Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Emil Buras (ur. 10 października 1924, zm. 15 maja 2013) – pracownik branży motoryzacyjnej związany z Sanokiem, mistrz ślusarstwa, żołnierz ludowego Wojska Polskiego, porucznik w stanie spoczynku Wojska Polskiego III RP, działacz kombatancki.
![]() Fotografia nagrobna Emila Burasa | |
![]() | |
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1944–1945 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Urodził się w 1924 jako jedno z trojga dzieci Karola (kowal, działacz ruchu robotniczego i socjalistycznego w sanockiej fabryce, członek Rady Powiatowej Kasy Chorych w Sanoku[1] w okresie II RP, po II wojnie światowej pełnomocnik przy parcelacji ziem). Przez całe życie był związany z dzielnicą Posada w Sanoku[2].
Podczas II wojny światowej 2 sierpnia 1944 był świadkiem wybuchu i pożaru na terenie Fabryki Gumy w Sanoku i jednym z pomagających ofiarom[3][4]. Po nadejściu w sierpniu 1944 frontu wschodniego do miasta zgłosił się do ludowego Wojska Polskiego w listopadzie 1944. W Przemyślu został żołnierzem 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty[2], przydzielonym do 14 pułku piechoty, jako szeregowy w baterii moździerzy. Od końca grudnia 1944 odbywał szlak bojowy przez Warszawę na północny zachód. Na początku 1945 brał udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, w marcu 1945 uczestniczył w bitwie o Kołobrzeg[5], następnie w kwietniu 1945 w forsowaniu Odry[6]. Służył na stanowisku ładowniczego. 3 maja 1945 dotarł wraz z pułkiem do brzegów rzeki Łaba koło Sandau. Tam, po zakończeniu walk, brał udział w defiladzie[7]. Wraz z nim w wojsku służyli wówczas jego znajomi z Sanoka, m.in. krewny Jan Senuś[8], Franciszek Harłacz, Władysław Gąsiorowski[9]. Po zakończeniu działań wojennych przebywał w miejscach stacjonowania przemianowanego 14 Kołobrzeskiego pułku piechoty. Zakończył służbę 15 lipca 1945 w Żywcu. 30 kwietnia 1947 został zdemobilizowany w stopniu kaprala.
W okresie PRL pracował na stanowisku instruktora w Powiatowym Zarządzie Samopomocy Chłopskiej, później był zaopatrzeniowcem w Zjednoczeniu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Następnie został zatrudniony w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, gdzie pracował na stanowisku ślusarza, zaś po zdobyciu dyplomu mistrza tego fachu sprawował stanowisko kontrolera jakości. Na początku lat 60. wstąpił do PZPR. Od 1 września 1966 pełnił funkcję kierownika Zakładowego Domu Kultury w Sanoku. W listopadzie 1971 został zastępcą kierownika działu socjalnego w Autosanie. W 1975 obchodził jubileusz 35-lecia pracy zawodowej[10], a w 1980 obchodził jubileusz 40-lecia pracy w sanockim zakładzie[11]. Do początku lat 80. pracował w SFA jako ślusarz w wydziale produkcji urządzeń specjalistycznych[12]. Odszedł na emeryturę w 1981.
Działał także na polu politycznym i społecznym. Do 1952 był członkiem Komisji Rolnictwa Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku[13]. Sprawował mandat radnego MRN w Sanoku w kadencji 1954-1958 i został odwołany z tej funkcji w październiku 1956 z powodu nieuczestniczenia w sesjach[14]. Był śpiewakiem amatorem.
W PRL należał do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację[15], 28 listopada 1982 został wybrany członkiem zarządu[16]. Pełnił funkcję prezesa Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych w Sanoku[17], od 2009 wiceprezesa[18], a od 2011 prezesa[19] koła powiatowego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Sanoku[2][20][21][22][23][24]. W 2002 pozostawał w stopniu podporucznika[25], a do końca życia był w stopniu porucznika rezerwy w stanie spoczynku[26].
Imię 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty nadano Gimnazjum nr 4 w Sanoku przy ulicy Jana Pawła II w dzielnicy Wójtostwo. Emil Buras odwiedzał tę szkołę z prelekcjami[27].
Zmarł 15 maja 2013[28]. Został pochowany na Cmentarzu Posada w Sanoku 18 maja 2013[29].
Od 1949 jego żoną była Krystyna z domu Kopczak (1933–2007). W 2000 para obchodziła jubileusz 50. rocznicy zawarcia małżeństwa[30]. Mieli troje dzieci, w tym córkę Łucję.