cidade portuguesa From Wikipedia, the free encyclopedia
Braga é a cidade máis antiga de Portugal e unha das cidades cristiás máis antigas do mundo occidental. Fundada no tempo dos romanos como Bracara Augusta, ten máis de 2000 anos de historia como cidade.[1] Está situada no Val do Cávado, no Norte de Portugal, e en 2021 tiña 193.324 habitantes. É a capital da provincia de Minho.
Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Estado | Portugal | ||||
Distritos | Distrito de Braga ![]() | ||||
Capital de | |||||
Contén a división administrativa | |||||
Poboación | |||||
Poboación | 181.494 (2011) ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Superficie | 183,4 km² ![]() | ||||
Altitude | 215 m ![]() | ||||
Comparte fronteira con | |||||
Identificador descritivo | |||||
Código postal | 470x ![]() | ||||
Fuso horario | |||||
Prefixo telefónico | 253 ![]() | ||||
Outro | |||||
Irmandado con | |||||
Páxina web | cm-braga.pt ![]() |
É unha cidade chea de cultura e tradicións, onde a Historia e a relixión conviven coa industria tecnolóxica e co ensino universitario. O Fórum Europeo da Xuventude elixiuna Capital Europea da Xuventude en 2012.
Braga procede do latín bracara, topónimo procedente do pobo brácaro que habitaba no Convento Bracarense. A palabra fai alusión as "brācae",[2] bragas ou calzas que vestían.
Popularmente a cidade ten outras denominacións:
A cidade está estritamente ligada a toda a provincia de Minho. Ao norte está o tradicional Alto Minho, ao leste, o Parque Nacional de Peneda-Gerês; ao sur, as terras señoriais de Basto e o industrial Ave; e ao oeste, o litoral marítimo minhoto.
Hai vestixios da presenza humana na rexión desde hai bastanta tempo. Un dos mais antigos é a Mámoa de Lamas, un monumento megalítico do Neolítico. Porén, non hai moitas probas da existencia de poboados estables en Braga na Idade de Bronce, agás foxas e cerámicas encontradas no Alto da Cividade (onde existiría un asentamento) e por unha necrópole que existiría na zona dos Granjinhos[1].
Na Idade de Ferro desenvólvense os poboados castrexos, situados nos lugares elevados. A rexión era habitada polo pobo dos Brácaros (en latín, Bracari), que deron nome á cidade despois da súa fundación, logo de ser forzados polos romanos a descender ao val. Posibelemente da raíz celta a partir do nome da deusa Brighid.
No século II adC a rexión foi tomada polos romanos. A vila foi fundada no ano 16 adC, co nome de Bracara Augusta en homenaxe ao Emperador César Augusto[1]. Bracara Augusta, capital da rexión da Gallaecia, integraba os tres conventos do noroeste peninsular e parte do convento de Clunia. Estímase que no ano 25 nesta rexión habitaban uns 285.000 tributarios libres nas 24 civitates.[4] Desta época data tamén a creación do bispado de Bracara Augusta. Segundo a lenda, Pedro de Rates foi o primeiro bispo de Braga entre os anos 45 e 60, ordenado polo apóstolo Santiago, chegado da Terra Santa e falecido cando promulgaba o cristianismo no noroeste peninsular. Pero non é ata o ano 385 cando aparece a primeira referencia á sé, en tempos do Papa San Siricio.
Despois da conquista do imperio romano, Bracara Augusta foi elixida capital política e intelectual do reino dos Suevos, que englobaba a extinta rexión da Gallaecia (actual Galiza, norte de Portugal, parte de Asturias e das provincias de León e Zamora e se prolongaba até o río Texo. Por orde do rei Ariamiro, organizouse o concilio de Braga. Foi presidido por Martiño de Dumio, bispo da cidade, e tivo lugar entre o 1 de maio de 561 e o 563. Deste concilio saíron grandes reformas, principalmente no mundo eclesiástico (creación do ritual bracarense) e a abolición de elementos lingüísticos pagáns (os días da semana pasaron de ser Lunae dies, Martis dies, Mercurii dies, Jovis dies, Veneris dies, Saturni dies e Solis dies, por Feria secunda, Feria tertia, Feria quarta, Feria quinta, Feria sexta, Sabbatum, Dominica Dies, actuais denominacións en portugués e galego). Posteriormente chegou o declive do pobo Suevo (o antigo Reino de Galiza) e a dominación dos Visigodos.
No 716 as invasións islámicas acadaron a cidade, destruíndoa en boa medida pola súa importancia relixiosa. Posteriormente foi escenario de varias guerras, destrucións e saqueos, até a súa reconquista por Afonso III o Magno.
No século XI a cidade é reorganizada, probabelmente xa coa nova designación de Braga. Por orde do bispo Pedro de Braga iníciase a construción da muralla e da sé, sobre restos dun antigo templo romano dedicado á deusa Isis, reconvertido nunha igrexa cristiá. A cidade desenvólvese en torno da sé, ficando restrinxida ao perímetro amurallado.
