Loading AI tools
Suriye'nin dış ilişkilerine genel bakış Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Ulusal güvenliği sağlamak, Arap komşuları arasındaki etkisini artırmak ve Golan Tepeleri'nin geri alınmasını sağlamak Suriye Arap Cumhuriyeti'nin dış politikasının temel hedefleri olmuştur. Suriye, tarihinin birçok noktasında Türkiye, İsrail, Irak ve Lübnan gibi coğrafi olarak kültürel komşularıyla şiddetli bir gerilim yaşadı. Suriye, Arap Baharı ve Suriye İç Savaşı öncesinde 21. yüzyılda bölgesindeki birçok devletle ilişkilerinde bir gelişme yaşadı.
Devam eden iç savaştan bu yana Suriye Arap Cumhuriyeti hükûmeti, 2018 yılına kadar bölge ülkelerinden ve daha geniş anlamda uluslararası toplumdan giderek daha fazla izole edildi. Birçok ülkeyle diplomatik ilişkiler kesildi: Türkiye, Suudi Arabistan, Kanada, Fransa, İtalya, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Kore, İsveç, Danimarka, Hollanda, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Belçika, İspanya, Meksika, Katar ve Ukrayna.[1] Suriye, 2011 ve 2012 yıllarında İslam İşbirliği Teşkilatı ve Akdeniz için Birlikten uzaklaştırıldı. Suriye aynı zamanda Arap Birliğinin tam üyesidir. Suriye, yeni Avrasya Ekonomik Birliğinin (AEB) aday ülkesidir.[2][3]
Halihazırda Suriye ile iyi ilişkiler sürdüren diğer ülkeler arasında Çin, Japonya, Kuzey Kore, Vietnam,[4][5] Fiji, Singapur, Sri Lanka,[6] Laos,[7] Myanmar,[8] Kamboçya,[9] Tayland,[10] Filipinler,[11] Hindistan,[12][13][14] Pakistan,[15] Bangladeş,[16] Malezya,[17] Endonezya,[18] Brunei,[19] Ermenistan,[20] Azerbaycan, Kazakistan,[21] Kırgızistan,[22] Özbekistan,[10] Türkmenistan,[10] Moğolistan,[23] Tacikistan,[24] Yunanistan, Kıbrıs, Kuzey Makedonya,[25] Çekya, Romanya, Bulgaristan, Macaristan,[26] Sırbistan, Karadağ,[27] Vatikan ve Belarus[28] bulunmaktadır.
Suriye'nin İsrail ve Güney Kore ile diplomatik ilişkileri yok, ancak Abhazya ve Güney Osetya ile diplomatik ilişkileri var.[29] Suriye ayrıca özerk Irak Kürdistanı ile de ilişkilerini sürdürmektedir.[30]
26 Şubat 2023 tarihinde Suriye Arap Haber Ajansı (SANA), Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın Irak, Ürdün, Filistin, Libya, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri milletvekillerinin yanı sıra Umman ve Lübnan'dan temsilcilerle bir araya gelerek Arap ülkeleri ile Suriye arasında daha fazla işbirliğini görüştüğünü bildirdi. Yıkıcı 2023 Türkiye-Suriye depreminin ardından Suudiler ve Birleşik Arap Emirlikleri yardım çalışmalarına önemli katkılarda bulunmuştu. Bir hafta önce Esad, depremden bu yana ilk yurt dışı ziyareti için Umman'a gitmişti.[31]
Suriye'nin Angola,[32] Kamerun,[33] Eritre,[34] Etiyopya, Kenya, Mali,[35] Mozambik,[36] Nijer, Nijerya,[37][38] Senegal,[39] Somali,[40] Güney Afrika,[41][42] Uganda,[43] Tanzanya[44] ve Zimbabve[45] ile ilişkileri bulunmaktadır.
