Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
4 Pułk Piechoty Legionów (4 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego w latach 1918-1939.
![]() Odznaka 4 Pułku Piechoty Legionów | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie |
1918 |
Rozformowanie |
1939 |
Nazwa wyróżniająca |
Legionów |
Tradycje | |
Święto |
24 czerwca[1] |
Nadanie sztandaru |
8 lipca 1923 |
Dowódcy | |
Pierwszy |
ppłk Bolesław Roja |
Ostatni | |
Działania zbrojne | |
wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka bitwa pod Borysowem (VIII-X 1919) bitwa pod Sieliszczami (13–14 XI 1919) bitwa pod Płońskiem bitwa nad Niemnem (20–26 IX 1920) kampania wrześniowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość |
1 listopada 1918 w Krakowie gen. bryg. Bolesław Roja polecił mjr. Edwardowi Szeraucowi, byłemu dowódcy III batalionu 4 pułku piechoty Legionów Polskich, utworzenie 4 pułku piechoty. Następnego dnia mjr Szerauc wydał pierwszy rozkaz pułkowy. Do pułku wcielono kompanię chrzanowską kpt. Jażdżyńskiego i Batalion Zapasowy 16 pułku strzelców (austriacki) z Opawy.
19 listopada pułk wysłał na front wojny polsko-ukraińskiej pierwsze pododdziały: kompanie ppor. Klicha i ppor. Ogrodnika pod wspólnym dowództwem por. Krudowskiego. 8 grudnia II batalion kpt. Grzybowskiego. 8 stycznia 1919 roku kompanie por. Kosiby i por. Berlinga (dawna kompania chrzanowska). 28 stycznia 8 kompania kpt. Kosiby skierowana została na Śląsk Cieszyński.
5 lutego III batalion (w stadium organizacji) i batalion zapasowy pod dowództwem mjr. Szerauca wyjechał do Jabłonny, na koncentrację wszystkich pułków legionowych.
W obronie Lwowa uczestniczyła kompania kpt. de Laveaux. 20 listopada do miasta przybyła kompania jarosławska por. Kaszy i kompania por. Krudowskiego z Krakowa, a następnego dnia kompania por. Feliksa Jędrychowskiego z Bochni. Wymienione pododdziały z czasem złączyły się w grupę kpt. de Laveaux, a następnie w IV batalion 4 pułku piechoty Legionów (pierwotnie I batalion).
Od 31 grudnia 1918 roku do 6 stycznia 1919 roku do Lwowa przybyły kompanie II batalionu kpt. Grzybowskiego. 10 stycznia do miasta dotarła kompania marszowa por. Klimka z Krakowa.
13 stycznia we Lwowie została zorganizowana Grupa 4 pułku piechoty Legionów pod dowództwem kpt. Grzybowskiego. W skład grupy weszły dwa bataliony: I (IV) - kpt. de Laveaux i II – kpt. Krudowskiego.
18 stycznia grupa kpt. Grzybowskiego została przemianowana na 4 pułk piechoty Legionów. Dowództwo pułku przejął ppłk Juliusz Zulauf. Dowództwo pułku w Krakowie zostało zlikwidowane.
Na początku lutego 1919 struktura organizacyjna pułku przedstawiała się następująco:
1 marca ppłk Zulauf przystąpił do reorganizacji pułku. Rozwiązał II batalion. 5 marca z I batalionu, uzupełnionego żołnierzami II batalionu, sformował nowy – IV batalion (13, 14, 15, 16 kompania i 4 kompania karabinów maszynowych) oraz 5 kompanię instruktorską.
29 marca 5 kompania instruktorska wyjechała do Jabłonny.
26 kwietnia do Jabłonny wyjechało dowództwo pułku wraz z IV batalionem ale bez 14 i 15 kompanii, które zostały włączone do Grupy 5 pułku piechoty Legionów.
