Loading AI tools
gemeente in Antwerpen, België Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Bornem is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. Bornem behoort tot het kieskanton Puurs-Sint-Amands en het gerechtelijk kanton Willebroek.
Gemeente in België ![]() | |||
---|---|---|---|
Geografie | |||
Gewest | ![]() | ||
Provincie | ![]() | ||
Arrondissement | Mechelen | ||
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere |
46,19 km² (2022) 67,61% 11,49% 20,9% | ||
Coördinaten | 51° 6' NB, 4° 14' OL | ||
Bevolking (bron: Statbel) | |||
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
22.076 (01/01/2024) 49,2% 50,8% 477,97 inw./km² | ||
Leeftijdsopbouw – 0-17 jaar – 18-64 jaar – 65 jaar en ouder |
(01/01/2024) 16,77% 59,35% 23,87% | ||
Buitenlanders | 4,72% (01/01/2024) | ||
Politiek en bestuur | |||
Burgemeester | Greet De bruyn (CD&V) | ||
Bestuur | CD&V en N-VA | ||
Zetels CD&V Iedereen Bornem N-VA Vlaams Belang |
10 10 4 3 | ||
Economie | |||
Gemiddeld inkomen | 24.198 euro/inw. (2021) | ||
Werkloosheidsgraad | 4,56% (jan. 2019) | ||
Overige informatie | |||
Postcode 2880 2880 2880 2880 |
Deelgemeente Bornem Hingene Mariekerke Weert | ||
Zonenummer | 03 - 052 | ||
NIS-code | 12007 | ||
Politiezone | Rivierenland | ||
Hulpverleningszone | Rivierenland | ||
Website | Officiële website | ||
Detailkaart | |||
![]() | |||
ligging binnen het arrondissement Mechelen in de provincie Antwerpen | |||
|
Het grondgebied was al bewoond in de Gallo-Romeinse tijd. De naam werd in 1101 Burnehen gespeld (verklaring: "verblijf bij de bron" of "woonplaats aan de grens"; Born = grens).
Het 'Land van Bornem' is als zelfstandige heerlijkheid tot stand gekomen in de periode van de plundertochten van de Noormannen (9de eeuw). Strategisch gelegen aan de Schelde, op de plaats waar nu het Kasteel Marnix de Sainte-Aldegonde staat (aan de huidige Oude Schelde), werd toen de ronde toren en de bijbehorende gebouwen opgericht, vlak bij de samenvloeiing met de Rupel en de Durme. Het Land van Bornem bestond toen uit de moederparochie Bornem met haar afhankelijkheden Havekesdunc (Nattenhaasdonk) en Hinken (Hingene). In de 10de eeuw werd het land van Dendermonde herverdeeld en werd Mariekerke aan het Land van Bornem toegevoegd onder het beheer van de Heren van Bornem.
In 910 werd het Land van Bornem, samen met Mechelen, door de Frankische koning Karel de Eenvoudige, koning van Lotharingen, bij giftbrief aan Stephanus van Luik van het bisdom Luik geschonken. Door een overeenkomst tussen Boudewijn V van Vlaanderen en de Duitse keizer Hendrik III op een Rijksdag in Keulen, kwam het Land van Bornem (inclusief Hingene, Mariekerke en Sint-Amands) in 1057 definitief als zonneleen onder het rechtstreeks gezag van het Graafschap Vlaanderen, aan de grens met het toenmalige Landgraafschap Brabant, het latere Hertogdom Brabant.
De eerste Heer van Bornem met die naam is Lambrecht, die in 1007 ook tot Kastelein van Gent benoemd werd. Vanaf 1088 zal Wenemaar, een van zijn opvolgers en ridder van de Orde der Tempeliers, de ontwikkeling van het Land van Bornem in een versnelling brengen. De schenkingsakte (1100) van zijn hand is een van de belangrijkste akten voor de gemeente.[1] Na een periode van herwonnen onafhankelijkheid behoorde de parochie tot het bisdom Kamerijk, later tot dat van Gent en sedert 1801 tot het aartsbisdom Mechelen.
Tot het begin van de 20ste eeuw werd Bornem gespeld als "Bornhem". Van 1928 tot 1940 was in Bornem een vakschool voor wijmen- en rietwerk gevestigd. Begin 20e eeuw werkten in Weert, Hingene en Bornem 3.000 mensen in de sector van het mandenvlechten.