Ülke | Resmi İlişkilerin Başlangıç Tarihi | Notlar |
---|---|---|
![]() |
27 Ağustos 1962 | Bkz. Cezayir-Suriye ilişkileri
|
![]() |
10 Şubat 1999 | İki ülke 10 Şubat 1999 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[48] |
![]() |
16 Ağustos 1969 | İki ülke 16 Ağustos 1969 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[49] |
![]() |
25 Kasım 1975 | Her iki ülke 25 Kasım 1975 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[50] |
![]() |
10 Şubat 1977 | İki ülke 10 Şubat 1977 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[51] |
![]() |
Bkz. Mısır-Suriye ilişkileri
| |
![]() |
22 Nisan 1994 | İki ülke 22 Nisan 1994 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[56] |
![]() |
26 Ağustos 1980 | Her iki ülke 26 Ağustos 1980 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[57] |
![]() |
18 Temmuz 1975 | Her iki ülke 18 Temmuz 1975 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[58] |
![]() |
| |
![]() |
11 Haziran 1966 |
|
![]() |
1956 | Bkz. Fas-Suriye ilişkileri
|
![]() |
30 Eylül 1965 | |
![]() |
15 Nisan 1980 (tanıma) | Bkz. Sahra Arap Demokratik Cumhuriyeti-Suriye ilişkileri
|
![]() |
||
![]() |
13 Aralık 1964 |
|
![]() |
1 Haziran 1994 | |
![]() |
| |
![]() |
| |
![]() |
1956 | Bkz. Suriye-Tunus ilişkileri
|
![]() |
28 Haziran 1972 | İki ülke 28 Haziran 1972 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[89] |
![]() |
15 Mayıs 1969 | İki ülke 15 Mayıs 1969 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[90] |
Suriye'nin Antigua ve Barbuda,[91] Arjantin,[92] Bolivya,[93] Brezilya,[94] Şili,[95] Küba,[96][97] Ekvador,[98] El Salvador,[99] Grenada,[100] Guatemala,[101] Guyana,[102] Nikaragua,[103] Panama,[104] Paraguay,[105] Peru,[106] Saint Vincent ve Grenadinler, Saint Lucia,[107] Saint Kitts ve Nevis, Surinam,[91] Uruguay[108] ve Venezuela[109] gibi Orta ve Güney Amerika ülkelerinin çoğuyla diplomatik ilişkileri bulunmaktadır.
Ülke | Resmi İlişkilerin Başlangıç Tarihi | Notlar |
---|---|---|
![]() |
23 Kasım 1945 |
|
![]() |
28 Ağustos 2001 | |
![]() |
14 Ocak 2010 | |
![]() |
1945[115] |
|
![]() |
20 Mayıs 1965 |
|
![]() |
9 Nisan 1928[124] |
|
![]() |
24 Mayıs 1988 | |
![]() |
11 Ağustos 1965[128] |
|
![]() |
2 Ekim 2007 | |
![]() |
23 Ocak 1980 | İki ülke 23 Ocak 1980 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[131] |
![]() |
19 Haziran 1973 | İki ülke 19 Haziran 1973 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[132] |
![]() |
20 Ağustos 1950 | Bkz. Meksika-Suriye ilişkileri |
![]() |
||
![]() |
13 Aralık 2004 |
|
![]() |
16 Ağustos 1975 |
|
![]() |
18 Ekim 1976 | Her iki ülke 18 Ekim 1976 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[142] |
![]() |
11 Ocak 1972 | |
![]() |
17 Kasım 1944 | Bkz. Suriye-ABD ilişkileri
İki ülke 17 Kasım 1944 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[145] İki devlet arasındaki ilişkiler uzun zamandan beri gergin olsa da diplomatik alışveriş sürdürüldü. Bununla birlikte, Ekim 2008'de Irak Savaşı sırasında Irak Direnişi için savaşan yabancı militanların Irak'a gidişini savuşturmak için gerçekleştirilen bir sınır ötesi baskınla ilişkiler uğursuz bir dönüş yaptı. Aralık 2012'de ABD Başkanı Barack Obama, ABD'nin Suriye halkının meşru temsilcisi olarak Şam hükûmetinden ziyade Suriye Muhalefet Koalisyonu'nu resmen tanıyacağını duyurdu. 2012 itibarıyla ABD'nin büyükelçiliği Suriye İç Savaşı nedeniyle askıya alındı.[146] Mayıs 2014'te ABD, muhalif Suriye Ulusal Koalisyonu'nun ABD ofislerini resmi bir "dış temsilcilik" olarak tanıdığını duyurdu.[147] 21 Ağustos 2013 itibarıyla ABD, başken Şam'daki isyancıların kalesine Esad'a bağlı güçler tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen bir kimyasal saldırıya yanıt olarak Suriye'nin önemli kimyasal ve biyolojik silah tesislerini vurmakla tehdit etti. Esad herhangi bir müdahaleyi reddetmişti, ancak Başkan Obama aksini kanıtlayan istihbarata sahip olduğunu iddia ediyor. ABD'nin önde gelen senatörleri ve temsilcilerinin raporları dışında halka hiçbir kanıt sunulmadı. 