From Wikipedia, the free encyclopedia
Ոսկե գնդակ (ֆր.՝ Ballon d'Or), ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, որ շնորհվում էր ֆրանսիական «France Football» ամսագրի կողմից նախորդ տարվա ընթացքում լավագույն ելույթ ունեցող ֆուտբոլիստին՝ 1956-ից մինչև 2009-ը։ Մրցանակը ստեղծվել է Գաբրիել Անոյի նախաձեռնությամբ, որը խնդրեց իր գործընկերներին քվեարկել 1956-ին Եվրոպայի լավագույն խաղացողի համար. մրցանակը կոչում էին նաև Եվրոպայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ Առաջին հաղթողը Սթենլի Մեթյուզն էր՝ «Բլեքպուլ» ակումբից[1][2][3]։
Ի սկզբանե, լրագրողները կարող էին միայն քվեարկել եվրոպական ակումբներում հանդես եկող եվրոպացի խաղացողների համար և այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Դիեգո Մարադոնան և Պելեն չէին կարող ստանալ այն։ 1995-ին, կանոնները փոփոխվեցին, ինչը թույլ տվեց ոչ եվրոպացի ֆուտբոլիստներին հաղթել մրցանակը, եթե նրանք խաղում էին եվրոպական ակումբում։ Առաջին ոչ եվրոպացին, որը հաղթեց մրցանակը կանոնների փոփոխությունից հետո լիբերիացի Ջորջ Վեան էր[4]։ Հետագայում լրագրողների թվաքանակը նույնպես աճեց՝ հասնելով 96-ի։
Միայն երեք ֆուտբոլսիտներին է հաջողվել հաղթել մրցանակը երեքական անգամ. Յոհան Կրոյֆ, Միշել Պլատինի և Մարկո վան Բաստեն։ Ընդ որում Պլատինին միակն է, որը արժանացել է Ոսկե գնդակին երեք անգամ անընդմեջ՝ 1983-1985 թվականներին։ Գերմանացի և հոլանդացի ֆուտբոլիստներն ամենաշատն են արժանացել մրցանակին. 7-ական անգամ։ Իտալական Յուվենտուս և Միլան ակումբների խաղացողներն ամենաշատն են ստացել մրցանակը. վեց ֆուտբոլիստներ ստացել են ութ Ոսկե գնդակ նշված ակումբներում հանդես գալու ընթացքում։ Վերջին ֆուտբոլիստը, որը արժանացել է «Ֆրանս ֆուտբոլի» Ոսկե գնդակին համարվում է Լիոնել Մեսսին։
Լև Յաշինը միակ դարպասապահն է, որը ստացել է այդ մրցանակը (1963-ին)։
2010 թվականին «France Football»-ի Ոսկե գնդակ և ՖԻՖԱ-ի տարվա ֆուտբոլիստ մրցանակները միավորվեցին։ Աշխարհի լավագույն ֆուտբոլիստը սկսեց նոր մրցանակ ստանալ, այն կոչվում է «ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակ»։ Այս տիտղոսի առաջին մրցանակակիրը դարձավ Լիոնել Մեսսին[5]։
Ըստ երկրների
|
Ըստ ակումբների
|
Տեղ | Ֆուտբոլիստ | Երկիր | Միավորներ | ||
---|---|---|---|---|---|
2010 | |||||
1 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 22,65 % | ||
2 | Անդրես Ինիեստա | ![]() | 17,36 % | ||
3 | Չավի Էռնանդես | ![]() | 16,48 % | ||
4 | Ուեսլի Սնեյդեր | ![]() | 14,48 % | ||
5 | Դիեգո Ֆորլան | ![]() | 7,61 % | ||
2011 | |||||
1 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 47,88% | ||
2 | Կրիշտիանու Ռոնալդու | ![]() | 21,60% | ||
3 | Չավի Էռնանդես | ![]() | 9,23% | ||
4 | Անդրես Ինիեստա | ![]() | 6,01% | ||
5 | Ուեյն Ռունի | ![]() | 2,31% | ||
2012 | |||||
1 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 41,60% | ||
2 | Կրիշտիանու Ռոնալդու | ![]() | 23,68% | ||
3 | Անդրես Ինիեստա | ![]() | 10,91% | ||
2013 | |||||
1 | Կրիշտիանու Ռոնալդու | ![]() | 27,99% | ||
2 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 24,72% | ||
3 | Ֆրանկ Ռիբերի | ![]() | 23,39% | ||
4 | Զլատան Իբրահիմովիչ | ![]() | 5,29% | ||
5 | Նեյմար | ![]() | 3,17% | ||
2014 | |||||
1 | Կրիշտիանու Ռոնալդու | ![]() | 37.66% | ||
2 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 15.76% | ||
3 | Մանուել Նոյեր | ![]() | 15.72% | ||
4 | Արիեն Ռոբեն | ![]() | 7.17% | ||
5 | Թոմաս Մյուլեր | ![]() | 5.42% | ||
2015 | |||||
1 | Լիոնել Մեսսի | ![]() | 41.33% | ||
2 | Կրիշտիանու Ռոնալդու | ![]() | 27.76% | ||
3 | Նեյմար | ![]() | 7.86% | ||
4 | Ռոբերտ Լևանդովսկի | ![]() | 4.17% | ||
5 | Լուիս Սուարես | ![]() | 3.38% | ||
Ըստ երկրների
|
Ըստ ակումբների
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.