From Wikipedia, the free encyclopedia
Η Γεροντική Ιερά Μητρόπολις Χαλκηδόνος είναι μια εκ των ενεργών Μητροπόλεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στην Τουρκία. Ο χριστιανισμός εξαπλώθηκε στη Χαλκηδόνα κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. Η πόλη ήταν αρχικά έδρα Επισκοπής πριν εξυψωθεί σε Μητρόπολη το 451 μ.Χ., την εποχή της Δ' Οικουμενικής Συνόδου.
Ιερά Μητρόπολις Χαλκηδόνος | |
---|---|
![]() | |
Γενικές πληροφορίες | |
Ίδρυση | 451 μ.Χ. |
Xώρα | Τουρκία |
Έδρα | Χαλκηδόνα |
Υπαγωγή | Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως |
Ενορίες | 11 |
Ναοί | 12 |
Μητροπολιτικός ναός | Αγίας Ευφημίας (Καντίκιοϊ) |
Ιστοσελίδα | imchalkidonos.org |
Ιεραρχία | |
Μητροπολίτης | Εμμανουήλ |
Βοηθός Επίσκοπος | Δαφνουσίας Σμάραγδος |
Εφημέριοι | 9 |
Διάκονοι | 1 |
Μητροπολίτης σήμερα είναι ο Εμμανουήλ Αδαμάκης.
Ο Χριστιανισμός εξαπλώθηκε στην περιοχή της Χαλκηδόνας, στην ασιατική ακτή απέναντι από το Βυζάντιο, ήδη από τον 2ο αιώνα μ.Χ. Μεταξύ των πρώτων επισκόπων, ο Αδριανός μαρτύρησε το 306 μ.Χ. Η Χαλκηδόνα ήταν επίσης ο τόπος του μαρτυρίου της Αγίας Ευφημίας.
Η πόλη της Χαλκηδόνος απολάμβανε μεγάλο κύρος χάρη στη Δ' Οικουμενική Σύνοδο ή Σύνοδο της Χαλκηδόνας, η οποία συγκλήθηκε εκεί το 451 μ.Χ. μετά από πρωτοβουλία του βυζαντινού αυτοκράτορα Μαρκιανού και της συζύγου του, αυτοκράτειρας Πουλχερίας. Σκοπός της ήταν να καταγγείλει τις αποφάσεις της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου, το 449. Οι αποφάσεις της Δ' Οικουμενικής Συνόδου εδραίωσαν το «Σύμβολον της Νικαίας» και ανακηρύχθηκαν ως αιρετικά δόγματα ο Απολιναρισμός, ο Μονοφυσιτισμός και ο Νεστοριανισμός. Από την άλλη πλευρά, ο Ιησούς Χριστός έγινε δεκτός ως τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Επιπλέον, αναγνώρισε δύο αδιαίρετες και αδιαχώριστες φύσεις στον Ιησού. Αποδέχθηκε επίσης τη φύση της Παναγίας ως Μητέρα του Θεού (Θεοτόκου). Σύμφωνα με τον 28ο κανόνα της Συνόδου, η Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης απέκτησε προνόμια ισοδύναμα με εκείνα της Ρώμης, τα οποία ωστόσο δεν ήταν σαφώς καθορισμένα. Ο ίδιος κανόνας διευκρίνισε ότι ο Επίσκοπος της Κωνσταντινούπολης είχε το προνόμιο των τιμών αμέσως μετά τον επίσκοπο της Ρώμης.
Στο 451, η χρονιά που η τοπική Οικουμενική Σύνοδος έλαβε χώρα, η επισκοπή της Χαλκηδόνας προήχθη σε μητρόπολη. Ήταν η τρίτη παλαιότερη μητρόπολη στην περιοχή της Βιθυνίας, στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, μετά τη Νίκαια και τη Νικομήδεια, ενώ ο αρχιερέας της φέρει τον τίτλο του Εξάρχου πάσης Βιθυνίας.
Πολλοί Μητροπολίτες και Επίσκοποι της Χαλκηδόνος συμμετείχαν στην Εικονομαχία κατά τον 8ο-9ο αιώνα. Μερικοί από αυτούς μαρτύρησαν και τιμούνται από την Εκκλησία, όπως οι μητροπολίτες Νικήτας, Κοσμάς και Ιωάννης. Το 858 ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Βασίλειος απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του από τον Πατριάρχη Φώτιο Α', λόγω της συμμετοχής του στο Φώτειο Σχίσμα. Ωστόσο, αργότερα, το 869-870, μετά την αποκατάσταση του Πατριάρχη Ιγνατίου, ο Μητροπολίτης Βασίλειος επέστρεψε στο μητροπολιτικό θρόνο, όπου παρέμεινε μέχρι το 877. Αργότερα, περίπου στο 1100, ο μητροπολίτης Λέων ασχολήθηκε με εκκλησιαστικά θέματα και κατηγορήθηκε για αίρεση. Κατηγορούσε επίσης τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α' τον Κομνηνό για εικονομάχο, επειδή επέτρεψε την τήξη θρησκευτικών χρυσών και αργυρών αντικειμένων για να στηρίξει την πολεμική προσπάθειά του.