4 Eylül 2013 itibarıyla, Dış İlişkiler Komitesi 10-7 oyla bir saldırıyı onayladı. Başkan Trump, 6 Nisan 2017'de, ülkedeki iç savaşın 2011'de başlamasından bu yana Suriye Hava Kuvvetlerine ilk ABD hava saldırısını emretti. ABD Donanması savaş gemileri USS Porter ve USS Ross, Akdeniz'de Suriye'nin Şayrat hava üssüne düzinelerce Tomahawk füzesi fırlattı. Saldırılar, Washington'ın Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad hükûmetinin Suriye'nin İdlib bölgesinde en az 70 kişiyi öldüren bir sarin zehirli gaz saldırısı olduğunu söylediği şeye tepki olarak gerçekleşti. ABD yetkilileri, Rus Ordusunun Suriye'deki iç savaş sırasında Esad'a aktif olarak destek verdiği ve yardım ettiği füze saldırıları öncesinde Rus güçlerini bilgilendirdi ve ABD hava saldırıları, Rus personelini vurmaktan kaçındı. Humus yakınlarındaki bir hava üssünde Akdeniz'deki donanma savaş gemilerinden 59 Tomahawk füzesinin fırlatılmasına izin veren Trump, Beşar Esad'ın 4 Nisan 2017'de İdlib kasabasında kimyasal silah kullandığı iddiasına doğrudan yanıt verdi. Ardından 8 Nisan 2017'de daha önce kimyasal silah saldırısının yapıldığı Suriye kentine hava saldırısı düzenlendi. 7 Ekim 2019'da ABD Başkanı, Suriye-Türkiye sınırında konuşlanmış ABD askerî birliklerinin geri çekilmesini emretti. Askeri desteğin bu şekilde geri çekilmesi, başkan tarafından Pentagon ve ABD İstihbarat topluluğu tarafından onaylanmayarak emredildi. ABD başkanı, Türkiye'nin Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolündeki bölgeyi işgal etmeyeceği varsayımıyla askerî birliklerin geri çekilmesini emretti; ancak ABD'nin bölgeden çekilmesinden sonraki 24 saat içinde Türkiye SDG'ye saldırdı.[148] |
![]() |
11 Ekim 1946 |
|
![]() |
17 Haziran 1946[151] | Bkz. Suriye-Venezuela ilişkileri
|
Suriye'nin Arap dünyasıyla ilişkileri, 1980'de başlayan İran-Irak Savaşı sırasında İran'a verdiği destek nedeniyle gergindi. Ağustos 1988'de savaşın sona ermesiyle birlikte Suriye, diğer Arap devletleriyle yavaşça bir yeniden bütünleşme süreci başlattı. 1989'da Kazablanka'daki 19. Arap Birliği Zirvesi'ne Mısır'ı geri kabul etme konusunda Arap dünyasının geri kalanıyla birleşti.
Kısmen Suriye'nin Lübnan'daki kendi pozisyonu için Arap Birliği'nin desteğine ihtiyaç duymasının yol açtığı bu karar, Suriye liderliğindeki Mısır muhalefetinin ve İsrail'e yönelik 1977-79 Sedat girişimlerinin yanı sıra Camp David Anlaşmaları'nın da sonu oldu . Bu, 1978'de Bağdat'ta Suriye ve diğer önde gelen Arap ülkelerine verilen 10 yıllık Arap sübvansiyonunun sona ermesiyle aynı zamana denk geldi. Suriye, 1989'da Mısır ile tam diplomatik ilişkilerini yeniden kurdu. 1990-1991 Körfez Savaşı'nda Suriye, Irak'a karşı ABD liderliğindeki çok uluslu koalisyonda diğer Arap devletlerine katıldı. 1998'de Suriye, öncelikle ekonomik ihtiyaçlar nedeniyle Irak ile yavaş bir yakınlaşmaya başladı. Suriye, Eylül 2000'de İsrail'e karşı ikinci Filistin ayaklanmasının (intifada) başlamasıyla birlikte barış sürecinin çökmesiyle yoğunlaşan aktif bir pan-Arap rolü oynamaya devam ediyor. 2002'de UNSCR 1441'in lehinde oy kullanmasına rağmen Suriye, 2003'te Irak'ta koalisyonun askerî harekâtına karşıydı. Ancak Suriye hükûmeti, Irak'a yönelik yaptırımları kaldıran ve Irak halkının siyasi geleceklerini belirlemelerine ve ekonomilerini yeniden inşa etmelerine yardımcı olacak bir çerçeve oluşturan UNSCR 1483'ü (gerçek oylamaya katılmadıktan sonra) kabul etti.
2011'deki Suriye devriminden sonra Orta Doğu'nun büyük bir kısmı Suriye'nin halk ayaklanmasını yönetme biçimini kınamış, Orta Doğu'da sadece birkaç ülke Suriye'yi destekledi; bunların başında da İran, Irak ve Lübnan gelmektedir.
