Loading AI tools
ulica we Wrocławiu na osiedlu Huby Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ulica Wesoła – ulica położona we Wrocławiu na osiedlu Huby, w dawnej dzielnicy Krzyki. Ma 472 m długości i biegnie od ulicy Borowskiej do ulicy Gajowej, oraz obejmuje sięgacz o długości 126 m[1][2][3]. Ulica przebiega przez obszar wpisany do gminnej ewidencji zabytków pod pozycją Huby i Glinianki, którego historyczny układ urbanistyczny podlega ochronie[4]. Ponadto przy ulicy i w najbliższym otoczeniu znajdują się obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków[5]. Przed II wojną światową ulica Wesoła wraz z ulicami Szczęśliwą, Radosną, Pabianicką i Marka Petrusewicza oraz nieistniejącym fragmentem przy rondzie Żołnierzy Wyklętych, stanowiła jedną ulicę – Augustastrasse – lecz w wyniku powstania w okresie powojennym nowej zabudowy, ulica ta została podzielona na kilka ulic z odrębnymi nazwami, a jedną z nich jest ulica Wesoła[6][7][8].
Huby | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Od ul. Łódzkiej w kierunku ul. Gajowej | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość |
472 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Poprzednie nazwy |
Goethestrasse | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Wrocławia ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
51°05′27,938″N 17°02′14,025″E |
Obszar osiedla Huby, przez który przebiega ulica Wesoła, został włączony w granice miasta w 1868 r.[9][10][11] Obecna ulica Wesoła powstała jako część długiej arterii biegnącej od ulicy Icchaka Lejba Pereca (Rehdiger Strasse) i placu Icchaka Lejba Pereca (Rehdiger Platz), z jedną wspólną nazwą Augustastrasse. W 1901 r. istniała zachodnia część tej ulicy, natomiast odcinek tworzący dzisiejszą ulicę Wesołą istniał tylko w niewielkim fragmencie bezpośrednio przy ulicy Borowskiej (Bohrauerstrasse), gdzie istniała już zabudowa[6][12]. W 1926 r. istniała już cała ulica, w znacznej części zabudowana[8]. Podział ulicy na kilka odrębnych ulic następował sukcesywnie po II wojnie światowej[6][7][8].
Sama ulica Augustastrasse zabudowana była eleganckimi kamienicami dla bogatszej części ówczesnej warstwy średniej. Kamienice przy tej ulicy powstawały już od lat 70. XIX wieku, choć najwięcej budynków powstało w latach 1890–1910 – 112 budynków, przy czym dotyczyło to całej ulicy, a więc także dzisiejszej ulicy Szczęśliwej, Radosnej, Pabianickiej, Marka Petrusewicza i Wesołej[6][7][8][13]. Po I wojnie światowej przy ulicy Wesołej zbudowano dom parafialny św. Henryka[14] (Kościół św. Henryka położony jest przy ulicy Glinianej 18[5]), w którym mieściły się między innymi biblioteka i przedszkole św. Antoniego prowadzone przez siostry Boromeuszki, a który stanowił także miejsce spotkań działających w parafia św. Henryka stowarzyszeń katolickich. Budynek ten nie istnieje zniszczony w 1945 r.[14].
W rejonie osiedla Huby pod koniec II wojny światowej, podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r., prowadzone były działania wojenne[9][15][16]. Front dotarł do ulicy Przestrzennej (Goethego), około 25–26 marca 1945 r. Trwały tu zacięte i bezpardonowe walki niemal o pojedyncze budynki[16]. W wyniku tych działań znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu[9][15][17], choć niektórzy autorzy publikacji wskazują, że w tym rejonie miasta bardzo dużo zniszczeń było wynikiem podpaleń dokonanych przez żołnierzy Armii Radzieckiej dokonanych po zdobyciu tego obszaru[18].
Odbudowę i nową zabudowę w tej części miasta rozpoczęto w latach 50. XX wieku i kontynuowano w latach 60. XX wieku w ramach budowy osiedla mieszkaniowego „Huby”. Część zabudowy ulicy została zachowana dzięki przywróceniu nadających się jeszcze do eksploatacji kamienic do stanu pozwalającego na ich użytkowanie. Z kolei w ramach budowy osiedla Huby, oprócz typowych bloków wolnostojących budowano także budynki w zabudowie plombowej[7][15][17][19][20][21]. Nowa zabudowa zmieniała częściowo układ komunikacyjny osiedla. Przy ulicy Wesołej i Przestrzennej nowa zabudowa przecięła bieg południowego odcinka ulicy Ciepłej (Gottschallstrasse), ograniczając tę ulicę do sięgacza ulicy Glinianej[7][22][23].
