From Wikipedia, the free encyclopedia
Eswatini, aa Swatini,[1][2] (si)Swati: eSwatini [ɛswáˈtʼiːni], inoffezjell aa (ka)Ngwane,[3][4][5] amtle engl. Kingdom of Eswatini, (si)Swati: Umbuso weSwatini, frejas bis 2018 Swasiland[6][7] mid an s (z) zwengs en (isi)Zulu, is a vo Land umschlossna Stoot in n sidlinga Afrika. Ar grenzt mid Mosambik af n Noadoustn u mid Sidafrika af n Noadn, Westn u Siḏn zamm. Mid ned amol 200 km Noad-Sid- u 130 km Oust-West-Asdeanung is Eswatini oins vo dea kloawinzingann Lenda z Afrika; u zant dan han es Klima u d Topographie, es Weda u d Geḡatn, recht vaschiḏn, u dastreckn se von n köjlln u beagnatn Houchland af s hoissa u trickata Tejffland.
D Bvelkaring vo umma 1,2 milljona Leitn han umma 84 % (ema)Swati, wou d Swati-Sprouch, eihoimisch siSwati, ren un umma 10 % (isi)Zulu-Sprecha, wos min (si)Swati za d Nguni-Sprouchn ghejad. Es modeana Kinereich vo de (ema)Swati hod da Ngwane III i da Mitt von n 18. Jh. gschaffn.[8] Es Land u de (ema)Swati nenna se nou en Kine Mswati II, da wou in 19. Jh. es Land daweitat u vaoint houd; d heintinga Grenzn han 1881 zmidst in n Dabeitn vo Afrika zong woan.[9] Nou en Zwoitn Burn-Krejḡ is s Kinereich min Nama Swasiland 1903 a britischs Protektorat woan u houd en 6. Settemma 1968 d Unohangekait daglengt.[10] En April 2018 is da Nama amtle umgnennt woan vo Kingdom of Swaziland af Kingdom of Eswatini, ba den wou Eswatini gwissamaassn d Entsprechung vo Swasiland auf (si)Swati is.[11][12][7]
Es Land is faktisch a absoluta Monarchi u wiad seit 1986 von n Kine Mswati III reḡiad.[13][14] Es Untahaus (House of Assembly) u da Senat wean olle fimf Jouana, zletzt 2018, gwelt. D heintinga Vafassing is 2005 õgnumma woan. Wichtinga nazionala Dareigniss oda Festt han da Umhlanga-Tanz in n August/Settemma[15] u da Incwala-Tanz in n Dezemma/Jenna.[16]
Eswatini is a hintnou hatschats Land, wou klassifiziad wiad wej a Wiatschaft vo gringane Mittl-Eikumma. Fia Eswatini wej a Mitglid vo da Zollunion von n Sidlinga Afrika (SACU) un en Gmoisaman Moakt von n Estlinga u Sidlinga Afrika (COMESA) is da gressta Gscheftsportna Sidafrika. Zwengs da Stabilitet is aa d Währung vo Eswatini, da Lilangeni, õn n sidafrikanischn Rand buntn. D grejsstn iwasejatn Gscheftsportna han dej Vaoinigtn Stootn[17] u d Eiropejsche Union.[18] D mejran Stelln han in n landwiatschaftling un in n produziratn Sektor. Eswatini is a Mitglid vo da Antwicklingsgmoischaft von n Sidlinga Afrika (SADC), da Afrikanischn Union, en Commonwealth of Nations u de Vaointn Naziona.
A von n Gsund steckn vill Leit durtn i koinn gouṯn Fell niad. HIV u, in an gringan Umfang, TB han schwar umatum.[19][20] Ma schetzt, umma 26% vo de Vulljahratnan han HIV-positiv. 2019 hod Eswatini mid duachschnittle umma 60 Jouana en 12. Plotz vo de gringstn Lemsdawoatunga vo da Welt eignumma.[21][22] Dej Bvelkaring is aa vo destweng recht jung, mid an Medianolta vo 21,7 Jouana.[23]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.