Loading AI tools
polska lewicowa partia polityczna Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lewica Razem (Razem) – polska lewicowa partia polityczna. Została założona w maju 2015, a zarejestrowana w lipcu tego samego roku. Do czerwca 2019 działała jako Partia Razem. Od 2019 posiada przedstawicieli w Sejmie, od 2023 także w Senacie. Międzynarodowo w latach 2016–2022 była związana z DiEM25, a od 2024 współtworzy organizację CEEGLA.
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Skrót |
Razem |
Przewodniczący | |
Data założenia |
16 maja 2015 |
Adres siedziby |
ul. Nowy Świat 27/1, 00-029 Warszawa |
Ideologia polityczna |
socjaldemokracja, socjalizm demokratyczny, feminizm, proeuropeizm |
Poglądy gospodarcze | |
Liczba członków |
niespełna 3 tys. (czerwiec 2023) |
Członkostwo międzynarodowe |
|
Młodzieżówka |
Młodzi Razem |
Barwy | |
Obecni posłowie |
8/460 |
Obecni senatorowie |
2/100 |
Obecni eurodeputowani |
0/53 |
Obecni radni wojewódzcy |
0/552 |
Strona internetowa |
Partia Razem powstała w odpowiedzi na apel środowisk lewicowych o wspólny start lewicy społecznej w wyborach parlamentarnych[1]. Inicjatorzy apelu byli niezadowoleni z sytuacji na polskiej scenie politycznej i – jak twierdzili – z braku lewicowej reprezentacji w parlamencie. Ugrupowanie założyli między innymi działacze Młodych Socjalistów oraz byli działacze Zielonych[2].
Formacją przez pierwsze siedem i pół roku kierował Zarząd Krajowy. Pierwszy zarząd partii, wybrany 17 maja 2015, składał się z Jakuba Barana, Aleksandry Cachy, Alicji Czubek, Macieja Koniecznego, Magdaleny Malińskiej, Mateusza Mirysa, Katarzyny Paproty, Adriana Zandberga i Marceliny Zawiszy[3]. 21 lipca 2015 partia została zarejestrowana przez sąd. W sierpniu deklarowała posiadanie około 6000 zarejestrowanych członków i sympatyków partii[4].
W wyborach parlamentarnych w 2015 Partia Razem wystawiła samodzielne listy do Sejmu we wszystkich okręgach wyborczych[5][6]. Nie wystawiła natomiast kandydatów do Senatu. Partia zdobyła 3,62% głosów[7], zajmując 8. miejsce. Nie uzyskała mandatów w Sejmie, jednak uzyskany wynik (powyżej 3%) uprawnił ją do otrzymania subwencji z budżetu państwa[8].
W odpowiedzi na nieopublikowanie przez premier Beatę Szydło wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 marca 2016, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją uchwalonej w grudniu 2015 nowelizacji ustawy o TK, Partia Razem 9 marca 2016 rozpoczęła protest pod gmachem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, który zakończył się 17 marca[9]. Członkowie partii za pomocą rzutnika wyświetlili na fasadzie budynku treść wyroku, żądając jego opublikowania[10].
W związku z organizacją Światowych Dni Młodzieży w 2016, partia krytycznie odniosła się do finansowego zaangażowania władz miast Krakowa i Warszawy w organizację wydarzenia[11][12].
W 2016 Partia Razem związała się z założonym przez Janisa Warufakisa ponadnarodowym ruchem DiEM25 (Ruch Demokracji w Europie 2025)[13]; lider ruchu ogłosił w maju 2017 poparcie dla Razem w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019[14].
W dniach 14–15 maja 2016 odbył się drugi kongres Razem, podczas którego 1030 delegatów wybrało nowe władze partii. Do Zarządu Krajowego wybrani zostali Alicja Czubek, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Maciej Konieczny, Magdalena Malińska, Mateusz Mirys, Weronika Samolińska, Mateusz Trzeciak, Adrian Zandberg oraz Marcelina Zawisza[15].
15 września 2016 uruchomiona została kampania „Zero tolerancji” (prowadzona do 2018), w której ujawniane i nagłaśniane były przypadki współpracy instytucji publicznych ze skrajną prawicą[16].