Ülke | Resmi İlişkilerin Başlangıç Tarihi | Notlar |
---|---|---|
![]() |
4 Eylül 2018 | Bkz. Abhazya-Suriye ilişkileri
|
![]() |
6 Mart 1992 | Bkz. Ermenistan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
28 Mart 1992 | Bkz. Azerbaycan-Suriye ilişkileri |
![]() |
23 Ocak 1975 |
|
![]() |
14 Eylül 1973 | Bkz. Bangladeş-Suriye ilişkileri
|
![]() |
31 Ağustos 2002 | |
![]() |
15 Ekim 2010 | İki ülke 15 Ekim 2010 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[162] |
![]() |
1 Ağustos 1956 | Bkz. Çin-Suriye ilişkileri
|
![]() |
18 Mayıs 1993 |
|
![]() |
Bkz. Hindistan-Suriye ilişkileri | |
![]() |
1949 | Bkz. Endonezya-Suriye ilişkileri
|
![]() |
1946 | Bkz. İran-Suriye ilişkileri
|
![]() |
1944 | Bkz. Irak-Suriye ilişkileri
|
![]() |
Bkz. İsrail-Suriye ilişkileri
| |
![]() |
1953 | |
![]() |
1921 | Bkz. Ürdün-Suriye ilişkileri
|
![]() |
27 Mart 1992 |
|
![]() |
24 Ekim 1963 |
|
![]() |
28 Mayıs 1993 | İki ülke 28 Mayıs 1993 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[198] |
![]() |
22 Aralık 2004 | İki ülke 22 Aralık 2004 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[199] |
![]() |
15 Ekim 2008[200] | Bkz. Lübnan-Suriye ilişkileri
Suriye; tarihi, büyüklüğü, gücü ve ekonomisi nedeniyle Lübnan'da önemli bir rol oynamaktadır. Lübnan, 1926'ya kadar Osmanlı Suriyesi'nin bir parçasıydı. Lübnan'daki Suriye birliklerinin varlığı, Başkan Hafız Esad'ın Lübnan İç Savaşı'na Maruni Hristiyanlar adına müdahale ettiği 1976 yılına dayanıyor. 1982'de İsrail'in Lübnan'ı işgalinin ardından, Suriye ve İsrail güçleri doğu Lübnan'da çatıştı. Merhum ABD Büyükelçisi Philip Habib, Lübnan'da ateşkes ve ardından FKÖ savaşçılarının Batı Beyrut'tan tahliyesi için müzakerelerde bulundu. Ancak Suriye muhalefeti, İsrail güçlerinin Lübnan'dan çekilmesine ilişkin 17 Mayıs 1983 Lübnan-İsrail anlaşmasının uygulanmasını engelledi. Şubat 1984'te BM Çokuluslu Gücü'nün Beyrut'tan çekilmesi ve bir yıl sonra İsrail kuvvetlerinin çoğunun güney Lübnan'dan ayrılmasının ardından Suriye, savaşan Lübnanlı grupları uzlaştırmak ve kalıcı bir ateşkes sağlamak için başarısız bir girişim başlattı. Suriye, Hristiyan Lübnan Kuvvetleri ile Suriye ile müttefik Müslüman güçler arasındaki Mart-Eylül 1989 savaşına aktif olarak katıldı. 1989'da Suriye; Suudi Arabistan, Cezayir ve Fas'ın himayesinde müzakere edilen ve Lübnan ihtilafını sona erdirmek için kapsamlı bir plan olan Ulusal Uzlaşma Şartı'nı veya "Taif Anlaşmasını" onayladı. Lübnan Devlet Başkanı Hrawi'nin talebi üzerine Suriye Ordusu, meşru Lübnan Hükûmeti ile uzlaşma çabalarına karşı çıkan isyancı General Mişel Avn'ı devirmek için 13 Ekim 1990'da Lübnan Silahlı Kuvvetleri ile ortak harekete geçti. Birçok Lübnanlı milis kuvvetini silahsızlandırma ve dağıtma süreci ciddi bir şekilde 1991'in başlarında başladı. Mayıs 1991'de Lübnan ve Suriye, Taif Anlaşması'nda talep edilen kardeşlik, işbirliği ve koordinasyon anlaşmasını imzaladılar. Suriye-Lübnan ilişkilerinin yönleri. Anlaşma, Lübnan'ın bağımsızlığının ve egemenliğinin Suriye Hükûmeti tarafından bugüne kadarki en açık şekilde tanınmasını sağlıyor. ABD'nin Taif Anlaşması'nın yorumuna göre Suriye ve Lübnan, Eylül 1992'ye kadar Beyrut'tan ve Lübnan'ın diğer kıyı bölgelerinden Suriye güçlerinin yeniden konuşlandırılmasına karar vermiş olacaktı. İsrail'in Mayıs 2000'e kadarki Lübnan işgali, Suriye ve İsrail arasındaki barış müzakerelerinin sona ermesi ve aynı yıl Eylül 2000'de ikinci Filistin ayaklanmasının başlamasından bu yana yoğunlaşan Arap/İsrail gerilimi, Taif Anlaşmalarının