La 12-a de decembro estas la 346-a tago de la jaro (la 347-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 19 tagoj restas.
Je la 12-a de decembro okazis, interalie:
- 627: En batalo de Ninivo armeo de bizanca imperiestro Heraklio venkis persajn trupojn de imperiestro Ĥosro la 2-a, proksime al la nuntempa Mosulo (Irako)
- 884: Karlo la 3-a la Dika ekregis en Okcidentfranka imperio
- 1098: Unua krucmilito: krucistoj sub gvido de Rajmondo de Tuluzo konkeris sirian urbon Maarat masakrante ĉirkaŭ 20 mil loĝantojn
- 1254: Aleksandro la 4-a iĝis papo
- 1501: Aleksandro Jogajlido kroniĝis en vavela katedralo kiel reĝo de Pollando
- 1531: Nia Damo de Gvadalupo lastfoje revelaciis al azteko Agla Voĉo en la nuna Meksikurbo postlasante miraklan bildon - la plej malnova Maria apero agnoskita de Katolika Eklezio
- 1787: Pensilvanio fariĝis la 2-a ŝtato de Usono
- 1796: Sur teritorioj de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj, aneksitaj de la Rusia Imperio, estis kreita belorusa gubernio
- 1804: Hispanio deklaris milton al Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando
- 1809: Milito de Hispana Sendependiĝo: francoj konkeris Ĝironon
- 1816: Reĝlando de la du Sicilioj fondiĝis
- 1848: Hungario: en kripto de la Kronada Ruino-Baziliko de Székesfehérvár oni malkovris tombon de la hungara reĝo Béla la 3-a kaj lia edzino
- 1848: Francio: Palaco Elizeo estis indikita kiel oficiala loĝdomo de Prezidanto de la Respubliko
- 1863: Profeto Bahá'u'lláh, fondinto de la Bahaa Kredo, ekzile alvenas al Andrianopolo, kie li anoncos sian mision al la regantoj religiaj kaj politikaj de la mondo ekde 1866
- 1889: Flago de Svislando oficialiĝis
- 1897: En Brazilo inaŭguriĝis urbo Minas, kiu ekde 1903 renomiĝas kiel Bel-Horizonto
- 1901: Guglielmo Marconi sendis unuan signalon tra Atlantiko pere de sendrata telegrafio
- 1906: Lublin-Muzeo malfermiĝis, kies ĉefsidejo pliposte fariĝis Kastelo de Lublin
- 1911: Ĉefurbo de Brita Hindio translokiĝis de Kalkato al Delhio
- 1913: La Gioconda, ŝtelita en Luvro, post du jaroj estis retrovita en Florenco
- Unua Mondmilito
- 1918: Carl Gustaf Emil Mannerheim, kiel regento de Reĝlando Finnlando, iĝis unua prezidento
- 1920: Dum irlanda milito pri sendependeco brita armeo bruligis la urbon Cork
- 1920: Unua kunsido de la pola-germana Komunista Partio de Supra Silezio
- 1925: Reza Ŝaho Pahlavi iĝis ŝaho de Persio (pli poste Irano), elektita de Islama Konsulta Asembleo
- 1933: Malcolm Irvine duminute filmis monstron de Loch Ness
- 1935: Germanio: Heinrich Himmler fondis asocion Lebensborn, cele de "renovigo de la germana sango" kaj "bredado de la nordia raso de homoj"
- 1936: Ŝjiano: Ĉiang Kai-ŝek estis arestita de siaj propraj generaloj
- Dua Mondmilito
- 1945: Dum Unua Kunsido de komunista, kunlaborisma kun sovetaj okupantoj Pola Laborista Partio, Władysław Gomułka iĝis ties ĝenerala sekretario
- 1947: Enlanda milito en Brita mandato Palestino: juda terorista organizaĵo Irgun, komandata de Vladimir Ĵabotinskij, organizis bombajn atencojn kontraŭ aŭtomobiloj en Hajfo kaj Ramlo - 27 personoj pereis kaj 30 vundiĝis
- 1952: En Varsovio okazis organizita de la Ministerio pri Publika Sekureco kunveno de 1500 t.n. pastroj-patriotoj
- 1952: Monda Kongreso de Popoloj por Paco en Vieno komencita