Bornem ligt in de streek Klein-Brabant nabij de Schelde en de Oude Schelde. Van belang is het zoetwatergetijdengebied Groot Schoor en het gehucht Buitenland, waar het Kragenwiel een overblijfsel is van een dijkdoorbraak die plaats vond in 1552.
De gemeente Bornem ligt aan de N16 die tussen Sint-Niklaas en Mechelen loopt. De gemeente bezit eveneens een station Bornem gelegen aan spoorlijn 54.
De gemeente ligt aan de rechteroever van de Schelde, tegenover de gemeente Temse, waarmee ze door de Scheldebrug verbonden is, stroomopwaarts van Antwerpen. Samen met de gemeente Puurs-Sint-Amands vormt Bornem de streek Klein-Brabant.
# | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2020) | Inwoners per km² | NIS-code |
---|---|---|---|---|---|
1 | Bornem | 23,85 | 13.633 | 572 | 12007A |
2 | Hingene | 15,11 | 5.039 | 333 | 12007B |
3 | Mariekerke | 2,24 | 2.213 | 986 | 12007C |
4 | Weert | 5,04 | 465 | 92 | 12007D |
Bornem telt naast het centrum zelf nog de deelgemeenten Hingene, Mariekerke en Weert, alle aan de Schelde. In Hingene liggen nog de gehuchten Wintam en Eikevliet. Binnen Bornem liggen de gehuchten Branst en Buitenland.
Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden | ||
---|---|---|
jaar | Aantal[2] | Evolutie: 1992=index 100 |
1992 | 19.040 | 100,0 |
1993 | 19.124 | 100,4 |
1994 | 19.251 | 101,1 |
1995 | 19.453 | 102,2 |
1996 | 19.525 | 102,5 |
1997 | 19.725 | 103,6 |
1998 | 19.750 | 103,7 |
1999 | 19.879 | 104,4 |
2000 | 19.939 | 104,7 |
2001 | 19.841 | 104,2 |
2002 | 19.906 | 104,5 |
2003 | 19.939 | 104,7 |
2004 | 19.921 | 104,6 |
2005 | 19.939 | 104,7 |
2006 | 20.064 | 105,4 |
2007 | 20.235 | 106,3 |
2008 | 20.341 | 106,8 |
2009 | 20.475 | 107,5 |
2010 | 20.556 | 108,0 |
2011 | 20.727 | 108,9 |
2012 | 20.866 | 109,6 |
2013 | 20.810 | 109,3 |
2014 | 20.858 | 109,5 |
2015 | 20.940 | 110,0 |
2016 | 21.039 | 110,5 |
2017 | 21.129 | 111,0 |
2018 | 21.186 | 111,3 |
2019 | 21.366 | 112,2 |
2020 | 21.353 | 113,4 |
2021 | 21.428 | 112,5 |
2022 | 21.599 | 113,4 |
2023 | 21.982 | 115,5 |
2024 | 22.076 | 115,9 |
De gemeente Bornem maakt deel uit van het kieskanton Puurs-Sint-Amands, gelegen in het provinciedistrict Mechelen, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
|
|
De kiezer had bij de lokale verkiezingen van 2018 de keuze uit 5 kieslijsten (de lijsttrekkers staan tussen haakjes):
Iedereen Bornem profileerde zich als alternatief voor de bestaande politieke partijen. Leden waren afkomstig van sp.a, Groen, Beter Bornem, B!democratisch en enkele onafhankelijken. S.O.S. Bornem een was lijst met minder ernstige politieke bedoelingen. De naam staat voor Stem Op Stef.
CD&V strandde op 33,77 % (verlies: 4,51 %). De heterogene partij Iedereen Bornem klopte af op slechts een kwart procent minder (33,51 %). N-VA (+2,67 %) en Vlaams Belang (+5.86 %) scoorden beter dan in 2012. S.O.S. Bornem kon 2 % van de Bornemenaars bekoren. Zowel CD&V als Iedereen Bornem kregen hierdoor 10 zetels, N-VA kreeg er 4, en Vlaams Belang 3. Door deze uitslag kwam plots de sleutel voor de coalitievorming in handen van de N-VA die uiteindelijk koos voor een coalitie met Iedereen Bornem. CD&V werd zo na 74 jaar naar de oppositiebank verwezen. Tijdens de legislatuur 2019-2024 wordt Bornem bestuurd door de N-VA en Iedereen Bornem, met een weliswaar krappe meerderheid van 14 op 27 zetels, onder leiding van burgemeester Kristof Joos (N-VA).