Na przełomie września i października 2016 partia zapoczątkowała „czarny protest”, związany ze skierowaniem do dalszych prac obywatelskiego projektu ustawy o zaostrzeniu przepisów aborcyjnych i odrzuceniem projektu ich liberalizacji[17][18] (brała także udział w „czarnym poniedziałku” 3 października). W grudniu tego samego roku amerykański magazyn „Foreign Policy” umieścił Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk z Partii Razem i Barbarę Nowacką z TR w rankingu FP Top 100 Global Thinkers za udział w organizacji czarnego protestu[19] (obie odeszły w późniejszym czasie z tych partii). Partia również zainicjowała kampanię „Z dala od szpitala”, mającą na celu utrudnienie kontrowersyjnej według niej działalności organizacji pro-life, zwłaszcza Fundacji Pro – prawo do życia, polegającej na pokazywaniu zdjęć martwych płodów w przestrzeni publicznej i przedstawianiu treści antyaborcyjnych[20]. Partia Razem była również sygnatariuszem w 2017 inicjatywy ustawodawczej „Ratujmy Kobiety”[21], mającej na celu zalegalizowanie aborcji do 12. tygodnia ciąży, refundację środków antykoncepcyjnych, wprowadzenie zgodnie z jej programem edukacji seksualnej w szkołach, zakaz przedstawiania treści pro-life w obrębie placówek służby zdrowia i edukacyjnych oraz ograniczenie klauzuli sumienia w placówkach finansowanych ze środków publicznych.
Partia Razem wspólnie z Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych zainicjowała w kwietniu 2017 kampanię „Moje prawa są łamane”, która ma zwrócić uwagę na przypadki łamania praw pracowniczych[22].
W 2017 w partii pojawiły się spory wewnętrzne dotyczące programu i strategii, głównie między działaczami wywodzącymi się z Młodych Socjalistów i kojarzoną z nimi nieformalną frakcją „Chleba i Róż”, a inną nieformalną frakcją „Państwo Lewica Partia”, opowiadającą się za szerszą współpracą z innymi środowiskami, w tym Zielonymi, Inicjatywą Polska (kierowaną przez Barbarę Nowacką) i środowiskiem Roberta Biedronia[23].
W 2018 partia wprowadziła do dyskusji publicznej temat skrócenia podstawowego czasu pracy do 35 godzin w tygodniu (zbiórka pod obywatelską inicjatywą ustawodawczą – „Pracujmy krócej”[24]).
W wyborach samorządowych w 2018 ugrupowanie wystawiło listy wyborcze do sejmików województw we wszystkich okręgach, nie rejestrując jednak list kandydatów na radnych niższego szczebla[25]. Członkowie partii wystartowali z ramienia lokalnych komitetów na prezydentów Krakowa, Gdyni i Częstochowy, a także na burmistrza Leśnej; oprócz tego ugrupowanie weszło w niektórych miejscach w lokalne sojusze. Hasłem wyborczym partii ogłoszono Polska – wygodny dom dla wszystkich[26]. W wyborach do sejmików partia uzyskała w skali kraju 1,57% głosów, co było 8. wynikiem spośród wszystkich komitetów. Najwyższe poparcie (nieco powyżej 2%) zdobyła w województwach warmińsko-mazurskim i pomorskim, a najniższe (poniżej 1%) w świętokrzyskim i lubelskim. W wyborach na prezydentów miast członkowie partii zajęli ostatnie lub (w Krakowie) przedostatnie miejsca, natomiast w wyborach na burmistrza Leśnej koordynator okręgu ugrupowania Szymon Surmacz zwyciężył w II turze (po wyborach wystąpił jednak z partii[27]).
W lutym 2019 Partia Razem weszła wraz z Unią Pracy i Ruchem Sprawiedliwości Społecznej w skład koalicji Lewica Razem, powołanej na wybory do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku[28]. Obsadziła 9 z 13 pierwszych miejsc na listach koalicji, a także zdecydowaną większość miejsc na nich (będąc w tych wyborach jedyną partią, której liczba członków na listach przekroczyła 100). LR otrzymała 1,24% głosów, nie osiągając progu wyborczego.
1 czerwca 2019 kongres nadzwyczajny Partii Razem zdecydował o zmianie jej nazwy na „Lewica Razem”[29].
