La 4-a de majo estas la 124-a tago de la jaro (la 125-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 241 tagoj restas.
Je la 4-a de majo okazis, interalie:
- 374: Mezameriko: Atlatl Cauac iĝis reganto de Teotiŭakano, historia urbo en la Valo de Meksiko
- 1201: Detruiga tertremo en aŭstra duklando Stirio, sentebla tre forte en Ĉeĥio, Moravio, en suda kaj meza Germanio kaj en Pollando
- 1415: Koncilio de Konstanco kondamnis konceptojn de John Wyclif
- 1493: Papo Aleksandro la 6-a disdividis per la papa buleo Inter caetera la Novan Mondon inter Hispanio kaj Portugalio
- 1521: Por protekti Martenon Lutero de reprezalioj, saksa princo Frederiko la 3-a ŝajnigis lian forkapton kaj poste sub alia nomo de kavaliro Georgo kaŝis lin por 10 monatoj en kastelo Wartburg
- 1626: Nederlanda navigisto Peter Minuit alvenis al insulo Manhattan
- 1630: Kadre de la persa-turka milito venko de turka armeo en la batalo de Mahidaŝt, apud Kermanŝaho
- 1776: Rod-Insulo kiel unua usona kolonio proklamis sendependecon disde Britio
- 1780: Anglio: en Epsom okazis unua Derbio - unu el la plej prestiĝaj ĝis nun ĉevalkonkuroj
- 1793: Franca revolucio: Nacia Konvencio enkondukis maksimumajn registarajn prezojn
- 1802: Dumviva militservo en Habsburga monarkio estis abolita
- 1807: Traktato de Finckenstein inter Napoleono Bonaparte kaj Fath-Ali Ŝaho Kaĝaro
- 1814: Ŝipo kun ekzilita Napoleono alvenis al insulo Elbo
- 1863: Januara ribelo kontraŭ la Rusia Imperio: nokte regimento de Ignacy Mystkowski apud Stok (proksime al Ostrów Mazowiecka) embuskis kontraŭ cara militistaro, gajnante unu el la plej grandaj polaj bataloj de la ribelo
- 1886: Germana astronomo Karl Theodor Robert Luther malkovris asteroidon Tiĥo
- 1886: Dum paca manifestacio de laborista movado en Ĉikago nekonata atakanto ĵetis bombon al amaso da policanoj
- 1896: Brita gazeto "Daily Mail" aperis - la plej malnova "tablojdo"
- 1896: Franca astronomo Auguste Charlois malkovris asteroidon Vatikano
- 1904: Usonanoj komencis konstrui Panaman kanalon
- 1904: Germanio: sporta kaj futbala klubo FC Schalke 04 fondiĝis
- 1911: Wilhelm Filchner eknavigis de Bremerhaven al Antarkto
- 1912: Itala-turka milito: itala armeo aneksis insulon Rodoso
- Unua mondmilito
- 1919: Ĉinio: en Pekino ekestis Movado de 4-a de majo, direktita kontraŭ decidoj de la Traktato de Versajlo, en Tajvano studentoj ekribelis rekomendante bojkoton de fremdaj varoj
- 1924: La 8-a Somera Olimpiko komenciĝis en Parizo; Etienne Oehmichen gajnis premion de 90 000 francaj frankoj pro unua sukcesa fermita cirkvita helikopterflugo, sekvante triangulan trajektorion kun longo de unu km, la flugo daŭris proksimume 7 minutojn kaj 40 sekundojn
- 1930: Brita Hindio: britoj arestis Mahatmon Gandhi
- 1932: Kondamnita al 11 jaroj da mallibero pro imposta fraŭdo Al Capone estis veturigita al severa federacia malliberejo en Atlanta
- 1934: Dua Pola Respubliko: Pola Asocio de Inĝenieroj kaj Teknikistoj pri Konstruado fondiĝis
- 1937: Oni malpermesis al bulgaraj civitanoj partopreni Hispanan Enlandan Militon
- Dua mondmilito
- 1953: Ernest Hemingway ricevis Premion Pulitzer pro la novelo La oldulo kaj la maro
- 1954: Generalo Alfredo Stroessner okazigis militistan puĉon en Paragvajo
- 1956: Operaco Redwing komencita - serio de 17 usonaj nukleaj testoj faritaj en atoloj Bikini kaj Eniwetok
- 1959: En Usono okazis unua ceremonio de enmanigo de la muzikaj premioj Grammy Award (por la pasinta jaro)
- 1969: Socialista Partio fondiĝis en Francio
- 1974: Japaninoj kiel unuaj virinoj en la mondo surgrimpis Manaslu, pinton de la monto pli alta ol 8 mil m
