rego sanguíneo insuficiente, con dano tisular, nunha parte do corazón From Wikipedia, the free encyclopedia
O termo infarto agudo de miocardio[1] (frecuentemente abreviado como IAM ou IMA e coñecido na linguaxe coloquial como ataque ao corazón, ataque cardíaco ou infarto) reflicte a morte de células cardíacas provocada pola isquemia resultante do desequilibrio entre a demanda e a achega de rega sanguínea pola circulación coronaria.[2]
Infarto agudo de miocardio | |
---|---|
Clasificación e recursos externos | |
![]() Diagrama dun infarto de miocardio (2) na punta da parede anterior do corazón (un infarto apical) logo da oclusión (1) dunha das ramas da arteria coronaria esquerda (LCA). | |
ICD-10 | I21-I22 |
ICD-9 | 410 |
DiseasesDB | 8664 |
MedlinePlus | 000195 |
eMedicine | 1567/med emerg/327 ped/2520 |
MeSH | D009203 |
![]() Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico. |
A principal causa é a doenza das arterias coronarias con rega sanguínea insuficiente, que produce dano tisular nunha parte do corazón producido pola obstrución nunha das arterias coronarias, frecuentemente por ruptura dunha placa de ateroma vulnerable.
A isquemia ou subministración deficiente de osíxeno que resulta de tal obstrución produce a anxina de peito, que se se recanaliza precozmente non produce morte do tecido cardíaco, mentres que se se mantén esta anoxia (falta de osíxeno nun tecido) prodúcese a lesión do miocardio e finalmente a necrose, é dicir, o infarto.
O infarto de miocardio é a principal causa de morte de homes e mulleres en todo o mundo.[3] A facilidade de producir arritmias, fundamentalmente a fibrilación ventricular, é a causa máis frecuente de morte no infarto agudo de miocardio nos primeiros minutos,[4] razón pola que existe a tendencia a colocar desfibriladores externos automáticos en lugares públicos concorridos.
Os principais riscos que predispoñen a un infarto son a arteriosclerose ou outra enfermidade das coronarias, antecedentes de anxina de peito, dun infarto anterior ou de trastornos do ritmo cardíaco, así como a idade, principalmente en homes maiores de 40 anos e mulleres maiores de 50 anos. Certos hábitos modificables como o tabaquismo, consumo excesivo de bebidas alcohólicas, a obesidade e niveis altos de tensión tamén contribúen significativamente a un maior risco de ter un infarto.[5][6]
Un infarto de miocardio é unha urxencia médica por definición e débese buscar atención médica inmediata. As demoras son un erro grave que cobra miles de vidas cada ano. O prognóstico vital dun paciente con infarto depende da extensión do mesmo (é dicir, a cantidade de músculo cardíaco perdido como consecuencia da falta de irrigación sanguínea) e a rapidez da atención recibida.
É a causa máis frecuente, pero non a única, de morte súbita cardíaca, mediante as referidas arritmias. O cadro é dun paro cardíaco. Con todo, na maior parte dos casos hai actividade eléctrica no corazón, cuxo paro pode reverterse cunha desfibrilación precoz.
Infarto de miocardio e insuficiencia cardíaca non son termos sinónimos. Na insuficiencia cardíaca existe un trastorno do bombeo sanguíneo, o cal, en certos casos, pode ser o resultado dun infarto. Se a insuficiencia cardíaca se produce de forma súbita, no infarto extenso pode levar a un edema agudo de pulmón cunha intensa dispnea ou afogo do paciente.
Os síntomas clásicos dun infarto agudo de miocardio inclúen dor de peito opresivo que pode irradiarse aos ombreiros e pescozo, dificultade respiratoria, vómitos, náuseas, palpitacións, sudación e ansiedade. Polo xeral, os síntomas nas mulleres difiren dos síntomas nos homes, aínda que preto dun cuarto dos casos son asintomáticos.
