Loading AI tools
polski polityk, socjolog, publicysta, działacz społeczny i samorządowy Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jan Dawid Śpiewak (ur. 8 lutego 1987[1] w Warszawie) – polski polityk, socjalista demokratyczny[2], socjolog, publicysta, działacz społeczny i samorządowy, współtwórca Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze (MJN), przewodniczący Stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa[3] i wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Energia Miast[4].
![]() Jan Śpiewak (2019) | |
Data i miejsce urodzenia |
8 lutego 1987 |
---|---|
Radny Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy | |
Okres |
od 2014 |
Przynależność polityczna |
Miasto Jest Nasze (2014–2017), niezależny (2017–2018) |
Jest synem historyczki i socjolożki Heleny Datner oraz profesora Pawła Śpiewaka[1]. Ukończył studia w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, broniąc w 2011 pracę magisterską z zakresu socjologii miasta[5]. Został doktorantem tamże, rozpoczął pisanie pracy poświęconej klasie średniej z Miasteczka Wilanów[6][7]. Po czterech latach deklarował temat roli elit w reprywatyzacji[8], następnie zaś postaw inteligencji wobec liberalizmu w latach 80. XX wieku[9]. W 2023 roku uzyskał stopień doktora w dziedzinie nauk społecznych (dyscyplina nauki socjologiczne) na podstawie rozprawy Inteligencja wobec liberalizmu. Publicystyka „Przeglądu Politycznego” w latach 1983–1989[10]. Był także zatrudniony w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin[7].
Publikował m.in. w „Kulturze Liberalnej”[1], „Krytyce Politycznej”[11] i we „Wprost”[12].
Był scenarzystą i współproducentem wielokrotnie nagradzanego filmu dokumentalnego w reż. Ivo Krankowskiego pt. 8 historii, które nie zmieniły świata (2010)[13][14]. W listopadzie 2017 nakładem Wydawnictwa Arbitror ukazała się jego książka pt. Ukradzione miasto. Kulisy wybuchu afery reprywatyzacyjnej[15]. Od jesieni 2019 do czerwca 2020 prowadził coniedzielną audycję w Halo.Radiu[16]. W 2021 publikował na portalu wtv.pl w ramach cyklu Śpiewnik Śpiewaka oraz wspólnie z Piotrem Ikonowiczem współprowadził program Lewy do lewego dla telewizji internetowej wPunkt[17][18][19].
Od grudnia 2018 prowadzi kanał w serwisie YouTube pod nazwą Jan Śpiewak[20]. W 2022 wystartował na nim z formatem Wiadomości z końca świata[21], które prowadzi z Zofią Sobczak.
Od września 2022 jest felietonistą portalu internetowego i.pl, należącego do Polska Press Grupa, spółki z grupy kapitałowej Orlenu[22].
W 2006 pracował w sztabie wyborczym kandydatki na prezydenta m. st. Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz z PO, a w 2010 – Czesława Bieleckiego z PiS[1].
W wyborach samorządowych w 2014 startował z komitetu Miasto Jest Nasze i uzyskał mandat radnego dzielnicy Warszawa-Śródmieście[23][24]. W wyniku konfliktu z innymi działaczami stowarzyszenia Miasto Jest Nasze, w 2017 r. odszedł ze Stowarzyszenia oraz komitetu MJN i został radnym niezależnym[25].
W 2017 roku założył Stowarzyszenie Wolne Miasto Warszawa[3], z którym w 2017 roku przedstawił Memorandum Reset Reprywatyzacji[26], które wskazywało na to, że większość decyzji reprywatyzacyjnych w Warszawie było wydawanych z rażącym naruszeniem prawa[27]. Memorandum publicznie wsparła prof. Ewa Łętowska[28]
W czerwcu 2018 ogłosił, że będzie kandydować w wyborach samorządowych na stanowisko prezydenta Warszawy. Mimo wysuwanego przez MJN zaproszenia i wbrew oczekiwaniom wyrażanym przez część publicystów, odrzucił propozycję dołączenia do koalicji ruchów miejskich[29][30][31]. Deklarował za to, że jest „zainteresowany współpracą z Kukiz’15 w wyborach samorządowych”[32][33] i w celu uzyskania wsparcia w kandydowaniu spotkał się z Pawłem Kukizem[34]. Przegrał jednak w prawyborach wewnątrz ruchu z Markiem Jakubiakiem[35][36][37]. W czerwcu 2018 ogłosił start na prezydenta Warszawy i do Rady Miasta Warszawy w ramach koalicji Wygra Warszawa, którą początkowo tworzyły ruch miejski Wolne Miasto Warszawa, Partia Razem, Inicjatywa Polska i Partia Zieloni[38]. We wrześniu 2018 Inicjatywa Polska opuściła koalicję[39] i ogłosiła poparcie dla Rafała Trzaskowskiego[40]. Ostatecznie, startując z Partią Razem i Partią Zieloni uzyskał trzeci wynik w wyborach prezydenckich w Warszawie, uzyskał 26 689 głosów (2,99%)[41]. Do Rady Miasta jako KWW Jana Śpiewaka – Wygra Warszawa, otrzymał 34.293 głosów (3,92%)[42]. Jego komitet zdobył jeden mandat w Radzie Dzielnicy Pragi-Północ[43]. Bezpośrednio po wyborach zapowiedział przerwę od polityki[44].