15 marca dowództwo nad III batalionem i batalionem zapasowym objął mjr Erwin Więckowski. Utworzono zalążki I i II batalionów. 5 kwietnia przybyła ze Lwowa 5 kompania instruktorska. 11 kwietnia na front pod Lidę wyjechał III batalion kpt. Jażdżyńskiego. 29 kwietnia przybyło dowództwo pułku i IV batalion. Zakończono organizację I i II batalionów.
5 maja na front wyjechał I batalion kpt. de Laveaux. 15 maja dowództwo pułku i II batalion. 28 maja 3 i 4 kompanie karabinów maszynowych sformowane w Zegrzu przez pchor. Stanisława Miljana, kompania szturmowa por. Feliksa Jędrychowskiego i kompania techniczna. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Kielcach[3][4].
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[5][6]
W okresie międzywojennym 4 pułk piechoty Legionów stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr X[11] w garnizonie Kielce. Wchodził w skład 2 Dywizji Piechoty Legionów[11].
22 kwietnia nakazane zostało przeniesienie batalionu zapasowego 4 pp Leg. do stałego miejsca postoju - garnizonu Kielce. 31 maja batalion zapasowy kpt. Kulikowskiego wyjechał do Kielc. Po przybyciu batalion podporządkowany został dowódcy Okręgu Generalnego „Kielce”.
Za zasługi dla miasta, w 1928 pułk otrzymał honorowe obywatelstwo Kielc[12].
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 4 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[13]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[14].
W połowie marca 1939 dwóch podoficerów i 68 szeregowych pod dowództwem por. Leona Pająka skierowanych zostało do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Byli to wyszkoleni celowniczowie cekaemów oraz obsługa moździerzy i armatek przeciwpancernych.
Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[15][uwaga 3]:
Mobilizację alarmową w 4 pułku piechoty Legionów rozpoczęto, tak jak w całym Okręgu Korpusu nr X, 27 sierpnia 1939 o godz. 18.00. Mobilizację alarmową prowadzono w Kielcach w grupie żółtej i brązowej20 mobilizując pododdziały:
- w grupie brązowej20 w czasie G20+30, 4 pp Leg. zmobilizował:
- w grupie żółtej w czasie A+24:
- w grupie żółtej w czasie od A+24 do A+36:
- w grupie żółtej w czasie A+40:
W II rzucie mobilizacji powszechnej w czasie od X+3 do X+5 zmobilizowano:
Po przeprowadzeniu mobilizacji i zaprzysiężeniu pułku rozpoczęto przygotowania do wyjazdu w rejon koncentracji macierzystej 2 DP Leg. Jako pierwszy wyjechał transportem kolejowym z Kielc I batalion, w ślad za nim dowództwo i kwatermistrzostwo pułku. W następnych dniach sukcesywnie w miarę podstawiania transportów kolejowych wyjeżdżały bataliony III i II oraz samodzielne pododdziały pułkowe (kompanie i plutony). 4 pp Leg. koncentrował się pod Czestkowem i Ostrowiem na wschód i południowy wschód od Łasku. Pułk wraz z 2 DP Leg. wszedł w skład Armii „Łódź”. 4 pp Leg. wraz z 2 DP Leg. stanowił odwód armii[19].
