From Wikipedia, the free encyclopedia
بيرېليوم (په انگرېزي: Beryllium) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د Be سمبول او ۴ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.
![]() | ||||||||||||||||
عمومي خواص | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Pronunciation | /bəˈrɪliəm/ bə-RIL-ee-əm | |||||||||||||||
Appearance | white-gray metallic | |||||||||||||||
Beryllium په دوراني جدول کې | ||||||||||||||||
اټومي شمیره (Z) | 4 | |||||||||||||||
گروپ, پیریود | group 2 (alkaline earth metals), period 2 | |||||||||||||||
بلاک | s-block | |||||||||||||||
Element category | alkaline earth metal | |||||||||||||||
معياري اټومي وزن (Ar) | کينډۍ:Val[1] | |||||||||||||||
Electron configuration | [He] 2s2 | |||||||||||||||
Electrons per shell | 2, 2 | |||||||||||||||
فزیکي خواص | ||||||||||||||||
حالت (at STP) | جامد | |||||||||||||||
دويلې کيدو ټکى | 1560 K (1287 °C, 2349 °F) | |||||||||||||||
يشنا ټکی | 2742 K (2469 °C, 4476 °F) | |||||||||||||||
Density near r.t. | 1.85 g/cm3 | |||||||||||||||
when liquid, at m.p. | 1.690 g/cm3 | |||||||||||||||
Critical point | 5205 K, MPa (extrapolated) | |||||||||||||||
Heat of fusion | 12.2 kJ/mol | |||||||||||||||
Heat of vaporization | 292 kJ/mol | |||||||||||||||
Molar heat capacity | 16.443 J/(mol·K) | |||||||||||||||
Vapor pressure
| ||||||||||||||||
اټومي خواص | ||||||||||||||||
Oxidation states | +2, +1[2] (an amphoteric oxide) | |||||||||||||||
Electronegativity | Pauling scale: 1.57 | |||||||||||||||
Ionization energies |
| |||||||||||||||
Atomic radius | empirical: 112 pm | |||||||||||||||
Covalent radius | 96±3 pm | |||||||||||||||
Van der Waals radius | 153 pm | |||||||||||||||
Miscellanea | ||||||||||||||||
Crystal structure | hexagonal close-packed (hcp) | |||||||||||||||
Speed of sound thin rod | 12,890 m/s (at r.t.)[3] | |||||||||||||||
Thermal expansion | 11.3 µm/(m·K) (at 25 °C) | |||||||||||||||
د تودوخې تېرېدنه | 200 W/(m·K) | |||||||||||||||
Electrical resistivity | 36 nΩ·m (at 20 °C) | |||||||||||||||
Magnetic ordering | diamagnetic | |||||||||||||||
Magnetic susceptibility (χmol) | −9.0·10−6 cm3/mol[4] | |||||||||||||||
Young's modulus | 287 GPa | |||||||||||||||
Shear modulus | 132 GPa | |||||||||||||||
Bulk modulus | 130 GPa | |||||||||||||||
Poisson ratio | 0.032 | |||||||||||||||
Mohs hardness | 5.5 | |||||||||||||||
Vickers hardness | 1670 MPa | |||||||||||||||
Brinell hardness | 590–1320 MPa | |||||||||||||||
CAS Number | 7440-41-7 | |||||||||||||||
History | ||||||||||||||||
Discovery | Louis Nicolas Vauquelin (1798) | |||||||||||||||
First isolation | Friedrich Wöhler & Antoine Bussy (1828) | |||||||||||||||
Main isotopes of beryllium | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
بیریلیم یو سپین سپین فلز دی. دا نسبتا نرم دی او ټیټ کثافت لري.
بیریلیم د فرانسوي کیمیا پوه نیکولاس لویس واوکلین لخوا په بیرل او زمرد کې د آکسایډ په توګه کشف شوی او جلا شوی (1828) د الماني کیمیا پوه فریډریچ واهلر او فرانسوي کیمیاست انتونین A.B لخوا په خپلواک ډول د فلزي په توګه کشف شوی.
د بیریلیم نور مهم مرکبات د بیریلیم هالایډز شامل دي بیریلیم هایدروکسایډ ، او بیریلیم سلفیټ.
بیریلیم په ګیرونو او کوګونو کې په ځانګړي توګه د هوایی چلند صنعت کې کارول کیږي بیریلیم د مسو یا نکل سره مرکباتو کې د ګیروسکوپونو ، چشمونو ، بریښنایی تماسونو ، سپاټ ویلډینګ الیکټروډونو او غیر سپارکینګ وسیلو جوړولو لپاره کارول کیږي. بیریلیم یو سپین فلز دی.