tam olarak uygulanmasının gecikmesine sebep oldu. BM, İsrail'in Güney Lübnan'dan çekilerek BM Güvenlik Konseyinin 425 Sayılı Kararı'nın gereklerini yerine getirdiğini açıkladı. Ancak Suriye ve Lübnan, İsrail'in Golan Tepeleri'nin Şeba Çiftlikleri olarak adlandırılan bir bölgesinden çekilmediği için BMGK 425'in tam olarak uygulanmadığını iddia etti. Bölge, 1967'de İsrail tarafından işgal edilmişti ve Suriye şimdi Lübnan'ın bir parçası olduğunu iddia ediyor. Birleşmiş Milletler bu iddiayı tanımıyor. Ancak Hizbullah gibi Lübnanlı direniş grupları, bunu o bölgedeki İsrail güçlerine yönelik saldırıları haklı çıkarmak için kullanıyorlar ve bu durum Lübnan-İsrail sınırında potansiyel olarak tehlikeli bir parlama noktası yaratıyor. 2005 yılında, Lübnan'ın Sünni Başbakanı Refik Hariri'nin 14 Şubat 2005'te öldürülmesinin ardından Suriye birlikleri Lübnan'dan çekildi. Aralık 2008'de, her iki ülkenin de 1940'larda bağımsızlıklarını kazanmasından bu yana, Suriye büyükelçiliği tarihte ilk kez Beyrut'ta açıldı. Mart 2009'da bunu Lübnan izledi ve Şam'daki büyükelçiliğini açtı. 19 Aralık 2009'da Lübnan Başbakanı Saad Hariri Suriye'yi ziyaret etti ve üç gün boyunca Şam'da Devlet Başkanı Beşşar Esad ile görüştü ve iki taraf arasındaki buzları kırdı.[201] |
![]() |
1958 | Bkz. Malezya-Suriye ilişkileri
|
![]() |
31 Temmuz 1967 |
|
![]() |
15 Haziran 1972 | İki ülke 15 Haziran 1972 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[205] |
![]() |
26 Şubat 1970 | İki ülke 26 Şubat 1970 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[206] |
![]() |
Bkz. Kuzey Kore-Suriye ilişkileri
| |
![]() |
Bkz. Umman-Suriye ilişkileri
| |
![]() |
1948 | Bkz. Pakistan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
18 Temmuz 2011[213] | Bkz. Filistin-Suriye ilişkileri
|
![]() |
4 Eylül 1946 | |
![]() |
19 Ocak 1972 |
|
![]() |
1941[223] | Bkz. Suudi Arabistan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
28 Mayıs 2008 | İki ülke 28 Mayıs 2008 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[227] |
![]() |
Suriye, Güney Kore ile diplomatik ilişkiler kurmamıştır.[228] | |
![]() |
22 Temmuz 2018 | Suriye, Güney Osetya'yı tanımıştır ve Tshinvali ile diplomatik ilişkilerini sürdürmektedir.[165] |
![]() |
10 Mayıs 1969 |
|
![]() |
29 Mart 1992 | İki ülke 29 Mart 1992 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[230] |
![]() |
10 Ocak 1956 | İki ülke 10 Ocak 1956 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[231] |
![]() |
17 Kasım 1944[232] | Bkz. Suriye-Türkiye ilişkileri
Diplomatik ilişkiler 2011'den beri askıya alınmıştır. Türkiye'nin Suriye ile en uzun ortak sınırı paylaşmasına ve iki komşu ülkeyi birbirine bağlayan diğer çeşitli coğrafi, kültürel ve tarihi bağlara rağmen Suriye-Türkiye ilişkileri uzun süredir gergin durumdadır. Bu sürtüşme Hatay ilinin 1939 yılında Türkiye'ye ilhakı, Güneydoğu Anadolu Projesi'nden kaynaklanan su anlaşmazlıkları ve Suriye'nin yasa dışı PKK ve ASALA'ya verdiği destek gibi anlaşmazlıklardan kaynaklanmıştır, ancak ilişkiler PKK lideri Abdullah Öcalan'ın Suriyeli yetkililer tarafından sınır dışı edildiği Ekim 1998'den bu yana büyük ölçüde iyileşmiştir. Suriye'nin Ankara'da büyükelçiliği[233] ve İstanbul[234] ve Gaziantep'te[235] iki başkonsolosluğu bulunmaktadır. Her iki ülke de Akdeniz için Birlik ve İslam İşbirliği Teşkilatının (İİT) tam üyesidir, ancak Suriye'nin birincisine üyeliği 2011'de,[236][237][238] ikincisine üyeliği ise 2012'de askıya alınmıştır.