- 1955: Brita inventisto Christopher Cockerell patentigis aeroglitan boaton
- 1956: Rezolucio de UN pri la tuja retiro de sovetiaj trupoj el Hungario - post sanga subpremo de la Hungara revolucio de 1956
- 1956: Japanio iĝis membro de UN
- 1958: Gvineo aniĝis al Unuiĝintaj Nacioj
- 1963: Kenjo fariĝis sendependa de Britio
- 1970: Pola ribelo de Decembro: ŝtatestro Władysław Gomułka dum radia-televida parolado anoncis prezaltigon de manĝartikloj, kio kaŭzis protestojn kaj tragikajn eventojn — milico kaj armeo mortigis ne malpli ol 44 personojn kaj pli ol 1000 estis vunditaj
- 1974: Letero de 15 polaj intelektuloj kaj artistoj (interalie de Zbigniew Herbert) al regopovoj de Pola Popola Respubliko kun postuloj ebligi al poloj loĝantaj en Sovetunio kontakton kun la pola kulturo kaj la propran eduksistemon
- 1974: Premiero de la usona filmo La baptopatro
- 1979: Rodezio sendependiĝis ŝanĝante nomon al Zimbabvo
- 1979: Sud-Koreio: militisto Ĝeon Du-hŭan faris puĉon kaj ekregis
- 1979: Afgana milito: Politburoo de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio decidis enkonduki sovetiajn trupojn en Afganion
- 1981: Milita stato en Pollando: Ŝtata Konsilantaro de Pola Popola Respubliko voĉdonis enkondukon de milita krizostato; Wojciech Jaruzelski decidis komenci ĝin noktomeze; en la tuta lando komenciĝis armeaj moviĝoj kaj malfruvesepre oni malŝaltis telefonojn kaj komencis aresti aktivulojn de Solidareco - nokte oni arestis 3000 personojn, ne malofte rompante pordojn, laŭ pretigitaj en marto listoj por internigo
- 1986: 70 personoj pereis en katastrofo de sovetia aviadilo Tu-134A en Orienta Berlino
- 1989: Ĉeĥoslovaka revolucio: prezidantaro de Slovaka Nacia Konsilio nomumis novan registaron de Slovaka Socialisma Respubliko, estritan de Milan Čič
- 1991: La 36-a Nacia Asembleo de Bulgario enkondukis leĝon pri konfisko de la havaĵo de Bulgara Komunista Partio kaj de aliaj totalismaj organizaĵoj
- 1991: Litovio kiel unua el la eksaj sovetaj respublikoj starigis diplomatiajn rilatojn kun Ukrainio
- 1991: Verĥovna Rada de Ukrainio adoptis leĝon abolantan kriman respondecon por propra-vola samseksemo
- 1991: Ĉefurbo de Niĝerio translokiĝis de Lagoso al Abuĝo
- 1993: Péter Boross iĝis ĉefministro de Hungario
- 1993: Respubliko Altajo estis kreita en Rusia Federacio
- 1997: Vikivortaro aperis - projekto de la Fondaĵo Vikimedio
- 1997: La piano de fama komponisto kaj dirigento Leonard Bernstein estis vendita ĉe aŭkcio en Sotheby's kontraŭ 387 500 usonaj dolaroj
- 1997: La proceso de internacia teroristo Carlos komenciĝis en Parizo
- 1999: Apud Finistère petrolŝipo Erika detruiĝis - dekmil tunoj da hidrokarbidoj poluis per naftoverŝo la marbordojn de Vendée kaj Bretonio
- 2000: Alĝero: subskribo de pactraktato finanta militon inter Etiopio kaj Eritreo
- 2000: Supera Kortumo de Usono verdiktis en la kazo de George W. Bush kontraŭ Al Gore, efike decidante la prezidentan elekton de 2000
- 2002: Vikio: Vikivortaro estis fondita
- 2003: Paul Martin iĝis ĉefministro de Kanado
- 2004: Traian Basescu gajnis la duan balotadon por prezidento de Rumanio
- 2004: Premiero de ludkonzolo PlayStation Portable en sia unua versio
- 2008: Svislando aliĝis al traktato de Schengen
- 2008: Unua versio de mallibera programaro Google Chrome aperis