- 1979: Margaret Thatcher iĝis unua virina ĉefministro de Britio, post malvenko de oficanta registaro de James Callaghan
- 1982: Falklanda milito: brita destrojero HMS Sheffield estis sinkigita de argentinanoj - 20 maristoj pereis
- 1985: La 30-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis en Göteborg
- 1986: Nuklea akcidento de Ĉernobilo: en Ukraina SSR zono de evakuo ĉirkaŭ Ĉernobilo kreskis ĝis 30 kilometroj (oni evakuis pro la akcidento preskaŭ 150 000 homojn, poste la evakua nombro kreskis ĝis 350 000 homoj)
- 1990: Latva SSR proklamis sendependecon (de Sovetunio) — la Supera Soveto de Latva Soveta Socialisma Respubliko deklaris ĝian restarigon, kaj la pakton Molotov-Ribbentrop kaj sekvan sovetan okupadon deklaris kontraŭleĝa (plena sendependeco okazis dum la aŭgusta puĉo)
- 1991: La 36-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis en Romo
- 1994: Kairo: Ĉefministro de Israelo Jicĥak Rabin kaj prezidanto de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino Jaser Arafat subskribis interkonsenton pri aŭtonomeco de Gaza Sektoro kaj Jeriĥo - limigita Palestina aŭtonomio kreiĝis
- 1996: José María Aznar iĝis ĉefministro de Hispanio
- 2000: Ken Livingstone fariĝis urbestro de Londono
- 2000: Komputviruso ILOVEYOU dum unu tago disvastiĝis en la tuta mondo, infektante 10% de komputiloj, ligitajn al Interreto kaj kaŭzante perdojn je 5,5 mld da usonaj dolaroj
- 2001: Papo Johano Paŭlo la 2-a komencis apostolan pilgrimon laŭ la itinero de Paŭlo de Tarso, de Grekio al Sirio, kaj de tie al Malto
- 2004: Plena luna eklipso okazis
- 2006: Litovio: arbara incendio ekis en la Kurona duoninsulo - dum 5 tagoj bruliĝis 235,66 ha da arbaro inter Smiltynė kaj Alksnynė
- 2007: Kansaso: tornado detruis urbon Greensburg
- 2008: 5 milicanoj pereis en bomba atenco en Grozno, la ĉefurbo de Ĉeĉenio (Rusio)
- 2009: Sudkorea destrojero malebligis atakon de somaliaj piratoj kontraŭ nordkorea komerca ŝipo
- 2009: En pafado dum nupto apud Mardin en sud-orienta Turkio 44 personoj pereis kaj 6 vundiĝis
- 2014: Juan Carlos Varela gajnis prezidentan baloton en Panamo
- 2017: Bojko Borisov la trian fojon iĝis ĉefministro de Bulgario
- 2018: Lige al enkonduko de prezidenta sistemo en Ĉado oni forigis postenon de ĉefministro
- Invado de Rusio en Ukrainion:
- 1008: Henriko la 1-a, reĝo de Francio el kapetida dinastio (m. 1060)
- 1655: Bartolomeo Cristofori, itala konstruisto de muzikiloj, inventinto de piano (m. 1731)
- 1671: Mihály Esterházy, hungara ĉambelano, filo de Pál Esterházy (m. 1721)
- 1770: François Gérard, franca novklasikisma pentristo (m. 1837)
- 1772: Friedrich Arnold Brockhaus, germana eldonisto, redaktoro, enciklopediisto (m. 1823)
- 1776: Johann Friedrich Herbart, germana filozofo, psikologo, kreinto de scienca pedagogio (m. 1841)
- 1777: Louis-Jacques Thénard, franca kemiisto, malkovrinto de boro kaj hidrogena peroksido (m. 1857)
- 1825: Thomas Henry Huxley, angla biologo specializita en kompara anatomio, prezidanto de la Reĝa Societo de Londono kaj membro de la Linea Societo de Londono (m. 1895)
- 1827: John Hanning Speke, angla vojaĝisto, oficiro en Panĝabio, esploristo de Afriko (m. 1864)
- 1852: Alice Liddell, anglino, kiu estis inspiro de Lewis Carroll por ĉefrolulino de La aventuroj de Alicio en Mirlando kaj Trans la spegulo (m. 1934)
- 1856: Dénes Szabó, hungara ginekologo, medicinhistoriisto (m. 1918)
- 1862: Hugo Flintzer, germana pentristo kaj ilustristo (m. 1917)
- 1877: Mordeĥaj Gebirtig, juda poeto, komponisto kaj kantisto jidlingva, esperantigita de Mikaelo Bronŝtejn (m. 1942)