A atención ao paciente que presenta un cadro suxestivo de ser un infarto debe ser prioritaria, estando nos sistemas de triage como unha atención de máximo nivel. Na atención médica de urxencia, que inclúe osixenoterapia, aspirina e gliceril trinitrato. O alivio da dor lógrase clasicamente coa morfina.[7] O alivio da dor é primordial, xa que a dor aumenta a ansiedade e a actividade do sistema nervioso autónomo, provocando aumento do traballo e demanda de osíxeno por parte do corazón.[8]
O infarto de miocardio é a presentación máis frecuente da cardiopatía isquémica. A OMS estimou que no ano 2004 o 12,6 por cento das mortes a nivel mundial debéronse a unha cardiopatía isquémica,[9] que é a principal causa de morte en países desenvolvidos e a terceira causa de morte en países en vías de desenvolvemento, despois do SIDA e infeccións respiratorias baixas.[10]
En países desenvolvidos como Estados Unidos, as mortes por cardiopatías son máis numerosas que a mortalidade por cancro.[11] As coronariopatías causan unha de cada cinco mortes nos Estados Unidos e onde máis dun millón de persoas sofren un ataque coronario cada ano, das cales un 40 por cento morrerá como consecuencia do infarto.[12] De modo que un estadounidense morrerá cada minuto dun evento coronario patolóxico.
O infarto agudo de miocardio preséntase en pacientes con cardiopatía isquémica, xa sexa naqueles que xa sabían que padecían esta enfermidade e recibían tratamento por ela ou como episodio inicial da patoloxía. Adoita estar precedido por antecedentes de anxina inestable, nome que reciben os episodios de dor torácico que se fan máis frecuentes, máis duradeiros, que aparecen con esforzos menores que na evolución previa ou que non ceden coa medicación habitual.
O miocardio (o músculo do corazón) sofre un infarto cando existe unha enfermidade coronaria avanzada. En xeral isto prodúcese cando unha placa de ateroma que se atopa no interior dunha arteria coronaria se ulcera ou rompe, causando unha obstrución aguda dese vaso.
A coroa de vasos sanguíneos que levan osíxeno e nutrientes ao propio músculo cardíaco (arterias coronarias) pode desenvolver placas de ateroma, o que compromete en maior ou menor grao o fluxo de osíxeno e nutrientes ao propio corazón, con efectos que varían desde unha anxina de peito (cando a interrupción do fluxo de sangue ao corazón é temporal) a un infarto de miocardio (cando é permanente e irreversible).
A presenza de arteriosclerose nun vaso sanguíneo fai que en devandito vaso existan estreitamentos e que neles se desenvolva máis facilmente un trombo: un coágulo de plaquetas, proteínas da coagulación e refugallos celulares que acaba taponando o vaso sanguíneo. Un émbolo é un trombo que viaxou polo sangue ata chegar a un vaso pequeno onde se enclava como un émbolo.
Os factores de risco na aparición dun infarto de miocardio están moi relacionados cos factores de risco da arteriosclerose e inclúen, entre outros:
Moitos dos factores de risco cardíacos son modificables, de modo que moitos ataques do corazón poden evitarse se logra manterse un estilo de vida máis saudable. A actividade física, por exemplo, asóciase con riscos máis baixos.[15] Por suposto, algúns dos factores de risco non poden modificarse: a idade, o sexo, os antecedentes familiares e outros factores de predisposición xenéticos.[13]
As mulleres que usan pílulas anticonceptivas combinadas adoitan presentar un aumento leve no risco de infarto ao miocardio, en especial se se presentan outros factores de risco, por exemplo o hábito de fumar.[16]
Sábese que a inflamación é un paso importante no proceso de formación dunha placa arteriosclerótica.[17] A proteína C reactiva é un marcador sensible aínda que non específico da inflamación. Por esa razón, unha elevación sanguínea da proteína C reactiva pode predicir o risco dun infarto, así como dun accidente cerebrovascular e o desenvolvemento da diabetes, aínda que non está claro se xoga un papel directo na formación da arteriosclerose.[17] Máis aínda, certos fármacos utilizados no tratamento do infarto do miocardio poden reducir os niveis da proteína C reactiva.[17] Non se recomenda o uso de exames de alta sensibilidade para a proteína C reactiva na poboación xeral, aínda que poden usarse por discreción dun profesional da saúde en persoas con outros factores de risco importantes.[18]
Recentemente relacionouse á enfermidade periodontal coa coronariopatía e, sendo que a periodontite é moi común, poden ter consecuencias na saúde pública.[19] Os estudos serolóxicos que mediron anticorpos en contra de bacterias que causan a periodontite clásica atoparon que estes anticorpos están presentes en persoas con coronariopatías.[20] A periodontite adoita aumentar os niveis sanguíneos da proteína C reactiva, do fibrinóxeno e das citoquinas;[21] polo que a periodontite pode mediar o risco de infarto por estes factores.[22] Suxeriuse que a agregación plaquetaria mediada por bacterias causantes de periodontite pode promover a formación de macrófagos espumosos,[23][24] así como outros procesos específicos que aínda non se determinaron con claridade.[25]
O depósito de calcio é outra das etapas do proceso de formación da placa arteriosclerótica. Esa acumulación de calcio nas arterias coronarias pode detectarse con axuda dunha tomografía e pode ter valor preditivo máis aló dos factores de risco clásicos.[26][27][28] Estudáronse moitos outros factores, incluídas as suturas da orella[29] e outros signos dermatolóxicos.[30]
A aparición dun infarto agudo de miocardio fundaméntase en dous subtipos do síndrome coronario agudo, a saber, o infarto de miocardio sen elevación do segmento ST e o infarto de miocardio con elevación do segmento ST, os cales son, con frecuencia, unha manifestación dunha coronariopatía, é dicir, dunha enfermidade das arterias coronarias.[31] O evento inicial máis común é o desprendemento dunha placa aterosclerótica dunha das arterias coronarias do epicardio, é dicir, da cuberta do corazón, que leva á iniciación da coagulación, o que en ocasións xera a oclusión total da arteria.