- 2013: Siria enlanda milito: radikalaj islamanoj masakris 32 civilulojn en la urbo Adra, en la provinco Damasko
- 2015: Pariza Klimatkonferenco de la Unuiĝintaj Nacioj: preskaŭ 200 landoj promesis malpliigi emision de forcejaj gasoj (oni antaŭvidas limigon de homfarita mondvarmiĝo ĝis multe malpli ol 2 °C kompare kun antaŭindustria periodo)
- 2015: Ĉeĥio: rekta trajnlinio ekveturis inter České Budějovice kaj Vieno, kun plilongigo al Plzeň - tio reestigis la ligon rompitan fare de la Dua Mondmilito kaj la Fera Kurteno
- 2016: Paolo Gentiloni iĝis ĉefministro de Italio
- 2019: Reganta Konservisma Partio gajnis antaŭtempan voĉdonadon en Britio
- 2022: Invado de Rusio en Ukrainion:
- 1415: Alberto la 6-a, unua arkiduko de Aŭstrio (m. 1493)
- 1591: Johann Christoph von Liechtenstein-Kastelkorn, germana teologo
- 1599: Johannes Hornschuch, germana pedagogo kaj filologo
- 1618: Wolfgang Adam Lauterbach, germana juristo (m. 1678)
- 1675: Benjamin Hederich, germana instruisto kaj leksikografo
- 1724: Karolo Teodoro, princo-elektisto de Palatinato kaj Bavario (m. 1799)
- 1731: Erasmus Darwin, angla naturfilozofo, kuracisto, inventisto, poeto (m. 1802)
- 1766: Nikolaj Karamzin, rusa verkisto kaj historiisto, la unua oficiala historiografiisto de Rusio (m. 1826)
- 1777: Aleksandro la 1-a, imperiestro de Rusio, grandprinco de Finnlando, reĝo de Kongresa Pollando (m. 1825)
- 1791: Maria Luiza, imperiestrino de Francio, dukino de Parmo kaj Piaĉenco (m. 1847)
- 1798: August Grotefend, germana filologo kaj pedagogo (m. 1836)
- 1799: Karl Brjulov, rusa pentristo kaj arkitekto (m. 1852)
- 1801: Johano, reĝo de Saksio, tradukisto de La dia komedio de Dante (m. 1873)
- 1801: Daniel Roth, transilvania verkisto, kuracisto kaj animzorganto (m. 1889)
- 1811: József Gaál, hungara verkisto, membro de Societo Kisfaludy kaj de Hungara Scienca Akademio (m. 1866)
- 1817: Georg Daniel Teutsch, transilvania sakso, politikisto kaj episkopo (m. 1893)
- 1821: Gustave Flaubert, franca verkisto (m. 1880)
- 1846: Wilhelm Zopf, germana botanikisto, profesoro (m. 1909)
- 1850: Henri Sentis, franca instruisto, Esperanto-vortaristo (m. 1933)
- 1852: József Tódor, hungara teologo, kanoniko (m. 1909)
- 1860: Jan Kasprowicz, pola poeto, dramisto, poligloto, tradukisto, literatura kritikisto, kunreprezentanto de la pola modernisma Juna Pollando (m. 1926)
- 1863: Edvard Munch, norvega pentristo kaj grafikisto (m. 1944)
- 1866: Alfred Werner, germana Nobelpremiita kemiisto esplorinta neorganikan kemion (m. 1919)
- 1875: Bertalan Fövenyessy, hungara komponisto, kantoro kaj muzikverkisto (m. 1967)
- 1881: Georgi Atanasov, bulgara pianisto, komponisto kaj muzikinstruisto, fondinto de Esperanto-klubo en Plovdiv, kunredaktoro de "Rondiranto" kaj "Danubo", aktivulo de Bulgara Esperanto-Societo, aŭtoro de muzikaĵoj kun esperantaj titoloj, tradukisto de la broŝuroj de Théophile Cart, Louis de Beaufront kaj de la verkoj de Ivan Vazov (m. 1960)
- 1882: Jiří Mahen, ĉeĥa poeto kaj dramverkisto sinmortiginta, fondinto de Mahen-biblioteko en Brno (m. 1939)
- 1885: Zsigmond Mezey, rumania hungara komponisto, estetikisto (m. 1944)
- 1890: Kazimierz Ajdukiewicz, pola filozofo, fizikisto kaj logikisto, reprezentanto de Lvova-Varsovia skolo, rektoro (m. 1963)
- 1892: Adorján Bónyi, hungara ĵurnalisto, redaktoro, verkisto (m. 1967)
- 1896: Jenő Ádám, hungara komponisto, dirigento (m. 1982)