Λόγω της μακράς παράδοσης της Αγίας Ευφημίας και της σχέσης της με την περιοχή της Χαλκηδόνας, οι τοπικοί Μητροπολίτες ισχυρίστηκαν και κατά καιρούς κατάφεραν να ελέγξουν αρκετές εκκλησίες στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης.
Λίγο πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης καταργήθηκε η Μητρόπολη Κλαυδιουπόλεως-Ονωριάδος, η οποία υπήχθη στη Μητρόπολη Χαλκηδόνος.
Κατά τον 14ο αιώνα, ο Μητροπολιτικός ναός παρέμεινε κενός, λόγω της οθωμανικής κατάκτησης της περιοχής. Ωστόσο, αναδιοργανώθηκε τον 15ο αιώνα, πιθανώς μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης και την επακόλουθη ενσωμάτωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο σύστημα Μιλλέτ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο πρώτος εγγεγραμμένος Μητροπολίτης εκείνης της εποχής ήταν ο Ιωσήφ, το 1477. Τα επόμενα χρόνια η δικαιοδοσία της Μητρόπολης επεκτάθηκε στα ανατολικά. Κατά τα τέλη του 17ου αιώνα, το τμήμα της Μητρόπολης μεταφέρθηκε στο Κουσκουτζούκι, όπου παρέμεινε μέχρι το 1855. Την εποχή εκείνη δημιουργήθηκαν πολλά μοναστήρια, όπως και του Αγίου Παντελεήμονα, το οποίο κηρύχθηκε Σταυροπηγιακό.
Ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος ήταν ένας από τους πέντε Γέροντες Μητροπολίτες της ευρύτερης περιοχής της Κωνσταντινούπολης. Μετά από οθωμανικό διάταγμα του 1757 έπρεπε πάντα να είναι παρών στην Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και είχε άμεση πρόσβαση στον Σουλτάνο. Από τα μέσα του 19ου αιώνα η Μητρόπολη ευημερούσε χάρη στη σημαντική αύξηση του πληθυσμού και την οικονομική ανάπτυξη του τοπικού Ορθόδοξου πληθυσμού. Το 1855 ο Μητροπολιτικός Ναός επέστρεψε στη Χαλκηδόνα κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του Μητροπολίτη Γερασίμου. Επιπλέον, ο νεόκτιστος ναός της Αγίας Ευφημίας έγινε ο νέος καθεδρικός ναός. Το μητροπολιτικό μέγαρο χτίστηκε κοντά στον καθεδρικό ναό το 1902.
Το 1923, μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης και την επακόλουθη ανταλλαγή πληθυσμού μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όλος ο ελληνικός ορθόδοξος πληθυσμός στην Μικρά Ασία έπρεπε να μετακομίσει στην Ελλάδα, με εξαίρεση τα ασιατικά περίχωρα της Κωνσταντινούπολης. Έτσι, η Μητρόπολη της Χαλκηδόνας έγινε η μόνη ενεργός μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Μικρά Ασία και μία από τις τέσσερις στην Τουρκία.
Κατά τη διάρκεια των Σεπτεμβριανών, έντεκα εκκλησίες υπό τη δικαιοδοσία της Μητρόπολης Χαλκηδόνος καταστράφηκαν, ενώ τα υπόλοιπα τρία εκκλησιαστικά κτίρια σώθηκαν. Επιπλέον, ο φανατισμένος όχλος επιτέθηκε στο Μητροπολιτικό Μέγαρο και τον Μητροπολίτη Θωμά (Σαββόπουλο) σέρνοντάς τον στους δρόμους μισόγυμνο για ώρες[1]. Η επακόλουθη μείωση του ελληνικού στοιχείου της Κωνσταντινούπολης, ιδιαίτερα από το 1964 και στο εξής, έχει αφήσει τη μητροπολιτική περιοχή της Χαλκηδόνας με μια μικρή κοινότητα σήμερα.