[239] Suriye'deki iç savaş nedeniyle Suriye ve Türkiye arasındaki ilişkiler giderek gerginleşti. Türkiye 26 Mart 2012'de Şam'daki büyükelçiliğini[240] ve Halep'teki başkonsolosluğunu kapattı.[kaynak belirtilmeli] Nisan 2012'de Suriyeli muhalifleri destekleyen Arap-Batı koalisyonu Suriye'nin Dostları'nın ikinci toplantısına ev sahipliği yaptı.[240] Türkiye Suriye'den mülteci kabul etmektedir, ancak Suriyeli mültecilere yönelik kötü muamele ve adaletsizlik rapor edilmiştir. İlişkiler, Haziran 2012'de bir Türk askeri eğitim uçağının Suriye tarafından düşürülmesiyle meydana gelen ciddi bir olay nedeniyle daha da bozulmuştur. Mayıs 2013'te Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde iki bombalı aracın patlamasıyla sonuçlanan sınır olayının ardından ilişkiler daha da kötüleşti. Saldırıda en az 43 kişi öldü ve 140 kişi de yaralandı. Bomba yüklü araçlar Reyhanlı belediye binası ve postanesinin önüne bırakıldı. İlk patlama yerel saatle 13:45 (GMT ile 10:45) civarında, ikinci patlama ise yaklaşık 15 dakika sonra gerçekleşti. Türk Askerî birlikleri 8 Ekim 2019'da Kürtlerin desteklediği Suriye Demokratik Güçlerine (SDG) saldırdı; bunun ardından ABD Başkanı [Trump] önceki gün ABD askerî birliklerini Suriye'den geri çağırmıştı. ABD'nin askerlerini bölgeden çıkarma eylemi, ABD askeri istihbarat birimlerinin sert bir şekilde onaylamamasına rağmen yalnızca ABD Başkanı tarafından gerçekleştirilmiştir. |
![]() |
26 Mart 1992 | |
![]() |
19 Ocak 1972 | Bkz. Suriye-BAE ilişkileri
|
![]() |
24 Mart 1992 | İki ülke 24 Mart 1992 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[246] |
![]() |
21 Temmuz 1966 | İki ülke 21 Temmuz 1966 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[247] |
![]() |
23 Mayıs 1965 | Bkz. Suriye-Yemen ilişkileri |
Yunanistan ve Kıbrıs, 2021 yılında Suriye ile diplomatik ilişkilerini yeniden tesis ederek büyükelçiliklerini açtılar ve bunu yapan ilk AB ülkeleri oldular.[249]
Suriye devlet haber ajansına göre, Kasım 2021'de Dubai'deki Expo 2020'de Suriye pavyonuna yapılan bir ziyaret sırasında Slovenya bakanlık heyeti Suriye ile ilişkileri yeniden kurma konusundaki ilgisini gayriresmi olarak teyit etti.[250]
Ülke | Resmi İlişkilerin Başlangıç Tarihi | Notlar |
---|---|---|
![]() |
1965[251] | |
![]() |
26 Ağustos 1993 | |
![]() |
||
![]() |
1 Aralık 1994 | |
![]() |
24 Ağustos 1954 | Bkz. Bulgaristan-Suriye ilişkileri |
![]() |
29 Ağustos 1997 | Bkz. Hırvatistan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
| |
![]() |
1 Ocak 1993 |
|
![]() |
29 Ağustos 1992 | Bkz. Danimarka-Suriye ilişkileri
|
![]() |
19 Mayıs 1993 | İki ülke 19 Mayıs 1993 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[264] |
![]() |
22 Mayıs 1953 | |
![]() |
18 Haziran 1946 | Bkz. Fransa-Suriye ilişkileri
|
![]() |
14 Ekim 1952[lower-alpha 1] | Bkz. Almanya-Suriye ilişkileri
|
![]() |
Bkz. Yunanistan-Suriye ilişkileri
| |
![]() |
1946 |
|
![]() |
13 Ekim 1954[278] | Bkz. Macaristan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
6 Mayıs 2004 | İki ülke 6 Mayıs 2004 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[282] |
![]() |
18 Temmuz 1975 |
|
![]() |
Bkz: İtalya-Suriye ilişkileri | |
![]() |
24 Temmuz 1953 | İki ülke 24 Temmuz 1953 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[287] |
![]() |
20 Mayıs 1993 | |
![]() |
30 Ekim 2008 | İki ülke 30 Ekim 2008 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[289] |
![]() |
Hollanda, Mart 2012'de Suriye'deki büyükelçiliğini kapattı.[285] | |
![]() |
11 Ağustos 1948 | |
![]() |
23 Eylül 2010 | İki ülke 23 Eylül 2010 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[292] |
