Loading AI tools
ulica w Warszawie Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ulica Hoża – ulica w śródmieściu Warszawy, biegnąca od ul. Mokotowskiej do ul. Chałubińskiego.
Śródmieście Południowe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Ulica Hoża na między ulicami Marszałkowską i Kruczą, widok w kierunku placu Trzech Krzyży | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
Hoża pierwotnie była drogą narolną, znaną już przed 1762; pierwsze posesje wytyczono już w 1766. Nazwa ulicy, nadana w 1770, pochodzi od hożych (ładnych) ogrodów znajdujących się po obu jej stronach[1].
W 1792 zabudowa ulicy składała się z drewnianego browaru, kilku drewnianych dworków oraz wybudowanego według projektu Szymona Bogumiła Zuga w roku 1790 pałacyku kupca Klemensa Bernauxa. Przed 1819 powstały przy Hożej jeszcze dwa murowane budynki, jednak przy ulicy długo nie wznoszono nowych obiektów. Ruch budowlany powrócił, kiedy w 1861 Leopold Kronenberg uruchomił przy Hożej Fabrykę Wyrobów Tabacznych, nabywając jednocześnie dawny pałacyk Bernaux'a.
Pierwotnie ulica stanowiła południową granicę założonego w 1870 Ogrodu Pomologicznego[2].
W 1875 ulicę przedłużono na odcinku od ul. Poznańskiej do ul. Chałubińskiego; kilka lat potem przy ulicy pojawiły się niewielkie kamienice, jednak projektowane przez architektów, takich jak: Edward Cichocki, Artur Spitzbarth, Maurycy Brauman czy Aleksander Woyde.
Od 1877 przy ulicy istniał zakład sióstr Rodziny Marii; w latach 90. XIX wieku powstała zabudowa odcinka między ul. Poznańską, a ul. Plater składająca się w większości z trzypiętrowych kamienic o eklektycznym wystroju fasad.
Gdy w 1895 przedsiębiorca Frąckiewicz nabył dawny pałac Kronenberga, na terenie jego sadu wytyczył ulicę Sadową, dziś – ks. Ignacego Skorupki.
Wkrótce potem rozebrano pałacyk Kronenberga, by wznieść szereg nowych kamienic, zarówno wzdłuż ul. Skorupki, ul. Marszałkowskiej jak i Hożej. Po odzyskaniu niepodległości powstało jeszcze kilka obiektów: Zakład Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego, oraz wybudowany w stylu magistrackim Gmach Szkoły Budowlanej według projektu Alfonsa Graviera. Powstały też dwie nowe kamienice; Hoża stawała się wielkomiejską ulicą: działały przy niej dwa kina, liczne sklepy i cukiernie.
W latach 1921–1927 przy ulicy Hożej 35 znajdowała się sala zebrań warszawskiego zboru Badaczy Pisma Świętego[3].
Pod nr 55 znajdowała się Fabryka Wyrobów z Brązu i Srebra Braci Łopieńskich W 1950 r. majątek firmy przejęła spółdzielnia Brąz Dekoracyjny. Po długich staraniach rodzina Łopieńskich odzyskała nieruchomość. Sprzedała ją i dziś w tym miejscu stoi apartamentowiec. Na szczęście nie przepadło wszystko: elewacje budynku od Hożej wpisane zostały do rejestru zabytków i wtopiono je w nowy obiekt. Obecnie część elewacji frontowej stanowi zabytkowy mur pierzejowy dawnej manufaktury[4].
Wrzesień 1939 przyniósł niewielkie zniszczenia. W okresie okupacji niemieckiej ulicy nadano niemiecką nazwę Victoriastrasse[5]. Jej zabudowa została spalona po kapitulacji powstania warszawskiego.
Krótko po wojnie rozebrano kilkadziesiąt wypalonych kamienic, w wielu przypadkach zniszczono zachowany wystrój fasad, jednak mimo to Hoża zachowała wiele z klimatu eleganckiej, przedwojennej ulicy.
W grudniu 2008 przy wejściu do Domu Prowincjonalnego Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi przy (nr 53) uruchomiono pierwsze w Warszawie okno życia[6][7].
Pod numerem 69 od 1920 znajduje się jeden z budynków Uniwersytetu Warszawskiego nazywany Hoża 69. Przez prawie 100 lat mieścił się w nim jeden z najważniejszych polskich ośrodków naukowych wyróżniony przez Europejskie Towarzystwo Fizyczne. Po przeniesieniu z niego siedziby Wydziału Fizyki UW na Kampus Ochota, jedną z ulic wewnętrznych kampusu nazwano nieformalnie Nową Hożą[8].