Loading AI tools
kamienny gotycki most nad kanałem Młynówka Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Most gotycki na Młynówce (niem. Brücktorbrücke[5], Steinerne Brücke[6], cz. Kamenný most, Malý Karlův most[7]) – zabytkowy kamienny most nad kanałem Młynówka, w Kłodzku, w województwie dolnośląskim. Most ma cechy budowli gotyckiej i łączy ze sobą Wyspę Piasek i staromiejską część Kłodzka na Fortecznej Górze z rynkiem i twierdzą, stanowiąc w przeszłości część jednej z głównych dróg komunikacyjnych w tej części miasta. Most jest zamknięty dla ruchu kołowego[8]. Pod mostem po stronie wschodniej położony jest plac Miast Partnerskich[9][10].
![]() | |
![]() Widok mostu od zachodu | |
Poprzednie nazwy |
Most Kamienny |
---|---|
Długość całkowita |
52,20 m |
Państwo | |
Miejscowość | |
Podstawowe dane | |
Przeszkoda | |
Szerokość: • całkowita |
|
Liczba przęseł |
4 |
Data budowy |
ok. 1390 |
Data remontu |
w 1626, 1701, 1750, 2009 |
Położenie na mapie Kłodzka ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego ![]() | |
![]() |
Dokładna data ukończenia budowy kamiennego mostu nie jest znana, jego początki datują się na 2. połowę XIV wieku. Most zbudowano na zaprawie z białka jaj kurzych, wapna i piasku[11]. Prawdopodobnie na jego miejscu stał wcześniej drewniany most, służący do przejścia z linii murów miejskich, na zewnątrz miasta, który między 1376 a 1390[2][12] został zastąpiony mostem kamiennym łączącym miasto z przedmieściem. W przeszłości na końcach mostu stały bramy: górna i dolna. Górną bramę mostową wybudowano w końcu XIII wieku. Później była wielokrotnie przebudowywana, w końcowym etapie z trzypiętrowej budowli obronnej o czterospadowym dachu, stała się kamienicą mieszkalną. Gotycki most w XVII i XVIII wieku był przebudowywany, dobudowano balustradę, ceglaną nadbudowę filarów. Drugi koniec mostu zamknięty był dolną bramą, którą wzniesiono przed 1469. Obie bramy rozebrano w latach 1903–1904[2][13]. Na początku XX wieku na moście zamontowano stylowe lampy[14]. Z kolei w 2007 ułożono nowy bruk z kostki granitowej. Ostatnie gruntowne renowacje miały miejsce w latach 2009[13] i 2013[15].
Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z 25 listopada 1949 most został wpisany do rejestru zabytków[1]. W 2014 most gotycki uzyskał wyróżnienie w kategorii A Utrwalenie wartości zabytkowych pojedynczego obiektu w konkursie Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany 2014” za przeprowadzone prace konserwatorskie, które „utrzymały zabytkowy charakter obiektu, z uwzględnieniem jego faz historycznych, podkreśliły i wydobyły znaczenie mostu jako ważnego elementu zespołu urbanistycznego”[15].
Na placu położonym po zachodniej stronie mostu gotyckiego (wejście od ul. Daszyńskiego) odbywa się wiele imprez kulturalnych organizowanych przez Kłodzki Ośrodek Kultury i Miasto Kłodzko z udziałem organizacji pozarządowych. 15 sierpnia 2020 odbyła się tu po raz pierwszy w Polsce Kolacja na Biało (fr. Dîner en blanc), kontynuowana w następnych latach[16][17].
Most gotycki na Młynówce, kanale odchodzącym od Nysy Kłodzkiej należy do najstarszych budowli tego typu w regionie. Jest jednym z dziewięciu mostów łączących staromiejską najstarszą część miasta Kłodzka, teren dawnego podgrodzia, położony na Wyspie Piasek[18]. Most jest czteroprzęsłową konstrukcją łukową wymurowaną z piaskowcowych ciosanych klińców, ma długość 52,20 m i około 4 metrów szerokości, ograniczony jest masywnymi kamiennymi balustradami, bogato zdobionymi rzeźbami świętych i krucyfiksami. Posiada dwa przyczółki i trzy filary. Dwie skrajne węższe arkady mają kształt ostrołukowy. Najciekawszy jest filar środkowy. Most powyżej cokołu ma sześć żeber, na których spoczywa płaski pomost w kształcie niepełnej gwiazdy, który był specjalnie przygotowywany pod budowę kapliczki, która ostatecznie nie powstała[19]. W dolnych częściach filarów są izbice przeciwlodowe, a w górnych wykusze[12].
Na filarach mostu stoi sześć kamiennych rzeźb, przedstawiających: Trójcę Świętą i Ukoronowanie NMP, św. Jana Nepomucena – najpopularniejszego świętego w regionie, Ukrzyżowanie, św. Franciszka Ksawerego patrona chroniącego od chorób, Pietę i św. Wacława. Na uwagę zasługują przede wszystkim: Pieta z XVII wieku oraz rzeźba przedstawiająca Chrystusa na krzyżu z postacią Marii Magdaleny u jego stóp[20]. Ze względu na swą architekturę, jeden z najcenniejszych w Polsce[13], most jest często porównywany do słynnego Mostu Karola w Pradze, od którego jest starszy. Niekiedy – od nazwy ulicy – potocznie nazywany bywa „mostem Wita Stwosza”, lub „mostem św. Jana”, które to nazwy nie mają merytorycznego uzasadnienia[11].
Zdobiące most barokowe figury postawiono w XVIII wieku, jedynie Pieta jest o wiek starsza[13]. Rzeźby te ustawione na balustradach, ufundowali hojni właściciele majątków rycerskich i bogaci mieszczanie kłodzcy[20].
Po stronie wschodniej mostu (podchodząc od kościoła MB Różańcowej w kierunku ratusza – po prawej), znajdują się następujące rzeźby:
Łaciński oryginał: | Tłumaczenie: |
---|---|
DeLeCto • Iterata • In • LVe • Magno • serVatorI • StatVaM • In • LapIDe • ponIt • Vrbs • gLaCensIs |
Nawiedzone wielką zarazą miasto Kłodzko postawiło posąg kamienny wybranemu wybawcy |
Posąg wykonany był z bardzo słabego, porowatego piaskowca i mimo kilkakrotnych napraw nie wytrzymał próby czasu, dlatego w 1920 został zastąpiony dokładną kopią wykonaną przez Brunona Tschötschla[21][2].
Oryginał: | Tłumaczenie: |
---|---|
Anno 1281 ist die Brücke gebautet, |
W roku 1281 most ten zbudowano, |
Po stronie zachodniej (podchodząc od kościoła MB Różańcowej w kierunku ratusza – po lewej) są figury:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.