From Wikipedia, the free encyclopedia
Extremadura[1] (ita etiam Hispanice et Lusitanice) est regio et communitas autonoma Hispaniae australis, in partes duas divisa. Borealis provincia Norba Caesarina, australis Pax Augusta appellatur. Septentrione Castellae et Legioni, oriente Castellae-Manicae, boreoriente et meridie Vandalitiae, et occidente Lusitaniae (districtibus Albicastri, Portus Alacris, Eborae, et districtus Pacis Iuliae parti) finitima est.
| ||||||
![]() | ||||||
Caput | Emerita Augusta | |||||
Maxima urbs | Pax Augusta | |||||
Lingua publica -Aliae linguae |
Hispanica Extremadurensis, Fala et Lusica | |||||
Divisio administrativa Civitas |
Communitas autonoma Hispania | |||||
Superficies - tota - % Hispaniae |
Positio nº. 5 41 634 km2 8.25% | |||||
Incolae - Toti (2010) - % Hispaniae - Densitas |
Positio nº. 12 1 105 481 26,55% 24,86/km² | |||||
Gentilicius | Extremadurensis-e | |||||
Statutum autonomiae | 26 Februarii, anni 1983 | |||||
ISO 3166-2 | ES-EX | |||||
Repraesentatio |
| |||||
Praeses | Gulielmus Fernández Vara (PSOE) | |||||
Festus publicus | 8 Septembris (Dies Extremadurae) | |||||
Iuncta Extremadurae |
Caput communitatis est Emerita Augusta, quod unum communitatis autonomae capitum est, quae non Hispanicae provinciae sedes sunt. Ilex est usitata arbor Extremadurensium, in medio Extremadurae insigne. Extremadura historicum praeteritum cum Lusitania participat, ex antiqua provincia Romana Lusitaniae usque ad Taifam Pacis Augustae. Extremadurenses reverentiam affectumque Lusitaniam adhibent. Inter omnes regiones Hispanicas, hic maximus linguae Lusitanicae locutorum et studentium numerus (fere 70 centesimae omnium Lusicae studentium in Hispania) reperitur. Praeterea, bonas amicitiam cooperationemque cum Lusitania et vicina Transtagiana regione.?
Extremadura Hispanice et Lusitanice Extremadura, Extremadurice Estremaura, Falice Extremaúra sonat. Cuius origini variae hypotheses sunt:
Hispanica Extremadura cum antiqua Lusa provincia Extremadura (Lusice Estremadura) non confundenda est, quamvis eandem etymologiam habeant.
Lusitania antiqua Romana provincia fuit quae praesentis Lusitaniae partem (excepta regione septemtrionali) et magnam praesentis Hispanicae Extremadurae partem comprehendebat, cuius caput, Emerita Augusta, illo tempore maximae ponderis urbium una, erat.
Multi Conquisitatores Hispani ab Extremadura orti sunt, quod in multarum Americae Latinae urbium originis est quae Extremadurensium vicorum et urbium nomina habent: Emerita Augusta (Hispanice Mérida) magnarum Mexici et Venetiolae urbium nomen est, Metellinum (Hispanice Medellín) parvus Extremadurensis vicus sed etiam secunda maxima Columbiana urbs est Alba Quercus (Hispanice et Anglice Albuquerque) maxima urbs in Novo Mexico est, cuius nomen ab Alba Quercu, in provincia Pacis Augustae, ortum est.
Extremadura 41 633 km² lata est, quod eam quintam Hispanicam communitatem autonomam maximam secundum aream facit. Cuius duae provinciae in area Hispaniae maximae sunt.
Communitatis Septemtrione Montis Carpetani iuga eriguntur, cum Iugo Gredorum (Hispanice Sierra de Gredos), Iugo Bigerrae (Sierra de Béjar) -ubi Extremadura maximam altitudinem in Calvitario (Calvitero), 2401 metrorum alto, attingit- et Iugo Gatae (Sierra de Gata), quae eam a Septemtrionali Castellana planitie separant.