1 września na oddziały Armii „Łódź” wykonały główne uderzenie oddziały niemieckiej 10 Armii, zmuszając polskie oddziały do odwrotu na główną linię obrony armii przebiegającą wzdłuż linii rzek Warty i Widawki. Stosowny rozkaz do odwrotu na główną linię obrony wydał Naczelny Wódz marszałek Edward Rydz-Śmigły 2 września ok. godz. 17.00. 1 i 2 września 4 pp Leg. przebywał w rejonie koncentracji dywizji, gdzie podjął szkolenie i uzupełniał niedociągnięcia wynikłe w trakcie mobilizacji. Na rozkaz dowódcy Armii „Łódź” gen. dyw. Juliusza Rómmla dowódca 2 DP Leg. 3 września skierował 4 pp Leg. na prawe skrzydło 10 Dywizji Piechoty, na odcinek Męka-Piaski nad Wartą[20]. 4 pułk piechoty Legionów podjął marsz wraz z II dywizjonem 2 pułku artylerii lekkiej Legionów. Kolumna główna pułku podjęła marsz poprzez Czesaków, Łask, Zduńską Wolę i Piaski. Kolumna boczna pułku maszerowała poprzez Czestków, Pruszków, Marzenin, Młodawin i Piaski. Po przybyciu na miejsce ok. godz. 22.00, dowódca pułku usłyszał, że nastąpiła zmiana rozkazów i ma odejść do lasów na południe od Luciejowa i tam podporządkowano legionistów pod rozkazy dowódcy 28 Dywizji Piechoty. Po krótkim odpoczynku 4 pp Leg. ok. godz. 1.00 4 września podjął dalszy marsz w rejon Luciejowa, gdzie dotarł ok. godz. 16.00. Skąd skierowany został kolejnym rozkazem w rejon stanowisk obronnych 72 pułku piechoty, gdzie mieli przygotować się do kontrataku na korzyść tego pułku. Żołnierze pułku wykonali w ciągu 72 godzin ponad 70-cio kilometrowy marsz po piaszczystych bezdrożach. Podczas zajmowania stanowisk przez 4 pułk i współpracujący II/2 pal Leg. otrzymał następny rozkaz marszu ponownie do 10 Dywizji Piechoty. W nocy 5 września „czwartacy” wyruszyli w rejon Sieradza celem wsparcia 30 pułku piechoty z 10 DP[21].
Po dotarciu na miejsce ok. godz. 10.00 pułk zajął stanowiska wyjściowe do natarcia wspólnie z oddziałami 28 DP pod rozkazami dowódcy Piechoty Dywizyjnej 28 DP płk. dypl. Stefana Broniowskiego, na korzyść 10 DP. Pułk miał wykonać natarcie I batalionem na Strońsko, a II batalionem na Zapolice, III batalion w rejonie Ptaszkowic pozostał jako odwód dowódcy natarcia. Natarcie pułk miał wykonać tylko przy wsparciu własnego plutonu artylerii piechoty, z uwagi na opóźnienia w marszu II/2 pal Leg. z powodu wyczerpania koni ciągnących działa. Po oczekiwaniu na artylerię z uwagi na widoczne wzmocnienie niemieckich oddziałów w rejonie Zapolic o godz. 11.30 4 pp Leg. przystąpił do natarcia. Wspierający natarcie na Zapolice II batalionu, pluton artylerii piechoty został rozbity przez niemiecką artylerię strzelającą z zachodniego brzegu Warty. Nacierający na Strońsko I batalion dostał się w niemiecką nawałę ogniową ponosząc bardzo duże straty, poległ między innymi jego dowódca mjr Karol Olma. Pomimo tego batalion I/4 pp Leg. prowadził natarcie dalej posuwając się poprzez wzniesienia między Strońskiem, a Zapolicami. Strona niemiecka wprowadziła dodatkowy batalion zza Warty. Walczące strony zaległy na linii schronów bojowych naprzeciwko siebie. Bataliony nie otrzymały wsparcia artylerii polegli następni żołnierzy między innymi por. Marian Zagórski, ranni zostali por. Mieczysław Osuch i ppor. Uszycki i ppor. Abrahamik i wielu innych. Po kilku godzinach walki dotarły na miejsce oddziały artylerii 28 DP i II/2 pal Leg. udzieliły jedynie słabego wsparcia w walce 4 pp Leg. Ppłk. Bronisław Laliczyński wprowadził do walki odwodowy III batalion pułku za aprobatą dowódcy Piechoty Dywizyjnej 2 DP Leg. Natarcie III batalionu rozbiło w natarciu na bagnety kolumnę marszową niemieckiej piechoty, w lesie Marcelów batalion dostał się pod niemiecką nawałę artyleryjską. W silnym ogniu artylerii batalion III/4 pp Leg. załamał się psychicznie i w panice wycofał się na stanowiska wyjściowe, panika udzieliła się również taborom pułkowym. W rezultacie walczące dotychczas bataliony II i III wycofały się w rejon wyjściowy do natarcia w okolice Ptaszkowic. Stany w kompaniach spadły do 60-55% stanu wyjściowego, oprócz rannych i poległych ubyła większość żołnierzy z mniejszości narodowych. Żołnierze 4 pp Leg. ewakuowali swoich rannych z przedpola. Wyczerpani marszami i walką legioniści 4 pułku, sapali w odległości 1 km od stanowisk niemieckich, strona niemiecka nie prowadziła akcji patrolowej na przedpolu pozycji[22].