- 1905: Vasilij Grossman, soveta verkisto kaj ĵurnalisto, milita raportisto (m. 1964)
- 1907: János Mata, hungara poeto, grafikisto (m. 1944)
- 1909: Hans Keilson, germana-nederlanda verkisto, kuracisto kaj psikiatro (m. 2011)
- 1910: Béla Olajos, hungara pentristo (m. 1991)
- 1912: Ágnes Zsolt, hungara ĵurnalistino kaj verkistino (m. 1951)
- 1914: Lili Marton, hungara ĵurnalistino, verkistino, tradukistino (m. 2000)
- 1915: Frank Sinatra, usona kantisto kaj aktoro (m. 1998)
- 1919: Fritz Muliar, aŭstra aktoro, kabaretisto, komikisto, recitanto kaj verkisto (m. 2009)
- 1925: Ahmad Ŝamlu, irana poeto voj-malfermanta de nov-stila persa poemo (m. 2000)
- 1928: Leonid Bikov, soveta aktoro (m. 1979)
- 1929: Toshiko Akiyoshi, japana ĵazpianistino, komponistino, aranĝistino kaj ĵazbandegulino
- 1933: Manu Dibango, kameruna muzikisto (m. 2020)
- 1934: Miguel de la Madrid Hurtado, prezidento de Meksiko (m. 2012)
- 1936: Jolán Balázs, rumania hungara atletistino en Rumanio (m. 2016).
- 1936: Dénes Sándor, hungara instruisto el Transilvanio, esperantisto kaj vikipediisto (m. 2016)
- 1936: Dénes Balázsi, hungara instruisto, lokhistoriisto
- 1938: Connie Francis, usona popkantistino
- 1943: Grover Washington la pli juna, usona saksofonisto, fletisto kaj kunfondinto de glata ĵazo (m. 1999)
- 1947: Kailash Purryag, prezidento de Maŭricio
- 1949: Marc Ravalomanana, prezidento de Madagaskaro
- 1959: Göran Greider, sveda verkisto, poeto, ĵurnalisto
- 1960: Volker Beck, germana politikisto, spertulo pri reparacioj kaj terorismo
- 1960: Valter Giuliani, itala astronomo
- 1970: Jennifer Connelly, usona aktorino
- 1975: Mayim Bialik, usona neŭrosciencistino kaj verkistino, aktorino
- 1979: Sándor Haáz, rumania hungara fotisto
- 884: Karlomano la 2-a, reĝo de Okcidenta Frankio kaj Akvitanio (n. 866)
- 1204: Maimonido, juda kuracisto kaj filozofo, reprezentanto de aristotelismo, komentisto de Talmudo (n. 1138)
- 1212: Ĝofredo (ĉefepiskopo de Jorko), nelegitima filo de Henriko la 2-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1152)
- 1475: Johanino de Portugalio, portugala princino (n. 1439)
- 1476: Frederiko la 1-a, princo-elektisto de Palatinato (n. 1425)
- 1552: Paolo Giovio, itala episkopo, historiisto kaj kuracisto (n. 1483)
- 1574: Selimo la 2-a, sultano de la Otomana Imperio (n. 1524)
- 1586: Stefan Batory, princo de Transilvanio, reĝo de Pollando, grandprinco de Litovio, militisto plurfoje venkanta Moskvan armeon (n. 1533)
- 1702: Olof Rudbeck, sveda klerulo, esploristo de antikveco kaj limfo, kreinta fundamentojn por Linea Ĝardeno (n. 1630)
- 1721: Alexander Selkirk, skota velisto, inspirfonto de la libro Robinson Crusoe (n. 1676)
- 1766: Johann Christoph Gottsched, germana verkisto, dramisto kaj literaturteoriisto (n. 1700)
- 1792: Denis Fonvizin, rusa verkisto, satiristo kaj tradukisto (n. 1745)
- 1843: Vilhelmo la 1-a, reĝo de Nederlando, grandduko de Luksemburgio (n. 1772)
- 1846: Charles-Alexandre Lesueur, franca maristo, naturalisto, artisto kaj esploristo (n. 1778)
- 1866: Andreas Heinrich August Hatham, germana pedagogo kaj regionhistoriisto (n. 1798)
- 1877: José de Alencar, brazila verkisto, ĵurnalisto, politikisto, prelegisto kaj teatrologo, membro de Brazila Beletristika Akademio (n. 1829)
