Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Ruiny zamku
W okresie II RP z inicjatywy miejscowego nauczyciela Liceum Krzemienieckiego Ludwika Gronowskiego powstała Wołyńska Szkoła Szybowcowa słynna w całej Polsce. Tutaj kurs szybowcowy odbywała m.in. córka marszałka Józefa Piłsudskiego – Jadwiga Piłsudska.
W dniach 8-14 września 1939 w mieście kwaterował min. Józef Beck oraz korpus dyplomatyczny, ewakuowany z Warszawy. Miasto było bombardowane przez samoloty niemieckie[14].
3 lipca 1941 r., dzień po zajęciu Krzemieńca przez Wehrmacht, w mieście doszło do antysemickiego pogromu dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich, w którym zginęło co najmniej 130[15], a według niektórych źródeł nawet od 300 do 500 Żydów[16]. Pretekstem do pogromu było wymordowanie przez NKWD w więzieniu w Krzemieńcu około 100–150 więźniów (głównie Ukraińców, lecz także Polaków) tuż przed wycofaniem się Sowietów z miasta[15][17].
28 lipca 1941 r. Niemcy , na podstawie listy ułożonej przez nacjonalistów ukraińskich, aresztowali przedstawicieli inteligencji polskiej z Krzemieńca, głównie nauczycieli Liceum Krzemienieckiego. W dniach 28–30 lipca 1941 r. 30 z tych osób zostało przez Niemców rozstrzelanych pod Górą Krzyżową[17].
1 marca 1942 r. Niemcy utworzyli w Krzemieńcu getto dla ludności żydowskiej. W sierpniu 1942 roku getto zostało „zlikwidowane” przez Sicherheitsdienst, niemiecką żandarmerię i złożony z Ukraińców Schutzmannschaft. Żydów w liczbie ok. 8 tys. rozstrzeliwano w rejonie dawnej fabryki tytoniowej i wrzucano do dołów i rowów[18]. W celu wygonienia Żydów z kryjówek getto zostało podpalone[19]. Trwający kilka dni pożar zniszczył zabytkowe centrum miasta[20].
w 2002 otwarto w Krzemieńcu Muzeum Juliusza Słowackiego. Remont budynku przeznaczonego pod muzeum trwał dwa lata. Polska na ten cel przeznaczyła milion dolarów[22].
Liceum w Krzemieńcu
Liceum w Krzemieńcu
Synagoga w Krzemieńcu
Kościół pw. św. Stanisława w Krzemieńcu
Kościół pw. św. Stanisława w Krzemieńcu
Kościół oo. franciszkanów, ob. pw. św. Mikołaja
Kościół oo. franciszkanów, ob. pw. św. Mikołaja
Kościół oo. jezuitów w Krzemieńcu
Kościół oo. jezuitów w Krzemieńcu
Monaster Objawienia Pańskiego w KrzemieńcuMuzeum Juliusza Słowackiego
Polska szkoła
Widok na Krzemieniec
Widok na Krzemieniec
Zdjęcia fotografów H. Hermanowicza, L. Gronowskiego i St. Sheybala[24]
Góra "Bona" i seminarium duchowne, pocztówka (1910-1914)
klasztor jezuitów – Liceum Krzemienieckie jest najbardziej charakterystyczną budowlą Krzemieńca, która powstała w latach 1731–1753[25] według projektu architekta – jezuity Pawła Giżyckiego z fundacji książąt Wiśniowieckich.
rzymskokatolicki kościół pw. św. Stanisława Biskupa z lat 1853–1857 został wybudowany na wzór kościoła św. Katarzyny w Sankt Petersburgu. Wewnątrz znajduje się pomnik Juliusza Słowackiego. Do jego zachowania w czasach sowieckich przyczynili się miejscowi Polacy, przekonując Rosjan, że chodzi tu o upamiętnienie „rewolucyjnego poety”. Kościół był jedyną na Wołyniu świątynią rzymskokatolicką, której władza radziecka nie zamknęła po wojnie[29].
kościół pw. Wniebowzięcia Matki Bożej, który jako fara został przekazany franciszkanom w początkach XVII w., ufundowała w roku 1538 królowa Bona Sforza. Franciszkanów sprowadził biskup łuckiMarcin Szyszkowski. Istniejącą dziś świątynię ufundowali w 1606 książęta Wiśniowieccy i Zbarascy – oni sfinansowali też budowę klasztoru. Kościół znacznie przebudowano i powiększono w połowie XVII w. Wówczas też powstała dzwonnica. W 1832 w ramach represji po upadku powstania listopadowego, klasztor zamknięto, a świątynię przekazano wiernym prawosławnym. Pełni funkcję soboru pw. św. Mikołaja. Należała do Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego, zaś 6 grudnia 2023 przeszła do Kościoła Prawosławnego Ukrainy[30].
Irena Sandecka – polska poetka, nauczycielka, pracownik naukowy Liceum Krzemienieckiego, działaczka społeczna i katolicka, od 1942 mieszkająca i działająca w Krzemieńcu
Joseph Saunders - angielski rytownik z Londynu, profesor historii sztuki, publicysta. Pochowany na cmentarzu oo. Bazylianów w Krzemieńcu.
Stanisław Sheybal – polski fotograf, od końca lat 20. XX w. nauczyciel rysunku Liceum Krzemienieckiego, stworzył i prowadził tam szkolną pracownię fotograficzną
Juliusz Słowacki – polski dramaturg i epistolograf, jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, urodził się w Krzemieńcu
Salomea Słowacka – matka J. Słowackiego, adresatka lirycznych listów syna. Jej empirowy nagrobek znajduje się na miejscowym Cmentarzu Tunickim
Кременець w: Енциклопедія історії України: Т. 5. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2010, Wyd. «Наукова думка». ISBN966-00-0632-2, s. 312.
Filip Sulimierski,BronisławChlebowski,WładysławWalewski:Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.T.IV.Warszawa:1883,s.776–780.
BogdanMusiał:Rozstrzelać elementy kontrrewolucyjne. Brutalizacja wojny niemiecko-sowieckiej latem 1941 roku.Warszawa:Stowarzyszenie Kulturalne Fronda,2001,s.171. ISBN83-88747-40-1.
Julian Ursyn Niemcewicz, Juljana Ursyna Niemcewicza, podróże historyczne po ziemiach polskich między rokiem 1811 a 1828 odbyte, wydawcy A. Franck; B.M. Wolff, Petersburg 1858, s. 191–199 Czytaj
Кременець. [W:] Енциклопедія історії України / Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. Т. 5: Кон—Кю. Київ: wyd. «Наукова думка», 2010. ISBN966-00-0632-2. (ukr.)