6 września o świcie pułk został skoncentrowany we wsi Marzenin, gdzie ppłk. Bronisław Laliczyński dokonał przeglądu pułku, żołnierzy nakarmiono. 6 i 7 września 4 pp Leg. dokonał przemarszu w kierunku rzeki Mrogi, osiągając lasy w Wronowie i Kolumnie. 4 pp Leg. maszerował przez Łódź jako ostatni oddział WP, pokonał do 8 września ponad 80 km wraz z 4 pułkiem maszerował 2 dywizjon artylerii ciężkiej. 2 DP Leg. weszła w skład Grupy gen. bryg. Władysława Bończy-Uzdowskiego, lecz już 9 września weszła w skład Grupy Operacyjnej gen. bryg. Wiktora Thommèe, dowództwo dywizji od 5 września praktycznie sprawował płk dypl. Antoni Staich po dezercji dowódcy dywizji płk. dypl. Edwarda Dojana-Surówki. W nocy 9/10 września 4 pp Leg. przeszedł przez Skierniewice i skierował się nad rzekę Rawkę, gdzie wraz z 3 pułkiem piechoty Leg. zajął obronne na linii rzeki. 10 września przed północą 4 pp Leg. wraz z 2 DP Leg. podjął marsz w kierunku Warszawy. Prowadzono marsz poprzez Bolimów, Miedniewice, Wiskitki, 4 pułk maszerował w straży przedniej dywizji. Rano 11 września dotarł do Wiskitek, skąd pomaszerował do wsi Gole. Maszerujący pułk utracił blisko 2/3 stanu osobowego, żołnierze byli wyczerpani fizycznie, brakowało wody i żywności oraz map[23].
11 września 4 pp Leg. dotarł w okolice Błonia, gdzie ok. godz. 20.00 zajął stanowiska wyjściowe wraz z 2 pułkiem piechoty Leg. do natarcia na Błonie w kierunku Warszawy. Ok. godz. 22.00 legioniści 4 pułku podjęli natarcie na pozycje niemieckiego pułku zmotoryzowanego SS-Leibstandarte Adolf Hitler. Odrzucono niemieckie oddziały, a część 4 pułku nie napotykając oporu przedarła się do Warszawy. Pozostała część podjęła pościg za cofającymi się nieprzyjacielem zdobywając w ciężkiej walce 12 września Święcice. Po ciężkich walkach 4 pp Leg. został wycofany do odwodu w Błoniu na wypoczynek. II batalion nie biorący udziału w walce zajmował stanowiska w Płochocinie. Batalion II/4 pp Leg. 13 września podjął natarcie w I rzucie natarcia dywizji wraz z 3 pp leg. Natarcie 3 pp Leg. na Umiastów zostało załamane. II batalion 4 pp Leg. uderzył na Ołtarzew, doszło do ciężkich walk, w tym wręcz, wśród rannych znalazł się kpt. Edward Sikorski i towarzyszący batalionowi ppłk. Bronisław Laliczyński. Natarcie batalionu utknęło, po kilku godzinach zostały wprowadzone do walki pozostałe siły 4 pp Leg. Natarcie pułku utknęło, w silnym ostrzale niemieckiej artylerii. Pozostawiony w styczności z nieprzyjacielem II batalion w Ołtarzewie prowadził walkę obronną, pozostałe siły pułku wycofane zostały przez ppłk. Laliczyńskiego do Zaborowa. Na rozkaz gen. Thommèego odwrót rozpoczęły 2 i 3 pp Leg. wraz z II/4 pp Leg. Na cofające się oddziały 2 DP Leg. natarcie wykonały oddziały niemieckiej 4 Dywizji Pancernej. Cofająca się 2 DP Leg. poniosła bardzo ciężkie straty osobowe, w sprzęcie i broni ciężkiej. Resztki rozbitych oddziałów wycofały się do Borzęcina Dużego, Zaborowa i dalej do Puszczy Kampinoskiej[24].