Se o deficiente fluxo sanguíneo ao corazón dura o suficiente, pode iniciarse un proceso chamado cascada isquémica, na que as células do corazón morren, principalmente por necrose, e xa non poden rexenerarse. Nese punto de morte celular fórmase unha cicatriz de coláxeno permanente, que dana a arquitectura cardíaca. Algúns estudos recentes indicaron que o proceso de morte celular denominado apoptose tamén desempeña un papel importante no proceso de dano tisular logo dun infarto de miocardio..[32] En consecuencia, o tecido fibrótico pon ao paciente nunha situación de risco da aparición de trastornos do ritmo cardíaco que tende a ser potencialmente perigoso para a súa vida, incluída a aparición dunha aneurisma ventricular que pode desgarrarse con consecuencias catastróficas, xeralmente mortais.
O tecido cardíaco así danado conduce os impulsos eléctricos máis lentamente, e esa diferenza na velocidade de condución pode causar o que se coñece como un circuíto de reentrada, un dos posibles causantes de arritmias letais. No circuíto de reentrada, o impulso eléctrico que sae dun nodo chega a un punto fibrótico no seu camiño que fai que o impulso regrese e estimule ao mesmo nodo que lle deu orixe, o cal pode orixinar un maior número de contraccións que en condicións normais. A arritmia máis severa é a fibrilación ventricular (abreviado en inglés VF, iniciais de ventricular fibrilation), que consiste en contraccións extremadamente rápidas e caóticas que levan a unha morte súbita cardíaca.
Igualmente grave é a taquicardia ventricular, aínda que o prognóstico tende a ser menos letal. Unha taquicardia ventricular e en especial unha VF impiden que o corazón bombee o sangue eficazmente, o que fai que o gasto cardíaco e a presión arterial caian a niveis perigosos, e pode provocar unha maior isquemia e un infarto máis extenso.
Aproximadamente a metade dos pacientes con infarto presentan síntomas de advertencia antes do incidente.[33] A aparición dos síntomas dun infarto de miocardio ocorre, polo xeral, de xeito gradual, no transcurso de varios minutos, e de cando en cando ocorre de xeito instantáneo.[34] Calquera número de síntomas compatibles cunha repentina interrupción do fluxo sanguíneo ao corazón agrúpanse dentro do síndrome coronario agudo.[35]
O dor torácico repentino é o síntoma máis frecuente dun infarto, polo xeral é prolongado e percíbese como unha presión intensa, que pode estenderse ou propagarse ata os brazos e os ombreiros, sobre todo ao lado esquerdo, á costas, ao pescozo e ata aos dentes e a mandíbula. A dor de peito debido a isquemia ou unha falta de subministración sanguínea ao corazón coñécese como angor ou anxina de peito, aínda que non son pouco frecuentes os infartos que cursan sen dor, ou con dores atípicas que non coinciden co aquí descrito. Por iso dise que o diagnóstico é sempre clínico, electrocardiográfico e de laboratorio, xa que só estes tres elementos xuntos permitirán realizar un diagnóstico preciso. Cando é típico, a dor descríbese como un puño enorme que retorce o corazón. Corresponde a unha anxina de peito pero prolongada no tempo, e non responde á administración dos medicamentos cos que antes se aliviaba (por exemplo, a nitroglicerina sublingual) nin cede tampouco co repouso. A dor ás veces percíbese de forma distinta, ou non segue ningún patrón fixo, sobre todo nas persoas anciás e nas persoas con diabetes.