![]() |
18 Eylül 1945 | |
![]() |
19 Şubat 1975 | |
![]() |
9 Ağustos 1955 | Bkz. Romanya-Suriye ilişkileri |
![]() |
Temmuz 1944 | Bkz. Rusya-Suriye ilişkileri
|
![]() |
1946[300] | Bkz. Sırbistan-Suriye ilişkileri
|
![]() |
1 Ocak 1993 |
|
![]() |
25 Ağustos 1997 | İki ülke 25 Ağustos 1997 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[306] |
![]() |
3 Nisan 1948 | Bkz. İspanya-Suriye ilişkileri |
![]() |
||
![]() |
1945 |
|
![]() |
31 Mart 1992 |
|
![]() |
Bkz. Suriye-Birleşik Krallık ilişkileri
|
Ülke | Resmi İlişkilerin Başlangıç Tarihi | Notlar |
---|---|---|
![]() |
1975 |
|
![]() |
23 Aralık 2010 | İki ülke 23 Aralık 2010 tarihinde diplomatik ilişkiler kurmuştur.[326] |
![]() |
Suriye'nin Auckland'da bir fahri konsolosluğu bulunmaktadır. |
Suriye, Afrika'da Ekonomik Kalkınma için Arap Bankası,[327] Arap Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu,[328] Arap Birliği (2011'de askıya alındı), Arap Para Fonu (2011'de askıya alındı), Arap Parlamentosu (2011'de askıya alındı), Arap Devletleri Yayın Birliği, ALBA (gözlemci), Asya-Afrika Hukuk Danışma Örgütü, Asya Parlamenter Meclisi,[329] Bureau International des Expositions, Arap Ekonomik Birliği Konseyi, Gümrük İşbirliği Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey (2011'de askıya alındı), Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu, Avrupa Yayın Birliği (ortak üye),[330] FEAS, Gıda ve Tarım Örgütü, G24, 77 Grubu, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası, Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü,[331] Uluslararası Arap Sendikaları Konfederasyonu, Uluslararası Ticaret Odası, Uluslararası Kalkınma Birliği,[332] İslam Kalkınma Bankası (2012'de askıya alındı),[239] Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu, Uluslararası Finans Kurumu, Uluslararası Çalışma Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Uluslararası Denizcilik Örgütü, INTELSAT, INTERPOL,[333] Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Uluslararası Standardizasyon Örgütü, IRENA, Uluslararası Güneş İttifakı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği, Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı, Bağlantısızlar Hareketi, Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü, İslam İşbirliği Teşkilatı (2012'de askıya alındı),[239] Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (2013'te katıldı, 2021'de askıya alındı),[334] OTIF, Akdeniz Parlamenter Meclisi, BM, BM İnsan Hakları Komisyonu, BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı, UNESCO, Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı, Akdeniz için Birlik (2011'de askıya alındı),[237] Dünya Posta Birliği, Dünya Bankası, Uluslararası Adalet Divanı, Dünya Gümrük Örgütü, Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu,[335] Dünya Sağlık Örgütü, DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü, Dünya Meteoroloji Örgütü, Dünya Turizm Örgütü ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu üyesidir.
Suriye'nin BM Güvenlik Konseyinin daimi olmayan üyesi olarak iki yıllık süresi Aralık 2003'te sona erdi.[336] Suriye, 2021'de Dünya Sağlık Örgütü'nün yöneticiliğine seçildi.[337][338]
Suriye'nin Arap Birliği üyeliği, Suriye İç Savaşı'nın başlamasından geçici olarak askıya alındı.[339] 26 Mart 2013'te Doha'daki Arap Birliği zirvesinde Birlik, Suriye Devrimci ve Muhalefet Güçleri Ulusal Koalisyonunu Suriye halkının meşru temsilcileri olarak tanıdı. Ulusal Koalisyona bundan böyle zirvede Şam'ın koltuğu verildi.
