Bardd a herodr oedd Gruffudd Hiraethog (m. 1564). Cafodd ei eni yn Llangollen tua throad yr 16g (nid oes sicrwydd o'r dyddiad). Mae'n bosibl iddo gael y llysenw 'Hiraethog' oherwydd ei gysylltiadau cryf â Phlas Iolyn, cartref Dr Elis Prys (Y Doctor Coch), a leolir ger Mynydd Hiraethog (Sir Ddinbych).[1]
Gruffudd Hiraethog | |
---|---|
Ganwyd | Llangollen ![]() |
Bu farw | 1564, 1564 ![]() |
Dinasyddiaeth | ![]() |
Galwedigaeth | bardd ![]() |
Ei athro barddol oedd Lewys Morgannwg, ac ymhlith ei ddisgyblion roedd Wiliam Llŷn a Wiliam Cynwal. Roedd yn gyfaill i William Salesbury a gyhoeddodd gasgliad o ddiarhebion a loffiwyd o'r llawysgrifau gan Gruffudd, dan y teitl Oll synnwyr pen Kembero ygyd.
Mae 10 awdl, dros 120 cywydd a sawl englyn gan y bardd ar glawr, ynghyd â geiriadur Cymraeg a thestunau herodrol yn ei law ei hun..[1]
Testunau
Y golygiad safonol o waith y bardd yw:
- D. J. Bowen (gol.), Gwaith Gruffudd Hiraethog (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1990)
Gwaith Gruffudd yw sail llyfr Salesbury:
- Oll synnwyr pen Kembero ygyd (adargraffiad J. Gwenogvryn Evans, 1902)
Astudiaethau
- D. J. Bowen, Gruffudd Hiraethog a'i Oes (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1958)
- D. J. Bowen, 'Cywyddau dychan Gruffudd Hiraethog', Studia Celtica (cyf. XII/XIII, 1977-78)
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.