Nos infartos que afectan a cara inferior ou diafragmática do corazón pode tamén percibirse como unha dor prolongada na parte superior do abdome que o individuo podería, erroneamente, atribuír a indixestión ou acidez. O signo de Levine categorizouse como un signo clásico e preditivo dun infarto, no que o afectado localiza a dor de peito agarrando fortemente o seu tórax a nivel do esterno.[36]
A dispnea ou dificultade para respirar ocorre cando o dano do corazón reduce o gasto cardíaco do ventrículo esquerdo, causando insuficiencia ventricular esquerda e, como consecuencia, edema pulmonar. Outros signos inclúen a diaforese (Exsudación profusa), debilidade, mareos (nun 10 por cento dos casos é o único síntoma), palpitacións, náuseas de orixe descoñecida, vómitos e desfalecemento. É probable que a aparición destes últimos síntomas sexa consecuencia dunha liberación masiva de catecolaminas do sistema nervioso simpático,[37] unha resposta natural á dor e as anormalidades hemodinámicas que resultan da disfunción cardíaca.
Os signos máis graves inclúen a perda de coñecemento debido a unha inadecuada perfusión cerebral, shock cardioxénico e ata morte súbita, polo xeral debido a unha fibrilación ventricular.
As mulleres tenden a experimentar síntomas marcadamente distintos aos dos homes. Os síntomas máis comúns nas mulleres son a dispnea, a debilidade, a fatiga e ata a somnolencia, os cales maniféstanse ata un mes antes da aparición clínica do infarto isquémico. Nas mulleres, a dor de peito pode ser menos preditivo dunha isquemia coronaria que nos homes.[38]
Aproximadamente unha cuarta parte dos infartos de miocardio son silentes, é dicir, aparecen sen dor de peito e sen outros síntomas.[39] Estes infartos adoitan descubrirse tempo despois durante electrocardiogramas subseguintes ou durante unha autopsia sen antecedentes de síntomas relacionados cun infarto. Este curso silente é máis común nos anciáns, nos pacientes con diabetes[40] e logo dun trasplante de corazón, probablemente debido a que un corazón doado non está conectado aos nervios do paciente hospedador.[41] En pacientes con diabetes, as diferenzas no limiar da dor, a neuropatía autonómica e outros factores fisiolóxicos son posibles explicacións da ausencia de sintomatoloxía durante un infarto.[40]
O diagnóstico dun infarto de miocardio debe formularse integrando aspectos clínicos da enfermidade actual do individuo e un exame físico, incluído un electrocardiograma e probas de laboratorio que indiquen a presenza ou ausencia de dano celular das fibras musculares.[42] Por esta razón, a semioloxía que o clínico debe aplicar ante a presenza dunha dor precordial (polas súas características e pola súa duración) debe obrigalo a propoñer o diagnóstico de infarto agudo do miocardio (IAM) con suficiente premura, xa que o atraso na formulación tradúcese na perda dun tempo valioso necesario para instituir o método de reperfusión dispoñible coa idea de recuperar a maior extensión de miocardio xa que, como é ben sabido, existe unha relación inversa entre o tempo transcorrido para iniciar o procedemento e a cantidade de músculo “salvado”.
Os criterios da Organización Mundial da Saúde (OMS)[43] son os que clásicamente se usan no diagnóstico dun infarto de miocardio. Un paciente recibe o diagnóstico probable de infarto se presenta dous dos seguintes criterios, e o diagnóstico será definitivo se presenta os tres:
Estes criterios da OMS foron redefinidos no 2000 para dar predominio aos marcadores cardíacos.[44] De acordo coas novas disposicións, un aumento da troponina cardíaca, acompañada de síntomas típicos, de ondas Q patolóxicas, de elevación ou depresión do segmento ST ou de intervención coronaria, é suficiente para diagnosticar un infarto de miocardio.
O diagnóstico clínico do IAM débese basear, entón, na conxunción dos tres seguintes datos: dor característica, cambios electrocardiográficos suxestivos e elevación das enzimas, e debe terse presente que esta última pode non presentarse en forma oportuna, polo que os dous primeiros cambios deberán tomarse en conta para iniciar a reperfusión á brevidade posible.