In parte media, ex oriente in occidentem, Iugum Villuercarum, Iugum Montis Ancis, et Iugum Sancti Petri (Hispanice Sierra de las Villuercas, Sierra de Montánchez et Sierra de San Pedro, proprie) invenitur, quae Montes Toletanos (Hispanice Montes de Toledo) participant.
Meridie erigitur Saltus Castulonensis, Extremaduram ab Vandalitiam separans.
Totum Extremadurense territorium ad Atlanticum divortium et ad quattuor dissimiles sinus hydrographicos pertinet:
Extremadurense clima Mediterranei generis est, exceptis septentrionibus, ubi Mediterranei continentalizati generis, et excepto occidente, ubi Atlantici pondus clima suavius esse facit.
In plurimis regionibus, quia Mediterraneum est, clima aestatibus calidissimis distinguitur, densata praecipitatione in reliquo anno, quoniam aestivo tempore valde exiguissima est. Hiemes longae et oceanico relativae Lusici Atlantici litoris propinquitatis pondere emolliuntur.
Orographia decretorie clima aliquibus in regionis partibus afficit, creandis umidissimis microclimatis septentrionalibus in montibus, praesertim in Iugi Gatensis, Vallis Ambrozensis, Hurdium, Vallis Xeritensis et Viriae commarcis (Hispanice Sierra de Gata, Valle del Ambroz, Las Hurdes, Valle del Jerte et La Vera, proprie) ubi praecipitationes multo abundant.
Annuae mediae temperaturae inter 16 et 17ºC oscillant. Septemtrione temperatura media 13 °C est, inferior quam 18 °C Meridie-valores crescunt prout versus ,eridiem progreditur, usque ad Saltus Castulonensis vicinitates, ubi altitudines denuo deminuunt.
Per aestatem temperatura media mensis Iulii 26 °C superat, attingendis maximis amplius 41 °C, magis quam theorice exspectatum, ratione habendo relativae Atlantici proximitatis. Regionis latitudo insolationis gradum altum esse determinat, quod, iuxta cum Anticyclone Azorensi et reducta regionis media altitudine, inter 200 et 400 metra oscillanti, altam regionis temperaturam determinat.
Hiemes suaves sunt. Infimae temperaturae altis in montis zonis, ut in Monte Carpetano, in Iugo Aquarum Lupiae[4] et in aliquibus Saltus Castulonensis areis, ubi temperatura media hieme 7,5 °C est, subnotantur.
Annua praecipitatio inter 450 et 500 mm (litra pro metro quadrato) infimis in zonis oscillat et Septemtrinalibus in commarcis, praesertim in Iugi Gatensis, Vallis Ambrozensis, Hurdium, Vallis Xeriensis et Viriae commarcis, abundat, ubi 1200 mm quotannis superare commune est. Aliae magnae praecipitationis zonae ad montanos locos, velut Iugum Aquarum Lupiae et Saltum Castulonensem, ubi crebro 1000 mm attinguntur, respondent. Zonae ubi praecipitatio minima est minimae altitudinis, Inferiores Anae Campi, sunt.
Distributio periodicissima est, hieme densata. Procellae pluvia plus pollet, cum brevibus repentinisque casibus, crebrior quam continua pluvia aut pluvia tenuis. Variorum annorum perihodi sunt ubi praecipitatio maior (Puella) et ubi minor (Puellus) est, alternis evenientes.
Municipia cum maximo incolarum numero | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Locus | Municipium Latine | Nomina Locorum (H, L, E, F) | Incolarum numerum[5] | ||||
1 | Pax Augusta | H et F Badajoz, L; Badalhouce, et E; Baajós | 146 832 | ||||
2 | Norba Caesarina | H et L Cáceres, et E; Caçris | 92 187 | ||||
3 | Emerita Augusta | H et L Mérida, et E Méria | 55 568 | ||||
4 | Plasentia | H Plasencia, L; Plasência, et E Praséncia | 40 105 | ||||
5 | Dominus Benedictus | H et L Don Benito, et E Don Benitu | 35 334 | ||||
6 | Amygdaletulum | H et L Almendralejo, et E Almendraleju | 33 177 | ||||
7 | Villanova Serenae | H et L Villanueva de la Serena, et E Villanueva la Serena | 25 576 | ||||
8 | Navalmoral Matae | H, L et E Navalmoral de la Mata | 17 103 | ||||
9 | Iulia Restituta[6] | H et L Zafra, et E; Çafra | 16 218 | ||||
10 | Monticulus | H et L Montijo, et E Montiju | 15 973 |
Extremadurensis incolarum numerus 1 097 744 est, 2,38% Hispanici incolarii numeri (46 157 822) repraesentans.