- 1879: Mózes Szabó, rumania hungara literaturhistoriisto, tradukisto (m. 1957)
- 1881: Aleksandr Kerenskij, ĉefministro de la Portempa Registaro de Rusio (m. 1970)
- 1882: Wilhelm Lehmann, germana instruisto kaj verkisto (m. 1968)
- 1893: Miklós Czinczár, rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, verkisto, poeto (m. 1945)
- 1896: Werner von Fichte, germana policisto kaj verkisto (m. 1955)
- 1904: Bude Borjan, kroata komunisto, aktivulo de la Akademia Esperanto-klubo en Zagrebo, kunredaktinto de "La Suda Stelo", murdita (m. 1941)
- 1908: Antal Büchl, rumania hungara lokhistoriisto (m. 1980)
- 1909: Wacław Komar, pola generalo, partoprenanto de la Hispana Enlanda Milito, funkciulo de sekureca servo, komandanto de la Korpuso pri Interna Sekureco (m. 1972)
- 1916: Jane Jacobs, usona urboplanistino (m. 2006)
- 1924: Otto Grünmandl, aŭstra verkisto kaj kabaredisto (m. 2000)
- 1928: Margit B. Nagy, rumania hungara arthistoriistino (m. 2007)
- 1928: Maynard Ferguson, kanada ĵaz-trumpetisto kaj flugilkornisto (m. 2006)
- 1928: Elemér Hankiss, hungara sociologo, literaturteoriulo (m. 2015)
- 1928: Hosni Mubarak, prezidento de Egiptio, militisto (m. 2020)
- 1929: Audrey Hepburn, brita dancistino, aktorino kaj ambasadorino de Unicef, rolinta en filmoj Roman Holiday, Matenmanĝo ĉe Tiffany, Mia bela damo (m. 1993)
- 1929: Ronald Golias, brazila aktoro kaj humuristo (m. 2005)
- 1933: Erwin Gatz, germana teologo kaj eklezihistoriisto (m. 2011)
- 1934: Petro De Smedt, flandra filologo, Esperanto-vortaristo, kariljonisto (m. 2024)
- 1938: Endre Veress, rumania hungara poeto, verkanta pri agrikulturaĵoj en "Popolo de Vilaĝoj"
- 1939: Amos Oz, israela verkisto, kunfondinto de organizaĵo Pacon Nun, lekciisto de literaturo en la Universitato Ben-Gurion de Negevo (m. 2018)
- 1940: Zoltán Krizsán, rumania hungara artkritikisto, filmestetikisto (m. 1993)
- 1940: Henryk Zimoń, pola religiosciencisto, etnologo, misiisto de la Dia Vorto, profesoro de la Katolika Universitato de Lublin
- 1941: Joachim Wanke, germana romkatolika episkopo
- 1944: Monica Bleibtreu, aŭstra aktorino, profesorino pri aktorado kaj scenaristino, rolinta en la filmo Kvar minutoj (m. 2009)
- 1944: Edmund Wnuk-Lipiński, pola sociologo, sciencfikcia verkisto (m. 2015)
- 1959: Inger Nilsson, sveda aktorino, konata en la rolo de Pipi Ŝtrumpolonga
- 1960: Werner Faymann, federacia kanceliero de Aŭstrio
- 1965: László Szűcs, rumania hungara poeto, ĵurnalisto
- 1970: Karla Homolka, kanada seria murdistino
- 1975: Sándor Goron, hungara poeto, tradukisto, membro de la Ligo de Transilvaniaj Hungaraj Verkistoj
- 1981: Boróka Balázs, rumania hungara verkistino, tradukistino kaj instruistino de la rumana lingvo
- 304: Floriano, romia martiro kaj sanktulo (n. nekonata)
- 1406: Coluccio Salutati, florenca kanceliero kaj klerulo (n. 1331)
- 1471: Eduardo de Westminster (princo de Kimrio), filo de Henriko la 6-a (Anglio) (n. 1453)
- 1508: Christoph Mendel von Steinfels, episkopo de Chiemsee (n. nekonata)
- 1556: Luca Ghini, itala kuracisto kaj botanikisto, profesoro en la Universitato de Bolonjo kaj fondinto de la unua Botanika Ĝardeno en Eŭropo (n. 1490)
- 1591: Hugo Donellus, franca juristo, universitata profesoro kaj humanisto (n. 1527)
- 1605: Ulisse Aldrovandi, itala kuracisto kaj natursciencisto (n. 1522)
- 1677: Isaac Barrow, angla matematikisto kaj teologo, malkovrinto de la fundamenta teoremo de kalkulo (n. 1630)
- 1681: Johannes Musaeus, germana teologo kaj filozofo (n. 1613)