A aparencia xeral dos pacientes con infarto de miocardio varía de acordo aos síntomas. Pódese ver pacientes cómodos ou pacientes axitados cunha frecuencia respiratoria aumentada. É frecuente ver unha cor de pel pálida, o que suxire vasoconstrición. Algúns pacientes poden ter unha febre leve (38/39 °C), con presión arterial elevada ou nalgúns casos diminuída e o pulso pode volverse irregular.[45][46]
Se aparece unha insuficiencia cardíaca, pódese atopar na exploración física unha elevada presión venosa xugular, refluxo hepatoxugular ou inchazón das pernas debido a edema periférico. Varias anormalidades poden ser oídas durante a auscultación, tales como un terceiro e un cuarto ruído cardíaco, rozamento pericárdico, desdoblamento paradoxal do segundo ruído e crepitantes sobre o pulmón.[45][47]
Os enzimas cardíacos son proteínas provenientes do tecido cardíaco e que se liberan á circulación sanguínea como consecuencia do dano ao corazón, tal como é o caso nun infarto de miocardio. Ata os anos 1980 usábanse de rutina os enzimas aspartato aminotransferase e lactato deshidroxenase para a avaliación das inxurias cardíacas. Descubriuse logo a elevación desproporcional do subtipo MB do enzima creatina quinase (CK) especificamente como produto dun dano miocárdico. As regulacións actuais tenden a favorecer ás unidades I e T da troponina, os cales son específicos para o músculo cardíaco, ata se pensa que comezan a elevarse antes de que ocorra o dano muscular.[48]
A elevación da troponina nun paciente con dor de peito pode acertadamente predicir a probabilidade dun infarto de miocardio no futuro próximo..[49] Un marcador cardíaco recente é a isoenzima BB da glicóxeno fosforilase.[50] Cando ocorre dano ao corazón, os niveis dos marcadores cardíacos soben co transcurso do tempo, polo que se afai tomar mostras de sangue e analizar os niveis destes marcadores encimáticos nun período de 24 horas. Debido a que estas enzimas cardíacas non sempre se incrementan inmediatamente logo dun ataque ao corazón, aqueles pacientes con dor de peito tenden a ser tratados asumindo que teñen un infarto ata que poidan ser evaluados en busca dun diagnóstico máis preciso..[51]
Nos casos máis complicados ou en situacións onde se necesite unha intervención para restaurar o fluxo sanguíneo, pódese realizar unha anxiografía das coronarias. Isto consiste en introducir un catéter nunha arteria, polo xeral a arteria femoral, e empúxase ata chegar ás arterias que irrigan o corazón. Adminístrase logo unhas substancias de contraste opacas aos raios X e tómase unha secuencia de radiografías (fluoroscopía). As arterias obstruidas ou estreitas poden ser identificadas con este procedemento, pero só debe ser realizada por un especialista cualificado.
O exame histopatolóxico do corazón pode mostrar un infarto, polo xeral durante unha autopsia. Baixo o microscopio, un infarto de miocardio preséntase como unha rexión circunscrita por isquemia e necrose coagulativa, identificables nas primeiras 12 horas do incidente.[52]
Un dos primeiros cambios que se mostran nun corazón infartado é a aparición de fibras ondeantes.[53] Posterior a iso o citoplasma do miocito vólvese rosado ou eosinofílico e perde as estrías transversais que o caracteriza e finalmente perde a membrana nuclear.[54] O intersticio que rodea a rexión infartada infiltrase nun principio de neutrófilos, logo linfocitos e macrófagos, os cales inxeren a célula morta. Esa rexión circunveciña énchese progresivamente dunha capa de coláxeno que cicatriza a área. Pode tamén verse infiltración de glóbulos vermellos.[52] Estas son características en casos onde non se restaurou a perfusión sanguínea, pois os infartos reperfundidos poden presentar outros elementos, como bandas necróticas.[55]
O diagnóstico diferencial inclúe outras causas repentinas de dor de peito, como embolia pulmonar, disección aórtica, derramo pericárdico que cause taponamento cardíaco, pneumotórax a tensión e desgarro esofágico.[56]
Un ataque ao corazón é unha urxencia médica, polo que demanda atención inmediata. Os obxectivos principais na fase aguda é salvar a maior cantidade posible de miocardio e previr complicacións adicionais. A medida que pasa o tempo, o risco de dano ao músculo cardíaco aumenta, polo que calquera tempo que se perda é tecido que igualmente se perdeu.[57] Ao experimentar síntomas dun infarto, é preferible pedir axuda e buscar atención médica inmediata. Non é recomendable intentar conducirse un mesmo ata un hospital.