14 września pozostałość pułku dotarła do Kazunia, a 16 września do Modlina. 2 DP Leg. zajęła odcinek „Zakroczym” od brzegów Wisły do Kosewa. Do Modlina docierały grupy żołnierzy wcześniej z rozbitych pododdziałów pułku oraz grupa żołnierzy, która wcześniej przedarła się do Warszawy z rejonu Błonia. 4 pp Leg. zajął obronę w II rzucie odcinka 2 DP Leg. W wyniku niemieckiego ostrzału artylerii i bombardowań lotniczych pułk ponosił dalsze straty, 20 września zmarł ranny wcześniej kwatermistrz pułku kpt. Jerzy Dąbrowski, 21 września ciężko ranny został I adiutant pułku kpt. Tadeusz Boguszewski. Pułk skapitulował w dniu 29 września wraz z garnizonem Modlina[25].
8 lipca 1923 roku generał broni Lucjan Żeligowski w imieniu Prezydenta RP wręczył pułkowi chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo Kielc oraz powiatów: kieleckiego, jędrzejowskiego, włoszczowskiego i opatowskiego[28][29]. Losy sztandaru po 1939 roku są nieznane.
4 pułk piechoty posiadał cztery odznaki:
Pierwszy wzór odznaki stanowi okrągła tarcza, w którą wpisany jest krzyż z orłem typu jagiellońskiego. Na ramionach krzyża numer pułku 4. Jednoczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym, bita z głęboką kontrą. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Stanisław Lipczyński - Warszawa[2].
Odznakę stanowi prawoskrętna swastyka z kwadratową tarczą z orłem bez korony pośrodku. Na bokach tarczy napis "ROK WOJNY ZASŁUGA 1915 - 1916 4 PP". W Na górnym ramieniu swastyki numer 4 wpisano w płomienie, na prawym ramieniu 4 PP LP 1917. Jednoczęściowa wykonana z aluminium. Wymiary: 40 x 40 mm[30].
Odznakę stanowi prawoskrętna swastyka z kwadratową tarczą ze zmienionym wizerunkiem orła od poprzedniej wersji. Na bokach tarczy napis "ZA WALECZNOŚĆ 4 PP LP RP 1915 - 1916 4 PP". Jednoczęściowa wykonana z aluminium. Wymiary: 40 x 40 mm[31].
Odznaka ma kształt okrągłej ażurowej tarczy obwiedzionej wieńcem laurowym na którym wpisano numer i inicjały pułku 4 PP L. Środek odznaki wypełnia wizerunek swastyki z orłem wzór 1927 na romboidalnej tarczy. Jednoczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, bez emalii. Wymiary: 40 mm Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[31].
Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[39] oraz Muzeum Katyńskie[40][uwaga 4][uwaga 5].