Miesiąc później ogłosił przekształcenie Wygra Warszawa w stowarzyszenie[45], co jednak nie doszło do skutku, a sam projekt zakończył działalność[46].
16 stycznia 2019, po niekorzystnym dla niego wyroku ws. zniesławienia Bogumiły Górnikowskiej, poinformował o całkowitym wycofaniu się z polityki[47]. Dwa miesiące później, pod koniec marca 2019 znalazł się wraz z między innymi Mateuszem Klinowskim i Łukaszem Gibałą wśród założycieli nowego stowarzyszenia Energia Miast[48]. Mimo deklarowanej chęci wystartowania w wyborach parlamentarnych w 2019 jako kandydat Lewicy[49] nie zdecydował się na start z list SLD[50].
W czerwcu 2022, wraz z przedstawicielami Solidarnej Polski, protestował publicznie przeciwko nadaniu tytułu Honorowego Obywatelstwa Warszawy Hannie Gronkiewicz-Waltz, powtarzając kierowane do niej od 2017 zarzuty związane z procesem reprywatyzacji nieruchomości warszawskich[51].
Należał do założycieli Żydowskiej Ogólnopolskiej Organizacji Młodzieżowej (ŻOOM), będącej wówczas największą organizacją zrzeszającą młodzież żydowską w Polsce, a także jednym z liderów ruchu miejskiego przekształconego następnie w stowarzyszenie Miasto Jest Nasze (MJN), którego początkowo był wiceprezesem, a następnie przewodniczącym[52]. Jan Śpiewak był jedną z osób, która nagłośniła aferę reprywatyzacyjną w Warszawie[53][54][11]. Wraz z Miasto Jest Nasze był w 2017 nominowany do Nagrody Radia Tok FM im. Anny Laszuk[55][56].
19 listopada 2016 nadzwyczajne walne zebranie MJN odwołało Śpiewaka z funkcji przewodniczącego[57][58]. W marcu 2017 Śpiewak odszedł z Miasto Jest Nasze[53]. Przyczyną jego odejścia był brak zaufania do nowego zarządu stowarzyszenia i rzekomy wyciek danych na temat jednego z informatorów stowarzyszenia[59]. Osoba, która przekazała stowarzyszeniu informacje, miała następnie dostawać pogróżki[59]. Jan Śpiewak uznał, że wyciek ten był „skrajnym nadużyciem zaufania, które mogło skończyć się tragicznie”[59].
Jest także członkiem inicjatywy Otwarty Jazdów[1]. W 2015 za działalność w obronie domków fińskich na Jazdowie otrzymał nagrodę czytelników Stołek, wspólnie z Andrzejem Górzem i Janem Mencwelem[60].
Jest wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Energia Miast[61] założonego przez Łukasza Gibałę w 2019 roku. Stowarzyszenie zrzesza niezależnych samorządowców i działaczy ruchów miejskich z całej Polski[62]. Jest przedstawicielem Energii Miast w Społecznej Radzie Fiskalnej, powołanej przez Polską Sieć Ekonomii[63].
W 2022 roku zaangażował się w walkę o ograniczenie dostępności alkoholu w Polsce i z reklamami alkoholu w przestrzeni publicznej i w Internecie[64][65].
Jego dziadkami od strony matki byli Edwarda Orłowska oraz historyk Szymon Datner, a od strony ojca Anna Kamieńska oraz Jan Śpiewak.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.