Braga foi nesa altura ofrecida como dote por Afonso VI de León e Castela á súa filla Tareixa, no seu matrimonio con Henrique de Borgoña, Conde de Portugal. Estes últimos foron señores da cidade entre 1096 e 1112. En 1112 doaron a cidade ao arcebispado. Coa elevación do bispado bracarense a arcebispado, a cidade adquiriu de novo unha enorme importancia a nivel peninsular. Diego Xelmírez, arcebispo de Santiago de Compostela, con medo da auxe da sé de Braga, mandou roubar as reliquias dos santos bracarenses na tentativa de diminuír a importancia relixiosa da cidade. As reliquias non foron devoltas a Braga até a década de 1990.
No o reinado de Don Dinis (1279-1325), foi reforzada a muralla e construíuse a torre da homenaxe. Máis tarde anexáronse outras nove torres, de planta cuadrangular, concluíndose así o castelo de Braga en torno á torre de homenaxe existente.
No século XVI o arcebispo Diogo de Sousa modificou a cidade profundamente, creando rúas, prazas, e edificios dentro e fóra do perímetro amurallado. Do século XVI ao século XVIII, por medio de varios arcebispos, os edificios de traza medieval foron sendo derrubados e substituídos por edificios de arquitectura relixiosa da época.
No século XVIII, por medio da inspiración artística do arquitecto André Soares (1720-69), a cidade converteuse na vila barroca de Portugal por excelencia. A finais deste século comeza a aparecer en varias edificacións o neoclásico co enxeñeiro e arquitecto Carlos Amarante (1742-1815). Doutra volta, por medio de varios arcebispos, os edificios relixiosos foron alterados coa introdución do barroco e o neoclásico.
No século seguinte houbo conflitos por mor das invasións francesas e loitas liberais. O 20 de marzo de 1809 tivo lugar na cidade a batalla do Carvalho d'Este, e foi saqueada polas tropas napoleónicas. A cidade foi recuperada o 5 de abril polo xeneral José António Botelho de Sousa, comandante das forzas portuguesas no Minho.
En 1834, coa fin das loitas liberais, foron expulsadas varias ordes relixiosas de Braga, deixando o seu espolio para a cidade. Como consecuencia da revolta da Maria da Fonte, na Póvoa de Lanhoso, área baixo xurisdición do cuartel militar de Braga, a cidade acolleu importantes enfrontamentos entre o pobo e as autoridades. A finais do século XIX o centro da cidade deixa a área da sé de Braga e pasa cara á Avenida Central. En 1875 o rei Lois I de Portugal inaugurou a liña e estación dos convois de Braga.
No século XX tivo lugar a revolta dos transportes e das infraestruturas básicas, reformulándose a Avenida da Liberdade, destacando o Theatro Circo e os edificios do lado de nacente. O 28 de maio de 1926, o xeneral Gomes da Costa inicia nesta cidade a revolución de 1926.
Xa a finais do século XX, a cidade tivo un gran desenvolvemento e crece a un ritmo bastante elevado.
Situada no corazón do Minho, Braga encóntrase nunha rexión de transicións de leste a oeste, entre serras, forestas e leiras aos grandes vales, planicies e campos verdes. Limita ao norte con Amares, ao sur con Vila Nova de Famalicão, ao leste coa Póvoa de Lanhoso, ao sueste con Guimarães, ao oeste con Barcelos e ao noroeste con Vila Verde.
Sitúase no noroeste da Península Ibérica, entre o río Douro e o Miño. O municipio ten unha área de 183,51 km², entre 20 e 572 metros de altitude. A zona norte é bastante chá, na marxe esquerda do val do río Cávado. A parte leste caracterízase por montañas como a serra do Carvalho (479 m), serra dos Picos (566 m), monte do Sameiro (572 m) e o monte de Santa Marta (562 m). Entre a serra do Carvalho e a serra dos Picos nace o río Este, que na zona sur do municipio forma un val no que se sitúa a planicie de Sobreposta-Pedralva. Ao suroeste hai montañas, outeiros e vales. O centro da cidade sitúase no outeiro de Cividade (215 m), co val do Cávado ao noroeste e o val do leste no sueste.
O territorio do municipio pertence a dúas bacias hidrográficas, a do río Cávado ao norte e a do río Ave ao sur. No Cávado, de caudal medio, desaugan diversos cursos menores. Ao Ave van dar as augas do río Este e os seus diversos afluentes, como o río Veiga, todos de pequeno caudal.
O concello é predominantemente urbano,[5], principalmente arredor da cidade. As áreas rurais outrora predominantes limítanse á periferia, e nelas subsisten bosques e fragas.
A climatoloxía de Braga é oceánica temperada, ao situarse entre as serras e o océano Atlántico, coas catro estacións ben definidas. Os invernos son bastante pluviosos e fríos, e xeralmente con ventos moderados do suroeste. O vento pode tamén soprar do norte, normalmente forte, o que adoita provocar un descenso da temperatura. A neve non adoita callar, sendo a última nevarada até o momento a do 9 de xaneiro de 2009. As primaveras son tipicamente frescas, con grandes anticiclóns e ventos suaves, con brisas matutinas nas maiores altitudes. No val do Cávado, a baixa altitude, adoita haber néboa pola mañá. O mes de maio é propicio para as treboadas, polo quecemento do aire húmido coa chegada do verán. Estes son quentes e soleados, con ventos suaves do leste. Nos días máis frescos pode haber choivas de curta duración, importantes para a vexetación da rexión ao reabastecer as táboas de auga. Os outonos son chuviosos, xeralmente con ventos moderados.