Nazwisko i imię | stopień | zawód | miejsce pracy przed mobilizacją | zamordowany |
---|---|---|---|---|
Aleksandrowicz Wacław | ppor. rez. | urzędnik | Konsulat RP w Tuluzie | Katyń |
Banach Czesław | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Zagości | Katyń |
Bicz Aleksander Józef | por. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Śladkowie Dużym | Katyń |
Butwiłło Witold[43] | kapitan | żołnierz zawodowy | zastępca oficera mobilizacyjnego 4 pp | Katyń |
Czajka Stefan | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Olkuszu | Katyń |
Czarnik Jan | ppor. rez. | nauczyciel | kier. Szkoły Powszechnej nr 16 w Częstochowie | Katyń |
Dachowski Władysław | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Stepaniu | Katyń |
Dolemba Piotr Józef | porucznik | żołnierz zawodowy | dowódca 6/4 pp Leg. | Katyń |
Jaroński Bogdan | ppor. rez. | prawnik, mgr | praktyka w Kielcach | Katyń |
Krzemień Władysław | por. rez. | nauczyciel | kier. Szkoły Powszechnej w Zaryszynie | Katyń |
Lipiec Julian | ppor. rez. | Katyń | ||
Machniak Wacław | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Kumelsku | Katyń |
Młudzik Franciszek | por. rez. | nauczyciel | kier. Szkoły Powszechnej w Piórkowie | Katyń |
Ogłaza Boguchwał[44] | major | żołnierz zawodowy | dowódca Kursu Podchorążych Rezerwy 2 DP | Katyń |
Olkuśnik Marian | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Pacanowie | Katyń |
Pasławski Wladysław | ppor. rez. | nauczyciel | Szkoła Powszechna w Domaszowicach | Katyń |
Piekielniak Jan | ppor. rez. | absolwent UJ | Katyń | |
Przeorski Adolf | ppor. rez. | urzędnik | Urząd skarbowy | Katyń |
Romańczuk Zygmunt | ppor. rez. | Katyń | ||
Ryżewski Henryk[45] | por. rez. | żołnierz kontraktowy | Katyń | |
Skrzyński Jan | ppor. rez. | Katyń | ||
Sławiński Stefan | ppor. rez. | nauczyciel | szkoła w Czepiec-Poraju | Katyń |
Szczeciński Kazimierz | ppor. rez. | urzędnik | Magistrat m. Jędrzejowa | Katyń |
Tomczyk Wiktor | ppor. rez. | nauczyciel, mgr | Katyń | |
Toporski Bolesław | ppor. rez. | Magistrat m. Kielce | Katyń | |
Turek Jan | ppor. rez. | absolwent AH | Katyń | |
Wawrzkiewicz Bolesław[46] | porucznik | żołnierz zawodowy | 4 pp Leg. (OZ 2 DP Leg.) | Katyń |
Urban Stanisław | ppor. rez. | Urząd Gminny w Wodzisławiu | Katyń | |
Wąwoźniak Teodor | ppor. rez. | urzędnik | sąd w Kielcach | Katyń |
Żuromiński Marian | ppor. rez. | prawnik | Katyń | |
Władyka Marian[47] | por. rez. | podkomistarz SW | nacz. więzienia we Lwowie | Charków |
Borowski Władysław | ppor. rez. | buchalter | Charków | |
Jakubielski Ludwik | por. rez. | nauczyciel | szkoła średnia w Olkuszu | Charków |
Januszewski Józef | ppor. rez. | Charków | ||
Kasprowicz Zdzisław | ppor. rez. | nauczyciel | Charków | |
Orczykowski Przemysław[48] | kapitan | żołnierz zawodowy | dowódca 2 kkm/4 pp Leg. | Charków |
Rosół Teofil | por. rez. | nauczyciel | Charków | |
Schuberth Karol | por. rez. | ekonomista | Charków | |
Siekański Roman | por. rez. | nauczyciel | kier. szkoły w Bydlinie | Charków |
Struzikiewicz Teofil | ppor. rez. | nauczyciel | szkoła w Skalbmierzu | Charków |
Wielgus Stanisław | por. rez. | rejent | sąd w Kamieniu Koszyrskim | Charków |
Wołożyński Zygmunt | por.w st. sp. | rolnik | Charków | |
Żelawski Zygmunt | ppor. rez. | absolwent SGH | Charków | |
Majcher Jan | ppor. rez. | prawnik | ULK |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.