Podział ulicy Szczęśliwej (przedwojennej ulicy Augustastrasse) na kilka ulic następował etapami[7]. I tak w latach 1972–1973 wyodrębniono ulicę Pabianicką[uwaga 2][7][24], następnie ulicę Wesołą w 1974 r.[uwaga 3][1][7], Radosną[uwaga 4][25][26] i Marka Petrusewicza w 2008 r.[uwaga 5][27][28], pozostawiając powojenną nazwę ulicy dla zachodniego jej odcinka[7][29]. Po tych zmianach współczesna ulica Wesoła obejmuje wschodni odcinek dawnej ulicy[1][2][7][30].
W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy[uwaga 6]:
Niemiecka nazwa ulicy Augustastrasse upamiętniała cesarzową Niemiec Augustę, urodzoną w 30.09.1811 r. w Weimarze, zmarłą w 7.01.1890 r. w Berlinie, żonę cesarza Wilhelma I[7][13]. Powojenna nazwa ulicy – ulica Szczęśliwa – została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 33 z 15.05.1946 r.[29]. Współczesna nazwa ulicy – ulica Wesoła – została nadana uchwałą Rady Narodowej Wrocławia z dnia 20.12.1974 r. nr VI/28/74[1].
Ulica Wesoła biegnie od ulicy Borowskiej do ulicy Gajowej[1][2]. Ulica łączy się z następującymi drogami kołowymi[2]:
Powiązanie | kierunek | Droga | Fotografia | Opis |
---|---|---|---|---|
skrzyżowanie | ↑ ↓ | ulica Marka Petrusewicza[27][32] | ||
← → | ulica Borowska[1][2][33][34] zbiorcza[35] |
|||
skrzyżowanie | ← | ulica Ciepła[uwaga 7][22][23] | ||
→ | sięgacz[uwaga 7][1][2] | |||
skrzyżowanie | ← → | ulica Łódzka[36][37] | ![]() |
na wprost |
skrzyżowanie | ← → | ulica Tomaszowska[38][39] | ![]() |
widok wzdłuż ulicy |
skrzyżowanie | ← → | ulica Gajowa[1][2][40][41] | ![]() |
na wprost |
Do ulicy Wesołej przypisana jest droga gminna (numer drogi 105727D, numer ewidencyjny drogi G1057270264011), która obejmuje:
Nawierzchnia ulicy wykonana jest jako brukowana z kamiennej kostki granitowej, z wyjątkiem krótkiego odcinka przy skrzyżowaniu z ulicą Borowską, gdzie zastosowano masę bitumiczną (sięgacz częściowo jako bruk granitowy, częściowo z masy bitumicznej)[43]. Ulica przebiega przez teren położony na wysokości bezwzględnej od 120,4 do 121,0 m n.p.m. (sięgacz 121,0 do 121,5 m n.p.m.)[43][44]. Ulica (podobnie jak powiązane z nią pozostałe ulice z wyjątkiem ulicy Borowskiej) położona jest w strefie ograniczenia prędkości do 30 km/h. Wskazana jest w ramach tej strefy dla ruchu rowerowego w powiązaniu z drogami rowerowymi biegnącymi wzdłuż ulicy Borowskiej[45][46].
Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 11 840 m² (11 845 m²)[uwaga 8][uwaga 9].