Spissitudo incolarum 26,37 incolarum pro chiliometro quadrato est, valde inferior collata cum Hispanica (89,54 inc./km²).
Provincia cum maximo incolarum numero Pacis Augustae, cum 685 246 incolarum et cum spissitudine incolaria 31,48 inc./km² et 21 766 km² lata, est, quod eam extensissimam provinciam in Hispania facit.
Provincia Norbae Caesarinae 412 498 incolarum habet, 19 868 km² lata, quod eam secundam extensissimam in Hispania facit.
Urbani nuclei cum maximo incolarum numero Pax Augusta cum 146 832, Norba Caesarina cum 92 187 et Emerita Augusta cum 55 568 sunt.
Extremadurense territorium 29 069 advenarum incolunt: 16 647 provinciam Pacis Augustae et 12 421 Norbae Caesarinae.
Numerosissima immigrans communitas Marocensis (cum 9218) est, quam Dacoromana (cum 4324), Lusa (cum 3492), Brasiliensis (cum 1676) et Columbiana (cum 1408) sequuntur.
Inter Africae Sub-Saharanae nativos Extremaduram incolentes, cum maximo incolarum numero communitas Senegaliensis, cum 88 hominum, est. De hominibus ab Asia oriundis, maxima communitas Sinensis, cum 631 hominum, est.
Secundum censum anni 1591, incolarum numerus in Extremadura 540 000 incolarum, 8 centesimae totius numeri incolarum in Hispania erat. Fideli in insequenti censu, solum anno 1717 effecto, iam solum 326 358 erat.
Ex illo tempore numerus incolarum magis minus continenter usque ad decennium 197 (1 379 072 anno 1960) crevit. E tunc numerus incolarum manifeste propter emigrationem versus alias nationes et versus alias prosperiores Hispaniae regiones deminuit.
In Extremadura multae religiosae confessiones adsunt. Plerique Extremadurenses Christiani sunt, praesertim Catholici Romani, sed etiam Evangelici et Anglicani. Testes Iehovah et Mormones etiam aliquas asseclas habent. Praeterea, Iudaismi et Islamismi fideles, hi ultimi cum notabili praesentia, 25 800 fidelium aestimata.
Extremadurae 384 municipia, 164 Pacis Augustae provinciae et 220 Norbae Caesarinae provinciae. Ob suum deminutum incolarum numerum, quattuor municipia concilii aperti formula reguntur.
Omnia municipia in commarcis glomerantur, undecim in in Pacis Augustae provincia et tredecim in Norbae Caesarinae provincia.
Praeter commarcarum divisionem, omnia municipia, exceptis Pace Augusta, Norba Caesarina, Emerita Augusta, Plasentia et Navalmorale Matae, ad unam 32 mancommunitatum (mancomunidad) pertinent in quas regio divisa est, sexdecim in singulis provinciis.
In Extremadura unica lingua publice agnita est Hispanica, cuius varietate castuo (Hispanice castúo) nuncupata Extremadurenses utuntur. Nihilominus, Extremadurenses etiam aliis linguis loquuntur:
Partes Socialisticae Operariae Hispanicae in Extremadura—regionalis foederatio e Partibus Socialisticis Operariis Hispanicis (Hispanice Partido Socialista Obrero Español, PSOE)—Extremaduram rexerat ex vigente Statuto Autonomiae anno 1983, quae omnibus in comitiis ex illo tempore usque ad ultima anno 2007 vicerunt.