- 1727: Louis-Armand de Bourbon-Conti, franca nobelo kaj militisto (n. 1695)
- 1785: János Sajnovics, hungara jezuito, lingvisto esploranta la samean lingvon, astronomo (n. 1733)
- 1799: Tipu Sultan, reganto de Majsura reĝlando en Barato (n. 1750)
- 1824: Joseph Joubert, franca verkisto kaj moralisto (n. 1754)
- 1843: Friedrich Wilhelm Facius, germana gliptikisto kaj medalisto (n. 1764)
- 1875: Heinrich Ewald, germana teologo kaj orientalisto (n. 1803)
- 1878: Ferdinand Höfer, germana-franca kuracisto, leksikografo kaj tradukisto (n. 1811)
- 1880: Edward Clark, ŝtatestro de Teksaso dum la Usona Enlanda Milito (n.1815)
- 1890: Ernst Rudolf Neubauer, aŭstra verkisto kaj pedagogo (n. 1828)
- 1916: Joseph Mary Plunkett, irlanda defendanto de la irlanda lingvo kaj esperantisto, ribelanto en la Paska Ribelo, ekzekutita (n. 1887)
- 1919: Milan Rastislav Štefánik, slovaka astronomo, politikisto kaj generalo de la franca armeo (n. 1880)
- 1921: Alfred Hermann Fried, aŭstra Nobelpremiita ĵurnalisto kaj pacemulo, esperantisto, kunfondinto de Deutsche Friedensgesellschaft (n. 1864)
- 1924: Miksa Bródy, hungara ĵurnalisto, verkisto kaj milita raportisto el Svislando (n. 1875)
- 1938: Carl von Ossietzky, germana verkisto kaj ĵurnalisto, Nobelpremiita pacisto, kontraŭulo de Nacisocialisma Germana Laborista Partio, viktimo de gestapa malliberejo (n. 1889)
- 1955: George Enescu, rumana komponisto, violonisto kaj instruisto (n. 1881)
- 1961: Maurice Merleau-Ponty, franca filozofo, reprezentanto de fenomenologio kaj ekzistencialismo (n. 1908)
- 1969: William Edward Collinson, angla lingvisto, kunlaboranto de esplorprogramo pri International Auxiliary Language Association, aŭtoro de populariga libro en Esperanto pri lingvistiko La Homa Lingvo, vicprezidanto de Brita Esperanto-Asocio, kunlaboranto de la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj kaj de Internacia Kongresa Universitato, prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta (n. 1889)
- 1974: Otton Nikodym, pola-usona matematikisto, kunfondinto de Pola Matematika Societo (n. 1887)
- 1974: Štěpán Urban, ĉeĥa komponisto, instruisto de muziko kaj esperantista poeto premiata ĉe Belartaj Konkursoj, edzo de Eli Urbanová, popularigata de Esperanto-Muzeo en Svitavy (n. 1913)
- 1977: Karel Höger, ĉeĥa aktoro kaj esperantisto ludinta en preskaŭ 100 filmoj kaj en Verda Stacio (n. 1909)
- 1978: Henryk Magnuski, pola-usona inĝeniero, inventinto de radiotelefono "walkie-talkie", kies 6 patentoj donis fundamenton al movtelefonio (n. 1909)
- 1980: Josip Broz Tito, marŝalo kaj prezidento de Socialisma federacia respubliko Jugoslavio, kunfondinto de la Movado de Nealiancitaj Landoj (n. 1892)
- 1981: Jenő Gárdonyi, hungara ĵurnalisto kaj redaktoro (n. 1900)
- 1987: Anci Barna, hungara aktorino, edzino de László Misoga (n. 1902)
- 1995: Kornelio Fabro, itala filozofo kaj teologo, reprezentanto de tomismo (n. 1911)
- 1998: Theodor Oberländer, germana politikisto, membro de NSDAP, oficiro de Abwehr (n. 1905)
- 2004: David Reimer, kanada knabo edukata kiel virino, sinmortiginto (n. 1965)
- 2009: Fritz Muliar, aŭstra aktoro, kabaretisto, komikisto, recitanto kaj verkisto (n. 1919)
- 2011: Frans Sammut, malta verkisto, kreinto de nefikcio (n. 1945)
- 2014: Dinara Safina, brita tenisistino (n. 1983)
- 2021: Simon Achidi Achu, kameruna politikisto, ministro pri justico, ĉefministro de Kameruno (n. 1932)
- 2022: Stanislaŭ Ŝuŝkeviĉ, prezidento de Belorusio (n. 1934)
- 2024: Frank Stella, usona pentristo (n. 1936)
La 4-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):