19 lipca 2019 na konferencji prasowej członek Zarządu Krajowego partii Adrian Zandberg wraz szefami Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Wiosny poinformował o wspólnym starcie tych partii w wyborach parlamentarnych w tym samym roku[30]. Do koalicji dołączyły potem także m.in. Polska Partia Socjalistyczna i Twój Ruch. Koalicja przyjęła nazwę Lewica, w związku z czym – aby uniknąć konieczności przekroczenia 8%-owego progu w wyborach do Sejmu – nazwę tę za swój skrót przyjął SLD. W związku z zawarciem tej koalicji i zapowiadanym formalnym startem kandydatów z list tej partii, w sierpniu 2019 odejście z Razem ogłosiła grupa ok. 40 działaczy, w tym 12 z 35 członków Rady Krajowej[31]. Do rejestracji nowego skrótu SLD ostatecznie nie doszło przed upływem terminu rejestracji komitetów wyborczych, w związku z czym koalicja przystąpiła do wyborów jako KW Sojusz Lewicy Demokratycznej. Na listach do Sejmu znalazło się ponad 200 działaczy Razem, w tym sześcioro na pierwszych miejscach (m.in. Adrian Zandberg w okręgu warszawskim)[32]. Ponownie nie wystartowali natomiast do Senatu.
W wyborach do Sejmu na kandydatów Lewicy Razem zagłosowało blisko 510 tys. wyborców, co dało tej partii 6 mandatów (na 49 mandatów dla całego komitetu SLD)[33]. Do Sejmu dostali się Magdalena Biejat, Daria Gosek-Popiołek, Maciej Konieczny, Paulina Matysiak, Adrian Zandberg i Marcelina Zawisza[34]. Marcelina Zawisza została I wiceprzewodniczącą Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy. Jedną z wiceszefowych klubu została także Magdalena Biejat[35].
6 stycznia 2020 Zarząd Krajowy partii podjął decyzję o poparciu lidera partii Wiosna Roberta Biedronia jako kandydata Lewicy w wyborach prezydenckich w tym samym roku[36] (później ogłoszona została jego kandydatura). W czerwcowych wyborach zajął on 6. miejsce, otrzymując 2,22% głosów[37].
Z końcem lutego 2022 partia zakończyła współpracę z międzynarodowymi organizacjami DiEM25 i Progressive International, w związku z niepotępieniem przez nie inwazji Rosji na Ukrainę[38].
Zarząd Krajowy kolegialnie kierował Lewicą Razem do 27 listopada 2022. Wówczas na współprzewodniczących partii zostali wybrani Adrian Zandberg i Magdalena Biejat[39].
W wyborach parlamentarnych w 2023 partia ponownie współtworzyła porozumienie Lewica (wraz z powstałą z połączenia SLD i Wiosny Nową Lewicą, PPS, UP, Socjaldemokracją Polską, Wolnością i Równością oraz środowiskiem wyrejestrowanego RSS), startując z list NL, na których znalazło się niemal 200 działaczy Razem. Dwie działaczki Razem (w tym Magdalena Biejat) wystartowały do Senatu, a czworo innych posłów zostało liderami list do Sejmu[40]. W Sejmie kandydatom Razem przypadło 7 z 26 mandatów dla komitetu NL. Reelekcję uzyskali wszyscy startujący do Sejmu posłowie Razem (Daria Gosek-Popiołek, Maciej Konieczny, Paulina Matysiak, Adrian Zandberg i Marcelina Zawisza), ponadto mandaty otrzymały Dorota Olko i Joanna Wicha. Do Senatu wybrane zostały obie kandydatki partii (Magdalena Biejat i Anna Górska)[41]. Magdalena Biejat została wicemarszałkiem Senatu. Parlamentarzyści Lewicy Razem ponownie zasiedli w klubie Lewicy, jednak partia pomimo udziału w koalicji rządzącej, zdecydowała nie delegować swoich przedstawicieli do rządu Donalda Tuska[42][43].
W styczniu 2024 partia współtworzyła organizację CEEGLA (Sojusz Zielonej Lewicy Europy Środkowo-Wschodniej), zrzeszającą ugrupowania lewicowe i zielone z Europy Środkowo-Wschodniej[44][45].