Iunctae Extremadurae praeses Gulielmus Fernández Vara ex anno 2007 est. Ioannes Carolus Rodríguez Ibarra Iunctae Extremadurae praeses e 1983 ad 2007 fuit. Antea Iunctae Regionalis Extremadurae praeses electus est die 20 Decembris anni 1982, per cuius mandatum Statutum Autonomiae Extremadurae die 25 Februarii anni 1983 probatum est.
Autonomicum parlamentum Extremadurae Conventus Extremadurae (Hispanice Asamblea de Extremadura,) est, a 65 deputatis constitutus e quorum 35 Paci Augustae et 30 Norbae Caesarinae eliguntur. Post autonomica comitia anni 2007 a 38 deputatis Partium Socialisticarum Operariarum Hispanicarum Extremadurae et a 27 Partium Popularium componitur.
Maximi ponderis campus in Extremadurensis oeconomiae diaconiarum (57%) est. Constructio et parvae et mediae societates oeconomiae fundamentum sunt quae incipiens commercium vicinis cum Lusitaniae terris evolvit et magnum tertiarizationis gradum servat. Hic effectus etiam ruralibus in spatiis, traditionaliter agriculturalibus, sentitur propter periegeseos culturalis et oecoperiegeseos culmen.
Regionis incrementum oeconomicum Hispanicam mediam superat, sine dubio retrograde proficiscendo sed inveniendo et evolvendo novas mercatus possibilitates, praecipue in periegeseos, commercii et agrialimentario campis. Propositum inaugurandi ergasterii petrolei purgatorii regionis Meridie magnam disputationem gradu regionali, tam in Hispania quam in Lusitania provocavit.
Regio amplius 400 000 hominum in Assecuratione Sociali anno 2007 inscriptorum habebat.
Sunt in Extremadura circiter 8000 industrialium societatum, plerarumque parvarum et mediarum. Praecipui subcampi energia, agrinegotium, suber, lapis ornamentalis, machinatio, et textilia sunt.
De energetica re, molium et aquae cadentis evolutio stabili modo hydroelectricis opibus uti et maiorem energiam quam necessariam ipsius regionis consumptioni producere permittit. Regioni etiam electrificina nuclearis, in Almaraze, prope Norbam Caesarinam, quae 9 centesimae omnis electricitatis in Hispania productae producit.
Extremadurae viae a dissimilibus organismis geruntur, inter quos quattuor maximi ponderis sunt: Ministerium Fomenti Hispanicum, Iuncta Extremadurae, Deputationes Deputatio Pacis Augustae et Norbae Caesarinae.
Autovia A-66 praecipue est, etiam Via Delapidata (Hispanice Ruta de la Plata) nuncupata.
Identificatrum | Denominatio | Itinerarium |
---|---|---|
![]() ![]() | Autovia Austromeridionalis (H: Autovía del Suroeste) | Matritum - Alcorconum - Monsteles -Caesarobriga - Navalmoral Matae - Turgalium - Emerita Augusta - Pax Augusta - Lusitania |
![]() | Autovia inter Extremaduram et Communitatem Valentianam (H: Autovía Extremadura-Comunidad Valenciana) | Emerita Augusta - * - Portus Planus - A-41 - Urbs Regia - Meleapolis - * - Argamasilla Albae - Thymosum - * - Villa Robletum - * - Sanctus Clemens - Specula Istoniensis |
![]() | Autovia inter Turgalium et Norbam Caesarinam (H: Autovía Trujillo-Cáceres) | Turgalium - * - Norba Caesarina |
![]() ![]() | Autovia Viae Argenteae (H: Autovía Ruta de la Plata) | Gigia - Ovetum - Campomanes, Onzonilla - Brigaecium - * - Ocellum Duri - Salmantica - Plasentia - Norba Caesarina - Emerita Augusta - Hispalis |
![]() | Autovia inter Pacem Augustam et Granatam (H: Autovía Badajoz-Granada) | Pax Augusta - * - Granata |