Na twee jaar samen regeren besloten N-VA en Iedereen Bornem hun samenwerking stop te zetten, naar aanleiding van 'interne strubbelingen' binnen die laatste partij. Op 21 februari 2022 ging de nieuwe coalitie tussen CD&V en N-VA van start met de eedaflegging van de nieuwe schepenen en burgemeester Greet De bruyn (CD&V).[5]
Partij of kartel | 10-10-1976[6] | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2006[7] | 14-10-2012[8] | 14-10-2018 | 13-10-2024 | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Stemmen / Zetels | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 27 | % | 27 | % | 27 | % | 27 | |
CVP1/ CD&V+N-VAA/ CD&V2 | 64,431 | 19 | 55,791 | 17 | 63,21 | 17 | 58,941 | 18 | 47,621 | 14 | 48,99A | 15 | 38,282 | 13 | 33,772 | 10(°°) | 2 | ||
VU1/ SAMENB/ VLD-VUC/ N-VA2 | 8,811 | 1 | 8,681 | 1 | 32,93B | 8 | 3,81 | 0 | 10,41C | 2 | 15,442 | 4 | 18,112 | 4 | 2 | ||||
PVV1/ SAMENB/ VLD-VUC/ VLD2/ Beter Bornem3/ Iedereen BornemD/ | 4,61 | 0 | 6,711 | 1 | - | 10,452 | 2 | 7,063 | 1 | 33,51D | 10(°) | ||||||||
SP1/ SAMENB/ sp.a-spirit2/ sp.a3/ Iedereen BornemD/ Vooruit4 | 22,161 | 5 | 19,321 | 5 | 18,81 | 5 | 22,111 | 6 | 19,012 | 5 | 17,223 | 5 | 4 | ||||||
Agalev1/ Groen!2/ Groen3/ Iedereen BornemD/ Samen Groen4 | - | - | - | 7,131 | 1 | 8,461 | 1 | 6,042 | 1 | 8,093 | 2 | 4 | |||||||
B!democratisch1/ Iedereen BornemD | - | - | - | - | - | - | 7,161 | 1 | - | ||||||||||
Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2 | - | 0,651 | 0 | - | 7,141 | 1 | 11,391 | 2 | 15,522 | 4 | 6,752 | 1 | 12,612 | 3 | 2 | ||||
GB | - | 8,85 | 1 | - | - | - | - | - | - | ||||||||||
Anderen(*) | - | - | 3,87 | 0 | 4,2 | 0 | - | - | - | 2,00 | 0 | - | |||||||
Totaal stemmen | 12213 | 12973 | 13675 | 14117 | 14530 | 15098 | 15393 | 15978 | |||||||||||
Opkomst % | 96,57 | 94,81 | 93,26 | 94,76 | 93,01 | 93,90 | |||||||||||||
Blanco en ongeldig % | 3,03 | 4,09 | 3,17 | 3,41 | 2,51 | 2,98 | 1,89 | 2,70 |
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen, rode letters duiden de kartels aan.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1988: ETA (3,87%) / 1994: BLAUW (4,2%) / 2018: S.O.S. Bornem (2,00%)
Bornem was één keer etappeplaats in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. In 1976 won de Nederlander Hennie Kuiper er een etappe.
(Deel)gemeente | Bewoners | Bijnaam |
---|---|---|
Bornem | Bornemnaars | Messentrekkers |
Hingene | Hingenaren | Fretters |
Mariekerke | Mariekerkenaren | Palingvissers |
Weert | Weertenaren | Slijkneuzen |
Eikevliet (gehucht van Hingene) | Eikevlietenaren | Grote Zwieren |
Wintam (gehucht van Hingene) | Wintamenaren | Kazakken |
Branst | Branstenaren | Vliegende Geiten |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.