Όνομα | Έτη | Σχόλια |
---|---|---|
Τυχίκος | – | διορίσθηκε πρώτος επίσκοπος από τον Απόστολο Ανδρέα[2] |
Αδριανός | – 306 | |
Μάρις | ~ 325 ~ 342 | Αρειανιστής[3], εξορίστηκε |
Ευλάλιος | ~ 430 (επί Θεοδοσίου Β' [4]) | |
Ελευθέριος | ~ 451 | συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο[5] |
Νεκτάριος[4] | ||
Νικήτας | ||
Κοσμάς | ||
Μαρκιανός | ~ 518[6] | |
Φωτεινός | ~ 536[7] | |
Ιωάννης Α΄ | ~ 680 | συμμετείχε στην ΣΤ' Οικουμενική Σύνοδο[8] |
Σταυράκιος | ~ 787[9] | |
Δαμιανός | αρχές 9ου αιώνα[10] | |
Ιωάννης Β΄ | α΄ τέταρτο 9ου αιώνα[11] | |
Θεοδόσιος | α΄ μισό 9ου αιώνα[10] | |
Βασίλειος | – 858, 870 – 877 | |
Ιωάννης Γ΄ | αρχές 10ου αιώνα[11] | |
Δανιήλ | ~ 997[12] | |
Θεόδωρος | ~ 1027[13] | |
Λέων | πριν το 1085[14] ~ 1086[15] | |
Ιωάννης Δ΄ | μέσα 12ου αιώνα[11] | |
Κωνσταντίνος Αγιοευφημίτης | πριν τον Μάρτιο 1166[16] – μετά το 1170[15] | |
Στέφανος | – 1188;[17] | |
Ιωάννης Ε΄ Κασταμονίτης | πριν τις 27 Νοεμβρίου 1191[18] – μετά τον Αύγουστο 1198[19] | νομικός εκκλησιαστικού δικαίου |
Νικόλαος | ~ 1278[20] | |
Θεόγνωστος | ~ 1294[21] | |
Συμεών | ~ 31 Μαρτίου 1303[22] | |
Θεόδουλος | πριν το 1315[lower-greek 1] – μετά τον Σεπτέμβριο 1327[24] | |
Ιάκωβος | πριν τον Αύγουστο 1355[25] – μετά το 1361[26] | |
Γαβριήλ Α΄ | 1389 – 1397[27] | κατόπιν Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης |
Ιωσήφ | πριν το 1477 – μετά το 1484[28] | |
Ματθαίος | ~ 1497[29] | |
Ευθύμιος | ~ 1565 | υπογράφει την καθαίρεση του Πατριάρχη Ιωάσαφ Β΄ (Ιαν. 1565)[30] |
Σισίνιος | ; – Ιανουάριος 1580[31] | |
Δωρόθεος | Ιανουάριος 1580[32] – μετά το 1585[33] | |
Τιμόθεος | πριν τον Δεκέμβριο 1616[34] – 1623[35] † | |
Ιωάσαφ[36] | Μάιος 1623[35] – Μάιος 1625 | καθαιρέθηκε[37] |
Γρηγόριος | Μάιος 1625[37] – ; | Μέγας Πρωτοσύγκελλος, κατόπιν Καισαρείας[36] |
Ισαάκ | πριν τον Ιούλιο 1628[38] – Μάιος 1630 | καθαιρέθηκε[39], κατόπιν Καισαρείας[39] |
Νεκτάριος | 10 Ιουνίου 1630[40] – πριν τον Φεβρουάριο 1637[41] † | από Ντζίας και Θερμίων[42] |
Παχώμιος | 5 Φεβρουαρίου 1637[43] – ; | |
Διονύσιος | Ιούνιος 1638[44] – ; | |
Παχώμιος | πριν τον Σεπτέμβριο 1640[45] – μετά το 1650[46][47] | |
Γαβριήλ Β΄ | ~ 1653[48] | |
Ευθύμιος | ; – πριν το 1671 | παραιτήθηκε[49] |
Ιερεμίας Α΄ | 7 Απριλίου 1671 – μετά τον Ιούνιο 1683[50] | |
Διονύσιος | 1685 – 7 Απριλίου 1686[51] | πρώην Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως |
Γαβριήλ Γ΄ | πριν τον Οκτώβριο 1686[52] – αρχές 18ου αιώνα[53] | κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης |
Κωνστάντιος | πριν τον Οκτώβριο 1702[54] – 1716[55] | |
Νικόδημος | ~ 1727[20] | |
Καλλίνικος Α΄ | πριν το 1741[56][57] – μετά τον Σεπτέμβριο 1743[58] | |
Γαβριήλ Δ΄ | 1746 – 1748[59] | από Εφέσου[60], εξορίστηκε στην Κύπρο[61] |