CLAVIS | DENOMINATIO | ITINERARIUM | CATEGORIA | LONGITUDO |
---|---|---|---|---|
![]() | Autovia inter Navalmoral Matae et Lusitaniam (H: Autovía Navalmoral de la Mata - Portugal | E Navalmorale Matae in Lusitaniam | AUTOVIA AUTONOMICA | 52 319 |
![]() | Autovia Camporum Superiorum (H Autovía de Las Vegas Altas) | E Meaxada in Campos Superiores (Dominum Benedictum-Villanovam Serenae) | AUTOVIA AUTONOMICA | 23 735 |
![]() | Autovia inter Iuliam Restitutam et Famam Iuliam Seriam (H Autovía de Zafra a Jerez de Los Caballeros) | Ex Iulia Restituta in Famam Iuliam Seriam | AUTOVIA AUTONOMICA | Proposita |
![]() | Autovia inter Norbam Caesarinam et Pacem Augustam (H Autovía de Cáceres a Badajoz) | E Norba Caesarina in Pacem Augustam | AUTOVIA AUTONOMICA | Proposita |
![]() | Autovia inter Amygdaletulum et A-5(H: Autovía de Almendralejo a A-5) | Ex A-5 (Guadaxirae) in Amygdaletulum | AUTOVIA AUTONOMICA | Proposita |
![]() | Autovia inter Pacem Augustam et Oliventiam (H Autovía de Badajoz a Olivenza) | E Pace Augusta in Oliventiam | AUTOVIA AUTONOMICA | Proposita |
Praeterea aliae autoviarum reticulationes a buleuteriis gestae intra municipales competentiae limites sunt.
Extremadura nota est propter dissimiles suillae et agninae parationes quae cum pane manducantur, ut fendicae cum manibus porcinis (Hispanice callos con manos de cerdo), minutal agninae (caldereta de cordero), hoedus in suilla fricta (cabrito en cuchifrito), frictio agninae (frite de cordero) et hoedus cum holeribus. Extremadurensis coquina etiam alias carnes includit inter quas gallinacea (unum e praecipuis elementis cocti Extremaurensis, cocido extremeño), leporina (oryza cum leporina, arroz con liebre), ranae (crura ranarum fricta, ancas de ranas fritas), pisces ut tinca (tincae frictae, tencas fritas) tructaque (tructae cum perna, truchas con jamón), et adhuc lacertidae (timon lepidus cum lycopersico, Hispanice lagarto con tomate). Condimenta quibus Extremadurensis coquina creberrime utitur pulegium, allium, laurus et anisum sunt.
Inter popularia basica fercula excellunt in ciceribus, phaseolis, patata, cucurbita, castaneis, cepa et capsicis fundata. Coctum Extremadurense (Hispanice cocido extremeño), pulmentum cicerum et phaseolorum albarum (potaje de garbanzos y judías blancas), iuscellum album alliorum (sopa blanca de ajos), pulmentum castanearum siccarum (potaje de castañas secas), fabae (habichuelas) et olla cum asaüra (olla con asaúra) memoranda sunt.
Extremadurensia ancestralia alimenta sunt quae evanescunt, ut micae (Hispanicemigas) et gasae (gachas), cibi antiquissimi, inter quos micae cum crustis porcinis (migas con torreznos) eminent.
Symphonia (Hispanice Chanfaina) Extremadurensis nullam relationem cum Catalaunico ferculo paronymo. Minutal cum agninis iecore, cerebro, corde et renibus factum est cum fricto lauri, allii, panis et ovorum duratorum condimento. Extremadurenses botuli peculiari modo sapiunt, ut botella sanguinea Felicia (in sanguine cum cepa fundatum, Hiapanice morcilla Felisa), capitis (Hispanice morcillas de cabezá), patataria (morcillas patateras), cucurbitacea (morcillas de calabaza), siccinae (chacinas), curati lumbus et perna, lucaniciae (longanizas) et salsicia capsicata (chorizos).