Cando aparezan síntomas dun infarto de miocardio -a maioría dos pacientes esperan por termo medio tres horas, no canto de proceder do xeito recomendado- facer unha chamada de auxilio de inmediato,[58][59] pois unha resposta inmediata pode previr danos sostidos ao corazón, dito en modo de expresión: «tempo perdido é músculo perdido».[57]
Certas posicións permiten que o paciente descanse minimizando a dificultade respiratoria, tal como a posición medio-sentado cos xeonllos dobrados. O acceso a osíxeno aéreo mellora se se abre as fiestras do automóbil ou se se solta o botón do pescozo da camisa.
Se o individuo non é alérxico, pódese administrar unha tableta de aspirina, con todo demostrouse que o tomar aspirina antes de chamar a un servizo médico de urxencia pode estar asociado a atrasos inesperados.[60] A aspirina ten un efecto antiagregante plaquetario, e inhibe a formación de coágulos nas arterias. Prefírense as presentacións solubles, sen cubertas entéricas ou as masticables, para que a súa absorción polo organismo sexa máis rápida. Se o paciente non pode tragar, recoméndase unha presentación sublingual. Polo xeral recoméndase unha dose entre 162–325 mg.[61]
Ao chegar á sala de urxencia, o médico probablemente administrará varias das seguintes terapias:
A intervención coronaria percutánea consiste nun anxiograma inicial para determinar a situación anatómica do vaso infartado, seguido por unha anxioplastia con balón do segmento trombosado. Nalgúns abordaxes emprégase a extracción do trombo por un catéter aspirador. O uso dun stent non tende a mellorar os resultados a curto prazo, aínda que diminúen a cantidade de segundas operacións en comparación coa anxioplastia de balón.[62]
Demostrouse que existen beneficios dunha Intervención coronaria percutánea realizada por un especialista, sobre a terapia trombolítica en casos dun infarto caracterizado por elevación aguda do segmento ST.[63][64][65] Os únicos desafíos que obstaculizan este procedemento adoitan ser a aplicación da anxioplastia vía cateterización cardíaca, así como os recursos económicos do paciente.[66] O obxectivo principal dunha intervención coronaria percutánea é o abrir a luz da arteria afectada o máis pronto posible, de preferencia nos primeiros 90 minutos desde a chegada do paciente á urxencia, abortando así o infarto de miocardio. Polo xeral, os hospitais que fan a intervención teñen o apoio cirúrxico dun equipo de baipás coronario.[61] As primeiras anxioplastias coronarias en infartos agudos de miocardio, foron practicadas polo Dr. Constantino Constantini no Instituto Modelo de Cardiología en Córdoba, Arxentina no ano 1985. A posta en funcionamento deste tratamento foi motivo dunha enorme discusión durante anos no ámbito médico ata a súa aceptación xeneralizada ben entrados os 90.
Técnica novedosa desenvolvida en fase precirúrxica en Houston (EE.UU) e en fase cínica no hospital Gregorio Marañón de Madrid-España; baséase na utilización de células nai na rexeneración do tecido cardíaco. As células nai proceden da propia materia graxa do paciente intervido, estas son inxectadas na zona danada do corazón.[67]
Se a área de infarto é pequena e non compromete ao sistema bio-eléctrico que controla os latexos do corazón, as probabilidades de sobrevivir a un infarto son altas. Con todo, unha de cada tres persoas que sofren un infarto morre antes de poder recibir atención médica (morte súbita). Fai moi poucos anos as estatísticas eran aínda peores (un falecemento precoz por cada dous infartos). A mellora destas expectativas está ligada aos avances en reanimación cardiopulmonar (RCP), en probas diagnósticas especiais e en atención urxente, incluíndo ambulancias 'medicalizadas' e unidades coronarias.
Debido á frecuencia de morte súbita, as técnicas de resucitación cardiopulmonar deben aplicarse canto antes a calquera persoa que estea sufrindo un ataque ao corazón. A maioría dos que estean vivos dúas horas logo dun ataque sobrevivirán. Unha vez que saen do hospital recomendan repouso, dieta sen graxa e sen sal. Con todo, existen algunhas complicacións posibles:
A clasificación proposta por Killip e Kimball permite establecer un prognóstico razoable de acordo aos signos e síntomas presentes ao momento do ingreso a un centro hospitalario.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.