosterlijnen Termasuk dalam Daerah Operasi VII Madiun | ||||||
4031 | Kertosono | KTS | Jalan Stasiun Kertosono, Banaran, Kertosono, Nganjuk | km 96+888 lintas Surabaya–Kertosono–Madiun–Solo Balapan km 215+479 lintas Bangil–Blitar–Kertosono | +44 m | Beroperasi | ![]() |
BH 259 Jembatan Kali Brantas | |||||||
Segmen Sembung–Mojokerto | Diresmikan pada tanggal 27 Februari 1881 | ||||||
4032 | Sembung (Jombang) | SMB | Sembung, Perak, Jombang | km 89+307 | +47 m | Beroperasi | ![]() |
4040 | Jombang | JG | Jalan Jenderal Basuki Rachmat 1, Jombatan, Jombang, Jombang | km 81+497 | +43 m | Beroperasi | ![]() |
4041 | Peterongan | PTR | Peterongan, Peterongan, Jombang | km 76+161 | +33 m | Beroperasi | ![]() |
4042 | Sumobito | SBO | Sumobito, Sumobito, Jombang | km 69+110 | +28 m | Beroperasi | ![]() |
4043 | Curahmalang | CRM | Budugsidorejo, Sumobito, Jombang | km 65+412 | +25 m | Beroperasi | ![]() |
Segmen Mojokerto–Tarik | Diresmikan pada tanggal 16 Oktober 1880 Termasuk dalam Daerah Operasi VIII Surabaya | ||||||
4600 | Mojokerto | MR | Jalan Bhayangkara 20, Miji, Kranggan, Mojokerto | km 57+358 lintas Surabaya Kota-Kertosono-Madiun-Solo Balapan km 36+126 lintas Porong-Japanan-Mojosari-Mojokerto | +22 m | Beroperasi | ![]() |
4601 | Bangsal | BSL | Jalan Bangsal–Mojoanyar, Kepuhanyar, Mojoanyar, Mojokerto | km 51+947 | Tidak beroperasi | ![]() | |
BH - Jembatan Kali Brantas | |||||||
Segmen Tarik–Sepanjang | Diresmikan pada tanggal 1 Juli 1897 | ||||||
4602 | Tarik | TRK | Tarik, Tarik, Sidoarjo | km 47+657 dari Krian maupun dari Tulangan | +16 m | Beroperasi | ![]() |
4603 | Kedinding | KDN | Kedinding, Tarik, Sidoarjo | km 43+068 | +13 m | Beroperasi | ![]() |
4604 | Krian | KRN | Jalan Stasiun Krian, Krian, Krian, Sidoarjo | km 38+330 lintas Surabaya Kota-Kertosono-Madiun-Solo Balapan km 0+000 lintas Krian-Gempolkerep-Ploso km 37+657 lintas Wonokromo Kota-Krian | +12 m | Beroperasi | ![]() |
4605 | Boharan | BH | Keboharan, Krian, Sidoarjo | km 33+867 | +10 m | Beroperasi | ![]() |
4606 | Kumendung | KMG | Bringinbendo, Taman, Sidoarjo | km 29+717 | Tidak beroperasi | ![]() | |
4607 | Sepanjang | SPJ | Wonocolo, Taman, Sidoarjo | km 24+167 | +9 m | Beroperasi | ![]() |
Segmen Sepanjang–Wonokromo | Diresmikan pada tanggal 1 Desember 1898 | ||||||
4530 | Wonokromo | WO | Jalan Wonokromo 1, Jagir, Wonokromo, Surabaya | km 7+881 lintas Surabaya Kota-Probolinggo-Kalisat-Panarukan km 17+361 lintas Surabaya Kota-Mojokerto-Kertosono-Madiun-Solo Balapan | +7 m | Beroperasi | ![]() |
Keterangan:
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.