Odcinek | Działka | Powierzchnia[uwaga 9] | Fotografia |
---|---|---|---|
od ulicy Borowskiej do ulicy Ciepłej i sięgacza | działka nr 68 AM-17 obręb Południe[1] | 2664 m²[47] (2 675 m²[48]) |
|
od ulicy Ciepłej i sięgacza do ulicy Gajowej | działka nr 66/2 AM-18 obręb Południe[1] | 7100 m²[49][50] | |
razem ulica | 9764 m²[47][49] (9 775 m²[48][50]) | ||
sięgacz przy ulicy | działka nr 29 AM-27 obręb Południe[1] | 247 m²[51] (248 m²[52]) |
|
sięgacz przy numerach 11a-13b | działka nr 31 AM-27 obręb Południe[1] | 1829 m²[53] (1 822 m²[54]) |
|
razem sięgacz | 2076 m²[51][53] (2 070 m²[52][54]) | ||
razem | 11 840 m² (11 845 m²) |
Ulica przebiega przez obszar zabudowy śródmiejskiej[55][56]. Współczesna ulica Wesoła jest w tym obszarze jedynie ulicą osiedlową[7], powiązaną z ulicą Borowską, która stanowi szkielet przestrzeni publicznej osiedla[57], oraz z ulicą Gajową stanowiącą lokalne centrum[35]. Dla tak ukształtowanej ulicy dominującą funkcją zabudowy jest funkcja mieszkalna położonych tu budynków[58]. Są to kamienice, budynki w uzupełniającej zabudowie plombowej i wolnostojące bloki mieszkalne. Dominuje zabudowa od pięciu do ośmiu kondygnacji[58], z wyłączeniem jednoklatkowego budynku przy ulicy Wesołej 1 (budynek typu Punktowiec przy ulicy Jastrzębiej we Wrocławiu), który ma dwanaście kondygnacji[59] i trzyklatkowego bloku przy ulicy Wesołej 37, 39, 41 także o dwunastu kondygnacjach[60]. Za budynkami przy ulicy Wesołej 26-34a we wnętrzu międzyblokowym położony jest Rodzinny Ogród Działkowy Bajki[61].
Punkty adresowe przy ulicy Wesołej (wg stanu na 2021 r.)[62]:
Ulica przebiega przez kilka rejonów statystycznych, przy czym prezentowane dane są aktualne na dzień 31.12.2020 r.[157]:
Rejon statystyczny nr | Liczba osób zameldowanych na pobyt stały | Gęstość zaludnienia [os./km²] | Położenie |
---|---|---|---|
931650 | 948 | 21 273 | strona północna: od ul. Borowskiej do ul. Wesołej 26 |
931660 | 1 702 | 29 681 | strona północna: od ul. Wesołej 28 do ul. Gajowej |
931680 | 740 | 19 288 | strona południowa: od ulicy Borowskiej do ulicy Łódzkiej |
931650 | 822 | 36 274 | strona południowa: od ulicy Łódzkiej do ulicy Tomaszowskiej |
931710 | 1 459 | 33 787 | strona południowa: od ulicy Tomaszowskiej do ulicy Gajowej |
Obszar przez który przebiega ulica Wesoła podlega ochronie i jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków pod pozycją Huby i Glinianki[4][158][159]. W szczególności ochronie podlega historyczny układ urbanistyczny w rejonie ulic Suchej, Hubskiej, Kamiennej i Borowskiej, wraz z Parkiem Andersa i zajezdnią oraz osiedlem w rejonie ulic Paczkowskiej i Nyskiej kształtowany sukcesywnie w latach 60. XIX wieku oraz w XX wieku i po 1945 r. Stan zachowania tego układu ocenia się na dobry[160].
Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki wpisane do gminnej ewidencji zabytków:
Obiekt, położenie | Powstanie, rodzaj ochrony | Fotografia |
---|---|---|
Kamienica ulica Wesoła 4 (strona północna)[5][161][162] |
około 1890 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
|
Kamienica ulica Wesoła 6 (strona północna)[5][163][164] |
około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
|
Kamienica ulica Wesoła 8 (strona północna)[5][165][166] |
około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
|
Kamienica ulica Wesoła 11a (strona południowa – sięgacz)[5][167][168] |
1909 r., 2009 r. (remont) rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 13a (strona południowa – sięgacz)[5][169][170] |
około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 13b (strona południowa – sięgacz)[5][171][172] |
około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[5] | |
Kamienica, obecnie budynek mieszkalny z usługowym parterem ulica Wesoła 33, ulica Łódzka 14 (strona południowa)[5][173] |
1905 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 35 (strona południowa)[5][174] |
1904 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
|
Kamienica ulica Tomaszowska 1 (strona południowa)[5][175][176] |
1904 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 38 (strona północna)[5][177][178] |
1910 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 40 (strona północna)[5][179][180] |
1920 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
![]() |
Kamienica ulica Wesoła 42 (strona północna)[5][181][182] |
1920 r. rodzaj ochrony: inny[5] | |
Kamienica ulica Wesoła 44 (strona północna)[5][183][184] |
1920 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
|
Kamienica ulica Wesoła 46-48 (strona północna)[5][185][186] |
około 1915 r. rodzaj ochrony: inny[5] |
Dane Głównego Urzędu Statystycznego z bazy TERYT, spis ulic (ULIC):
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.