W wyborach samorządowych w 2024 partia przystąpiła do koalicyjnego komitetu Lewica[46], który współtworzyła wraz z NL, PPS i UP. Marta Stożek uzyskała na Dolnym Śląsku mandat radnej wojewódzkiej (jedyny na Lewicy w tym sejmiku i jeden z ośmiu wszystkich radnych sejmików dla komitetu). Ponadto 11 kandydatów Razem uzyskało (z ramienia Lewicy bądź komitetów lokalnych) mandaty radnych miast i gmin (w tym 2 w Warszawie i 1 w Krakowie) oraz także 11 w radach dzielnic Warszawy (najwięcej na Śródmieściu – 3)[47]. 11 członków Razem startowało na włodarzy, w tym 6 na prezydentów miast – m.in. Magdalena Biejat, która była kandydatką Lewicy na prezydenta Warszawy, zajmując 3. miejsce.
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku Lewica Razem ponownie współtworzyła KKW Lewica, z którego list wystartowało 20 członków Razem, w tym otwierający listy Wiktoria Barańska (w okręgu podkarpackim) i poseł Maciej Konieczny (w okręgu śląskim)[48][49]. Przedstawiciele partii nie uzyskali żadnego z mandatów, które przypadły Lewicy. Marta Stożek objęła natomiast zwolniony przez wybranego do PE posła NL mandat w Sejmie, jednak tym samym Lewica Razem utraciła reprezentację sejmikową.
Na kongresie założycielskim, który odbył się 16 i 17 maja 2015, około 200 delegatów po raz pierwszy przyjęło główne założenia programowe Razem.
Partia deklaruje poglądy socjaldemokratyczne[50][51], odwołuje się też do socjalizmu demokratycznego[52]. Wśród osób pracujących nad programem gospodarczym Razem była m.in. należąca do partii profesor nauk zarządzania Monika Kostera[53].
Aktualną deklarację programową przyjął kongres obradujący w dniach 22–24 października 2021. Do założeń programowych Lewicy Razem należą między innymi[54]:
Brytyjski ekonomista Guy Standing nazwał Razem „pierwszym w Polsce autentycznym ruchem reprezentującym prekariat”[58].
Lewica Razem zdecydowanie potępia działania Rosji i sprzeciwia się jej inwazji na Ukrainę. Wspiera ona zbrojny opór Ukrainy, w przeciwieństwie do wielu lewicowych i „antyimperialistycznych” partii na świecie. Wraz z częścią europejskiej lewicy (m.in. fińską Vasemmistoliitto, duńską Enhedslisten, portugalską Bloco de Esquerda czy szwedzką Vänsterpartiet) domaga się umorzenia długu zagranicznego Ukrainy, ściśle współpracując z ukraińską lewicową partią Ruch Socjalny[59].
Władzami krajowymi Razem są Kongres, Rada Krajowa, Zarząd Krajowy, Krajowa Komisja Rewizyjna, Krajowa Komisja Wyborcza oraz Partyjny Sąd Koleżeński. Zarząd Krajowy jest organem wykonawczym Razem. Wszyscy członkowie partii należą do okręgów, które obejmują terytorium co najmniej jednego powiatu. Każdy okręg liczy co najmniej 15 członków. Istnieją również okręgi nadzwyczajne, np. te działające poza granicami kraju. Wszystkie władze Razem działają kolegialnie i podejmują decyzje w formie uchwał[60].
Do 27 listopada 2022 partią kolegialnie kierował Zarząd Krajowy, w skład którego wchodziła różna liczba osób. Od 27 listopada 2022 współprzewodniczącymi partii są Magdalena Biejat i Adrian Zandberg.
Wszyscy posłowie partii zostali wybrani z list Nowej Lewicy i zasiadają w Koalicyjnym Klubie Parlamentarnym Lewicy.
Obie senator partii zostały wybrane z ramienia Nowej Lewicy i zasiadają w Koalicyjnym Klubie Parlamentarnym Lewicy.
Wszyscy posłowie partii zostali wybrani z list Sojuszu Lewicy Demokratycznej i zasiadali w Koalicyjnym Klubie Parlamentarnym Lewicy.
Wybory | Kandydat | I tura | Uwagi | |
---|---|---|---|---|
Głosów | % | |||
2020 | Robert Biedroń[uwaga 2] | 432 129 | 2,22 (6.) | kandydat nie przeszedł do II tury |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.