From Wikipedia, the free encyclopedia
D Komorn, amtle komor. Udzima wa Komori, franz. l'Union des Comores, arab. al-Ittiḥād al-Qumurī (الاتّحاد القُمُري), han a Inslstoot in n Indischn Ozean, af da neadlinga Seitn vo da Strouss vo Mosambik wisawi en Gstod vo Oustafrika. Es hod meernata Grenzn mid Madagaskar un en franzesischn Departmo Mayotte af n Sidoustn, mid Tansania af n Noadwestn, mid Mosambik af n Westn u de Seyschelln af n Noadoustn. D Hapstod u grejssta Metropoln is Moroni. D Stootsrelleḡjon u Relleḡjon vo da Iwazohl vo d Leitn is da sunnitische Islam. Aswej a Mitglid vo da Arabischn Liga is s es oinzinga Land vo da Arabisch-rednatn Welt, es wou ganz af da sidlinga Hemisfer oda Halbkugl ligt. Es Land is weitas a Mitglid vo da Afrikanischn Union, da Francophonie, da Organisazion fia Islamische Zammorwad u da Commission de l’Océan Indien. Amtsprochn han Komorisch, Franzesisch un Arabisch.
Mid 1,861 km², wenma d umkepfta Insl Maore (Mayotte) assanimt, han dej Komorn nou da Flechn af Plotz veja vo de kloawinzingstn afrikanischn Naziona. Dej Bvelkaring wiad, wenma d Insl Maore (Mayotte) assanimt, fia 2019 af 850 886 Eiwõhna gschetzt.[1][2] Aswej a Land, es wou se gfurmt houd af dej Kreizweḡ zwischn vill vaschinane Ziwelisaziona, is da Archipl vod Komorn vawißt u bakannt zwengs sana vo villaloa Seitn pregtn Kultua u Gschicht.
Da suwerena Stoot setzt se zam vo drei Haptinsln un a Villzohl vo klejnnane Insln, d wou allsamt zen vulkanischn Archipl vo de Komorischn Insln ghejan. Dej drei Haptinsln, von n Noadwestn nou Sidn un Oustn Ngazidja (Grande Comore), Mwali (Mohéli) u Ndzuani (Anjouan), kennt ma am mejran unta irnan franzesischn Naman. Es Land furdat aa a vejata Haptinsl ganz in Sidwestn Maore (Mayotte), aa wenn d Bvelkaring vo Mayotte 1974 genga d Unohangekait vo Frankreich gstimmt houd. Frankreich houd a Veto genga dej UN-Sichahatsresaluziona eiglegt, dej wou d komorischa Suwerenitejt iwa d Insl dakkadian u banejsn.[3][4][5][6] Weitas is Mayotte 2011 nou an Referendum midrana groussn Iwazohl i da Bvelkaring a Iwasejdepartmõ u Region vo Frankreich woan.
D Komorn han zejascht bsidlt woan vo Bantu, Arabisch un Austronesisch rednate Velkln. Nou han s in n Laf von n 19. Jh. a Toal von n Franzesischn Kolonjalreich woan, vur dass s 1975 d Unohangekait daglengt hom. Dasida hod s mejra wej 20 Putsch oda Putschvasouch gem mid mejrana Stootsscheff, wou s a Kepfall kiaza gmacht hom.[7][8] Zamm mid da dauahaftn politischn Instabilitejt hod s Land mid dej grejsstn vadejnarischn Untaschidt af da Welt mid an Gini-Koeffizjentn vo mejra wej 60% u ranschiat in n untann Viarl von n HDI. Umma 2008 hod d halma Bvelkaring unta da weltweitnan Armutsgrenz vo 1,25 US-Dolla en Toḡ glebt.[9] Dej gfurdata franzesischa Inslregion vo Maore (Mayotte) is dageng es Flekkal i da Strouss vo Mosambik, wou s am mejran prosperiad u woudlt.