Loading AI tools
wieś w województwie śląskim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Paniówki (niem. Klein Paniow) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Gierałtowice. Wedle urzędowego podziału terytorialnego kraju, w obrębie Paniówek wyróżniona jest 1 część miejscowości: Borek[4].
wieś | |
![]() Paniówki – widok z Zamku w Chudowie | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2022) |
3158[1] |
Strefa numeracyjna |
032 |
Kod pocztowy |
44-177[2] |
Tablice rejestracyjne |
SGL |
SIMC |
0214340 |
Położenie na mapie gminy Gierałtowice ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu gliwickiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880-1902 podaje dwie polskie nazwy miejscowości Paniówek oraz Paniówki, a także niemiecką Paniow Klein[5]. Dokument z 1361 roku, wystawiony przez Kazimierza III Wielkiego wymienia Paniowki in terra Bythomiensis[6].
Niemiecki nauczyciel i językoznawca amator Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę wymienia „Paniow” podając jej znaczenie „Herrschaftlicher Sitz”[7].
Paniówki sąsiadują z Chudowem, Przyszowicami, Rudą Śląską (dzielnica Halemba), Zabrzem (dzielnica Kończyce) i Mikołowem (dzielnice Borowa Wieś i Paniowy). Znajdują się niemal w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP-u). Poprzez drogę krajową nr 44 łączą dwa największe miasta regionu Katowice z Gliwicami oraz Knurowem.
Paniówki według niektórych źródeł są starsze niż sąsiednie Paniowy (dzielnica Mikołowa)[potrzebny przypis]. Później została założona gmina Paniówki.
Paniówki znalazły się w granicach królestwa Czech. Od 1763 po trzech wojnach śląskich pomiędzy Prusami i Austrią znalazły się w granicach Królestwa Prus, a następnie po zjednoczeniu Prus z Niemcami w 1871 w granicach Niemiec.
W 1910 roku w miejscowości mieszkało 1096 mieszkańców z czego 1061 mówiło po polsku, 26 po polsku i niemiecku, a 9 w języku niemieckim. W wyborach komunalnych z listopada 1919 roku wszystkie głosy oddano na listy polskie, które uzyskały wszystkie 12 mandatów[8]. Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. Paniówki znalazły się w granicach Polski, w województwie śląskim. Obecnie należą do w gminy Gierałtowice w województwie śląskim.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonował komisariat Straży Granicznej i placówka II linii SG „Paniówki”[9].
Parafia Paniówki istnieje od 1936 roku. Zanim powstała, wierni uczęszczali do kościoła w Paniowach, będącego kościołem filialnym parafii w Bujakowie.
Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło 26 listopada 1936 roku, zaś 28 grudnia 1945 roku została powołana kuracja Paniówki, do której przyłączono również sąsiednią parafię Chudów. 2 grudnia 1951 roku oddano do użytku plebanię, a w 1990 roku dom pogrzebowy.
W Paniówkach działa Publiczna Szkoła Podstawowa.
Oprócz szkół w Paniówkach znajduje się także świetlica środowiskowa, w której odbywają się zajęcia dla dzieci i młodzieży, m.in. nauka gry na gitarze klasycznej, Klub Malucha, pomoc w nauce i wiele innych. Świetlica znajduje się w niedawno wyremontowanym budynku starej szkoły, w którym znajduje się również filia Gminnej Biblioteki Publicznej, ośrodek zdrowia i biuro sołtysa.
Przez miejscowość przebiegają następujące szlaki turystyczne:
W Paniówkach znajduje się Gminna Kryta Pływalnia „Wodnik”. Obiekt został otwarty 18 stycznia 2010 r. Oprócz basenu pływackiego znajdują się tam także: brodzik (o wymiarach 12,5 m x 6 m i głębokości od 0,1 do 1 m), tunel wodny, zjeżdżalnia wodna (o długości 63 m), 4 wanny spa, grota solna oraz gabinet „AquaSpa”[10][11].
W Paniówkach działa Ludowy Klub Sportowy Tempo Paniówki grający obecnie (sezon 2023/2024) w klasie okręgowej, gr. śląskiej I oraz 2. drużyna grająca w sezonie 2023/2024 klasie C. Dodatkowo klub posiada sekcję mieszanych sztuk walk oraz fitnessu.
Przez Paniówki przechodzi droga krajowa nr 44. W bardzo niewielkiej odległości od miejscowości znajdują się dwa zjazdy na autostradę A4, w tym węzeł Sośnica, z którego można zjechać także na autostradę A1.
Dzięki dobrej komunikacji drogowej miejscowość ma łatwy dostęp do kilku większych miast w okolicy, m.in. Gliwic, Katowic, Zabrza i Mikołowa.
Przez Paniówki przejeżdżają autobusy sieci ZTM (linie 41, 120, 669, 647, M18).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.