Táboa climática de Braga | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Temperatura | ||||||||||||||
Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Média | |
Máxima rexistada °C | 22,4 | 25,8 | 26,3 | 30,2 | 34,7 | 36,0 | 38,9 | 39,4 | 37,8 | 32,5 | 27,5 | 23,5 | ||
Media máxima °C | 13,4 | 14,5 | 16,9 | 17,9 | 20,4 | 24,6 | 27,5 | 27,5 | 25,4 | 20,7 | 16,6 | 14,3 | 20,0 | |
Media °C | 8,7 | 9,8 | 11,5 | 12,6 | 15,0 | 18,6 | 20,9 | 20,6 | 19,0 | 15,3 | 11,8 | 10,0 | 14,5 | |
Media mínima °C | 4,1 | 5,1 | 6,1 | 7,3 | 9,7 | 12,5 | 14,3 | 13,7 | 12,5 | 9,9 | 7,0 | 5,7 | 9,0 | |
Mínima rexistada °C | -3,4 | -4,0 | -2,6 | -1,3 | 1,1 | 3,7 | 5,9 | 4,0 | 2,6 | -1,0 | -3,8 | -4,1 | ||
Precipitacións | ||||||||||||||
Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Total | |
Total mm | 192,7 | 161,0 | 102,3 | 122,5 | 118,5 | 62,2 | 24,1 | 29,8 | 79,0 | 166,8 | 175,4 | 231,4 | 1465,7 | |
Datos entre 1971 e 2000. Fonte: Instituto de Meteorologia, IP Portugal Arquivado 23 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
O concello ten unha alta densidade de poboación, con 962 hab./km². En 2008 tiña 176.154 habitantes (78.954 homes e 85.238 mulleres), sendo un dos máis populosos de Portugal e un dos máis rexuvenecidos de Europa. A maior parte da poboación concéntrase na área urbana.
![]() |
A poboación menor de 25 anos representa o 35 % da poboación, e a maior de 65 anos o 11 %. Existen comunidades inmigrantes, especialmente brasileiros, africanos (principalmente oriundos das antigas colonias portuguesas), chineses e de Europa do leste.
A poboación creceu un 16,2 % entre 1991 e 2001, especialmente nas antigas freguesías suburbanas (hoxe urbanas), como Nogueira (124,6 %), Frossos (68,4 %), Real (59,8 %) ou Lamaçães (50,9 %). As previsións apuntan que Braga será un dos concellos con maior crecemento nos próximos anos.
Evolución demográfica entre 1801 e 2008[6]:
Administrativamente o concello pertence ao distrito de Braga, do que é capital. É tamén capital da grande área metropolitana do Minho, a terceira maior do país con cerca de 800.000 hab.
A cámara municipal está presidida desde 1976 por Mesquita Machado. Amais da presidencia, a cámara está composta por nove vereadores. A Asemblea Municipal é o órgano lexislativo do municipio, e está constituída por un presidente e dous secretarios, sesenta e tres deputados e os sesenta e dúas presidencias de Xunta de Freguesía.
Órgano | PS | Juntos por Braga[7] | Democrática Unitária[8] | BE |
Vereadores da Cámara Municipal[9] | 6 | 5 | 0 | 0 |
Deputados da Asemblea Municipal[10] | 27 | 6 | 6 | 4 |
O concello abrangue 62 freguesías[11], urbanas (citadinas), freguesías predominantemente urbanas (suburbanas) e freguesías mediamente urbanas.[5]
Dentro da artesanía bracarense destacan os instrumentos musicais, como os cavaquinhos, as violas, ou as guitarras (especialmente a viola braguesa). O cavaquinho, logo de ser levado por emigrantes portugueses a Hawai, deu lugar ao ukelele. Na arte sacra destacan as representacións bíblicas e a vela votiva de Braga. Outros produtos manufacturados de sona son os artigos de liño (panos, colchas, cortinas…), os bordados, a cestaría, miniaturas en madeira, farricocos (tamén en cera), bixutería, ferro forxado (sinos, miniaturas, material para agricultura…) ou a louza corida.
Como na gastronomía de Portugal, destaca o bacallau. Outros pratos da rexión do Minho son o arroz de pato, as papas de sarabullo con roxóns, a tripa enfariñada, os fariñotes, os enchidos de sangue, o cabrito, as frixideiras do Cantinho ou as da Sé, os roxóns á moda do Minho, o galo "pica no chão", o viño verde, e sobremesas como o Pudin Abade de Priscos, o touciño do ceo, o bolo rei escangallado, fidalguiños, pederneiras, suplicios, ou as paciencias.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.