Inter bellaria loci crebro, melli loci, lardo, farina, et oleo parata, bunnoli (Hispanice buñuelos), magdalenae (magdalenas), perrunillae (perrunillas), crustula (galletas), buccellae vinosae (rosquillas de vino), buccellae frictae (roscas fritas), filiolae (hijuelas), gasae Extremadurenses (gachas extremeñas), bullae frictae (bollos fritos), floretae (floretas), socochones Hurdani (socochones hurdanos) et syringae (jeringas) sunt.
Extremadura tres locos Patrimonium Humanitatis ab UNESCO classificatos habet qui sunt:
Parantur insequentes petitiones:
Dies festi periegeticae utilitatis describuntur circiter 40 perihodici? eventus in Extremadura. Haec classificatio a Iunctae Extremadurae Consilio Ambitus, Poleodomiae et Periegeseos Ambitus (Hispanice Consejería de Medio Ambiente, Urbanismo y Turismo) attribuitur secundum criteria? lege definita quae sunt:
Hi dies festi cum popularibus sollemnitatibus variis in Extremadurae locis congruunt prout Sanctus Sebastianus, Sanctus Blasius, Carnelevarium, Hebdomas Sancta, Sextilis sive Omnes Sancti.
Aliquae pelliculae quarum actio in Extremadura effluit aut in ea impressae sunt:
|
|
Extremadura Europaearum regionum una est cuius naturalia systemata minime corrupta sunt, quamvis tutelae gradus numerus his spatiis clare infirmus sit.
Consaepti Nationalis Monfraguensis zona consaeptum nationale die 3 Martii anni 2007 declarata est, decimum quartum consaeptum nationale in Hispania facta. Anno 2008 a 350 00 hominum visum est.
Praeter consaepti naturalis classificationem, zona "Zonae Tutelae Specialis Avium", 116 160 ha latae, pars est et Reservatum Biosphaerae ab UNESCO et Locus Ponderis Communitarii ab Unione Europaea classificatur.
Consaeptum in zona imprimis amoena, 18 396 hectaria lata, in Tagi et Tietaris vallibus, circiter septentrione 20 chiliometra a Plasentia procul, situm est, dum autovia hanc urbem Turgalio conectente traiicitur. Praecipue ob raptorum avium colonias cognoscitur, sed eius terrestris aquaticaque fauna et ponderis est. Mediterranicae florae faunaeque refugiorum unum consideratur. Cuius utilitas geologica et pertinens est, praesertim quartzitica anaphaenomena Appalachiani generis prominentiam parientia.
Area humanae occupationis antiquissimae, anno 2500 a.C.n. regredientis, vestigia habet. Picturae rupestres in refugiis speluncisque sunt, et Monfraguensi loco ipso, tumulus in fluminibus Tago et Tietare confluentibus castrum millennii 1 a.C.n. fuit. Ibi Romana castra fuisse creditur quae anno 811 a Musulmanis, aream e 713 occupantibus, postea restituta sunt. Prima huius arcis Christiana recuperatio a Lusitano Gerardo Impavido anno 1169 facta est, sed decretoria regionis possessio solum anno 1180 evenit, ab Alphonso VIII Castellae.
Sunt duo consaepta naturalia in Extremadura, ab Iuncta Extremadurae classificata et gesta:
Extremadura ponderis artifices habet inter quas: cantores Soraya Arnelas, quae, Hispaniam repraesentans, in Cantus Eurovisionis Certamine anni 2009 quarto vicesimo(paenultimo) loco inter quinque et viginti participantes nationes relicta est, Ludovicus Pastor, Robertus Iniesta, Iosephus Paulus Guerrero Cabanillas, Bebe, et Gecko Turner, orchestrae moderator Albertus Porro Carmona, clavicen Stephanus Sánchez, praecones televisifici Isabella Gemio et Augustinus Bravo, actrix Maruchi León, pictores Eduardus Naranjo, Dolores Morcillo, Aenrichus Jiménez Carrero et Ioannes Barjola, grex rockicus Extremoduro et poeta Iesus Delgado Valhondo.
Inter Conquisitatores qui nati in Extremadura sunt excellunt:
|
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.