Ιωαννίκιος Α΄ | αρχές 1748 – 25 Μαρτίου 1761 | από Πεκίου, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης |
Ιωαννίκιος Β΄ | 25 Μαρτίου 1761[62] – μετά τον Νοέμβριο 1768[63] | |
Παρθένιος | πριν τον Μάρτιο 1770[64] – Ιούλιος 1772[65] | |
Παρθένιος | 1777 – 3 Νοεμβρίου 1790[66] | από Σηλυβρίας[67] |
Ιερόθεος | ~ 1792 | αναφέρεται σε μία μόνο πηγή[68], ενδεχομένως λανθασμένη απόδοση του «Ιερεμίας» |
Ιερεμίας Β΄ (Μαυροκορδάτος) | 3 Νοεμβρίου 1790[66] – 30 Νοεμβρίου 1810 † | δισέγγονος του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, από Βιδύνης |
Γεράσιμος Α΄ | 30 Νοεμβρίου 1810 – Φεβρουάριος 1820 † | από Θεσσαλονίκης |
Γρηγόριος Α΄ | Φεβρουάριος 1820 – καλοκαίρι 1821 † | από Αθηνών |
Άνθιμος | 20 Οκτωβρίου 1821 – 28 Ιουλίου 1822 | από Σμύρνης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Καλλίνικος Β΄ | Ιούλιος 1822 – Αύγουστος 1825 † | από Κρήνης |
Αγαθάγγελος | Αύγουστος 1825 – 26 Σεπτέμβριος 1826 | από Βελιγραδίου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Ζαχαρίας | Σεπτέμβριος 1826 – Μάιος 1834 † | από Κυζίκου |
Ιερόθεος | Μάιος 1834 – 15 Μαρτίου 1853 † | από Σηλυβρίας |
Γεράσιμος Β΄ (Τζερμιάς) | 15 Μαρτίου 1853 – 24 Φεβρουαρίου 1875 † | από Αδριανουπόλεως |
Καλλίνικος Γ΄ (Θωμάδης ή Θωμαΐδης) | 4 Μαρτίου 1875 – 14 Δεκεμβρίου 1889 † | από Ξάνθης |
Ιωακείμ Α΄ (Ευθυβούλης) | 17 Δεκεμβρίου 1889 – 10 Μαΐου 1897 | από Φιλιππουπόλεως, κατόπιν Εφέσου |
Γερμανός (Καβακόπουλος) | 10 Μαΐου 1897 – 28 Ιανουαρίου 1913 | από Ηρακλείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Γρηγόριος Β΄ (Ζερβουδάκης) | 12 Φεβρουαρίου 1913 – 6 Δεκεμβρίου 1923 | από Κυζίκου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Ιωακείμ Β΄ (Γεωργιάδης) | 20 Δεκεμβρίου 1923 – 5 Φεβρουαρίου 1927 | από Αίνου και Τραϊανουπόλεως |
Νικόλαος (Σακκόπουλος) | 22 Φεβρουαρίου 1927 – 17 Μαρτίου 1927 | από Καισαρείας |
Αγαθάγγελος (Κωνσταντινίδης) | 2 Απριλίου 1927 – 28 Ιουνίου 1932 | από Πριγκηποννήσων, κατόπιν Εφέσου |
Μάξιμος (Βαπορτζής) | 28 Ιουνίου 1932 – 20 Φεβρουαρίου 1946 | από Φιλαδελφείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Θωμάς (Σαββόπουλος) | 12 Μαρτίου 1946 – 18 Οκτωβρίου 1966 | από Πριγκηποννήσων |
Μελίτων (Χατζής) | 25 Οκτωβρίου 1966 – 27 Δεκεμβρίου 1989 | από Ηλιουπόλεως και Θείρων |
Βαρθολομαίος (Αρχοντώνης) | 9 Ιανουαρίου 1990 – 22 Οκτωβρίου 1991 | από Φιλαδελφείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης |
Ιωακείμ Γ΄ (Νεραντζούλης) | 10 Δεκεμβρίου 1991 – 21 Μαρτίου 2008 | από Τιτουλάριος Επίσκοπος Μελιτηνής, ακολούθως Νικομηδείας |
Αθανάσιος (Παπάς) | 21 Μαρτίου 2008 – 16 Φεβρουαρίου 2021 | από Ηλιουπόλεως και Θείρων |
Εμμανουήλ (Αδαμάκης) | 16 Φεβρουαρίου 2021 – σήμερα | από Γαλλίας |
Σήμερα υπάρχουν εν ενεργεία οι εξής Ναοί:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.