- 1880: Michel Chasles, franca fizikisto kaj matematikisto (n. 1793)
- 1884: Carl von Oldershausen, germana politikisto (n. 1816)
- 1884: Heinrich Hardtmuth, germana fotisto kaj elektroteknikisto (n. 1847)
- 1889: Robert Browning, angla poeto (n. 1812)
- 1894: Jean-François Gigoux, franca pentristo, desegnisto kaj ilustristo (n. 1806)
- 1900: Oleksandr Koniskij, ukraina verkisto, publicisto, socia aganto, kunfondinto de Ŝevĉenka Societo en Lvovo (n. 1836)
- 1902: Pavlo Hrabovskij, ukraina lirika poeto, verkisto kaj tradukisto (n. 1864)
- 1913: Meneliko la 2-a, imperiestro de Etiopio, fondinto de la urbo Adis-Abebo, nuliginto de la sklav-komerco, laŭlegende devenanta de Salomono kaj Reĝino de Ŝeba (n. 1844)
- 1916: Leo Anton Karl de Ball, germana astronomo, esploristo de la ĉiela mekaniko (n. 1853)
- 1921: Henrietta Swan Leavitt, usona astronomino, esploristino de cefeidoj (n. 1868)
- 1923: Raymond Radiguet, franca verkisto, dramisto kaj ĵurnalisto (n. 1903)
- 1924: Alexander Parvus, revoluciulo, aktivulo de la rusa kaj germana socialisma movado (n. 1867)
- 1925: Bedřich Hrozný, ĉeĥa orientalisto kaj lingvisto, okupiĝanta pri kojnoskribo, konanto de la asiria, aramea, etiopa, sanskrito kaj sumera, deĉifrinto de la hitita skribo (n. 1879)
- 1933: Józef Siemiradzki, pola geologo kaj vojaĝisto, profesoro pri paleontologio de Universitato de Lvovo (n. 1858)
- 1939: Douglas Fairbanks, usona aktoro, stelulo de muta kinarto, unua prezidanto de Akademio de la Kinaj Artoj kaj Sciencoj (n. 1883)
- 1950: Hans-Joachim Näther, germana disidento, ekzekutita en GDR (n. 1929)
- 1958: Milutin Milanković, aŭstra matematikisto (n. 1879)
- 1958: Richard Wilhelm Polifka, aŭstra eldonisto, literaturhistoriisto kaj verkisto (n. 1883)
- 1963: Theodor Heuss, unua prezidento de Federacia Respubliko Germanio (n. 1884)
- 1964: Endre Vuchetich, rumania hungara gazeteldonisto, redaktoro (n. 1888)
- 1972: Béla Kondor, hungara pentristo, grafikisto, poeto (n. 1931)
- 1976: Amál Dóczy Berde, hungara pentristino kaj verkistino (n. 1986)
- 1983: Ivo Rotkvić, kroata juristo, Esperanto-verkisto, kunlaboranto de Duŝan Maruzzi, vortaristo, oratoro, aktivulo de Sudslava Esperanto-Ligo, tradukisto (n. 1901)
- 1990: Andrea Schorta, svisa verkisto en la romanĉa lingvo (n. 1905)
- 1993: József Antall, hungara historiisto, opoziciisto kaj ĉefministro (n. 1932)
- 2003: Hejdar Alijev, gvidanto de Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko, prezidento de Azerbajĝano (n. 1923)
- 2007: György Antal, hungara muzikpedagogo, profesoro (n. 1917)
- 2007: Ike Turner, usona plurstila muzikisto (n. 1931)
- 2008: Daniel Carleton Gajdusek, usona Nobelpremiita biofizikisto kaj pediatro (n. 1923)
- 2013: Jang Sung-taek, nordkorea politikisto, edzo de la fratino de Kim Ĝong-il, ekzekutita (n. 1946)
- 2018: Ferenc Kósa, hungara reĝisoro, scenaristo kaj politikisto (n. 1937)
- 2020: John le Carré, brita verkisto (n. 1931)
- 2022: Mirosław Hermaszewski, pola generalo, piloto kaj kosmonaŭto (n. 1941)
- 2022: Zbigniew Wawer, pola historiisto pri Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento kaj militistiko, kunlaboranto de Telewizja Polska, direktoro de la Muzeo de Pola Armeo kaj Łazienki Królewskie, konsilisto ĉe la Muzeo de la Dua Mondmilito en Gdańsk (n. 1956)
La 12-a de decembro estas (laŭ gregoria kalendaro):