Bu tanıma hareketine Cezayir, Irak ve Lübnan karşı çıktı.[340] 9 Mart 2014'te, genel sekreter Nebil el-Arabi, muhalefet kurumlarının oluşumunu tamamlayana kadar Suriye'deki koltuğun boş kalacağını söyledi.[341] 2018'in sonlarında Mısır, Tunus ve Fas, Suriye'nin Birliğe geri dönmesi için lobi faaliyetlerine başladı.[220]
Aralık 2018'de ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD askerlerinin Suriye'den kısmen çekileceğini açıklamasının ardından bazı ülkeler Suriye ile diplomatik ilişkilerini yeniden başlattı. Irak, Suudi Arabistan (2023'te), Mısır (3 Temmuz 2013'ten sonra), Tunus, BAE (2018'den sonra), Ürdün (2021'den sonra),[342] Lübnan (2021'den sonra),[343][344][345] Cezayir,[346][347] Moritanya (2018'den sonra),[92] Bahreyn (2018'den sonra),[159] Kuveyt (2018'den sonra),[348] Libya,[349] Umman,[350][351][352][353] Komorlar, Sudan (2018'den sonra),[354] Yemen,[355] Somali[40] ve Filistin[356] ile diplomatik ilişkiler yeniden başladı.
Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir'in ziyaretinin ardından Arap Birliği Suriye Arap Cumhuriyeti'nin örgüte geri kabul sürecini başlatırken,[357] Birleşik Arap Emirlikleri 27 Aralık'ta Suriye'deki büyükelçiliğini yeniden açtı[358] ve Bahreyn de büyükelçiliklerini yeniden açma niyetinde olduğunu açıkladı.[359]
Yıkıcı 2023 Türkiye-Suriye depreminin ardından Suudiler, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayirliler, Iraklılar ve Ürdünlüler yardım çalışmalarına önemli ölçüde katkıda bulundular. Esad, depremden bu yana ilk yurt dışı ziyareti için Umman'a gitti.[31]
26 Şubat 2023 tarihinde Devlet Başkanı Beşşar Esad, Arap ülkeleri ile Suriye arasında daha fazla işbirliğini görüşmek üzere Irak, Ürdün, Filistin, Libya, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri yasama organlarının başkanları ile Arap Parlamentolararası Birliği adına Umman ve Lübnan'dan temsilcilerle bir araya geldi.[360]
Nisan 2023 başında Suudi Arabistan, Suriye lideri Esad'ı Arap Birliği zirvesine davet ederek bölgesel izolasyona son verdi. 13 Nisan 2023'te Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad, Suudi Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile görüşmek üzere Cidde'ye geldi.[226] Suriye İç Savaşı sırasında yıpranan ilişkilerin ardından, Suudi Dışişleri Bakanlığına göre her iki ülke de şimdi "Suriye krizine Suriye'nin birliğini, güvenliğini ve istikrarını koruyan siyasi bir çözüm" arıyor.[361]
15 Nisan 2023 tarihinde KİK+3 formatındaki ülkelerin dışişleri bakanları Cidde'de bir araya gelerek Suriye'nin bölgesel örgüte geri dönüşünü ve sözde Arap barış planını görüştü.[362]
18 Nisan 2023 tarihinde Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan Şam'a giderek Suriye Devlet Başkanı Esad ile bir araya geldi ve atılacak adımları görüştü. Zirvenin 19 Mayıs 2023'te yapılması planlanıyor.[363]
7 Mayıs 2023 tarihinde Kahire'de düzenlenen ve dışişleri bakanlarından oluşan Arap Birliği Konseyi toplantısında Suriye'nin Arap Birliği üyeliğinin yeniden tesis edilmesi kararlaştırıldı.[364]
Daha önce Kuveyt ve Katar, Esad'ın Arap Birliği zirvesine katılmasına karşı çıkmıştı. Bölgesel normalleşme çabası, krizin çözümünde "Arapların öncülük ettiği bir siyasi yola" karşı çıkan ABD ve Avrupalı müttefiklerini şaşırtmıştı. Açıklamaya göre, Esad'ın 19 Mayıs 2023'te yapılacak toplantıya "arzu etmesi halinde" katılmasına izin verilecek. Suriye'deki yeni siyasi süreç "Ürdün Girişimi" olarak tanımlandı.[365]
Bununla birlikte, milyonlarca vatandaşının savaş sırasında yerlerinden edildiği ya da Arap ve Avrupa ülkelerine sığındığı Suriye, Batı'nın yaptırımları altında kalmaya devam ediyor. Ürdünlü ve Suudi yetkililer tarafından daha önce yapılan açıklamalara göre, Suriye ile diğer Arap Devletleri arasındaki ilişkilerde yapılacak değişiklikler, birçok Suriyelinin anavatanlarına dönmesine olanak sağlayacaktır.[366]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.