Loading AI tools
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อามูดาร์ยา[lower-alpha 1] ในอดีตมีชื่อเรียกในภาษาละตินว่า ออกซุส (Oxus; Ὦξος)[2] เป็นแม่น้ำสายหลักในเอเชียกลางและอัฟกานิสถาน เกิดจากธารน้ำแข็งบนเทือกเขาปามีร์ทางตอนเหนือของฮินดูกูช ในบริเวณที่แม่น้ำ Vakhsh กับปันจ์บรรจบกันในเขตสงวนธรรมชาติ Tigrovaya Balka บนชายแดนระหว่างอัฟกานิสถานกับทาจิกิสถาน และไหลไปทางตะวันตกเฉียงเหนือไปยังส่วนหลงเหลือของทะเลอารัลตอนใต้ ส่วนแม่น้ำสายเหนือเป็นชายแดนทางตอนเหนือของอัฟกานิสถานกับทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน และเติร์กเมนิสถาน ในประวัติศาสตร์สมัยโบราณ แม่น้ำนี้ถือเป็นของเขตของเกรตเตอร์อิหร่านกับ "Turan" ซึ่งเทียบได้กับเอเชียกลางในปัจจุบัน[3] อามูดาร์ยามีน้ำไหลเฉลี่ยประมาณ 70 ลูกบาศก์กิโลเมตรต่อปี[4]
อามูดาร์ยา Oxus, Wehrōd, də Āmu Sind, Amu River | |
---|---|
![]() แม่น้ำอามูดาร์ยาจากประเทศเติร์กเมนิสถาน | |
![]() แผนที่บริเวณรอบทะเลอารัลใน ป. ค.ศ. 2008 ที่ราบลุ่มแม่น้ำอามูดาร์ยออยู่ในสีส้ม ส่วนที่ราบลุ่มแม่น้ำซีร์ดาร์ยาอยู่ในสีเหลือง | |
ที่มาของชื่อ | ตั้งชื่อตามนคร Āmul (ปัจจุบันคือตืร์กเมนาบัต) |
ชื่อท้องถิ่น | |
ที่ตั้ง | |
ประเทศ | |
ภูมิภาค | เอเชียกลาง |
ลักษณะทางกายภาพ | |
ต้นน้ำ | แม่น้ำปามีร์/แม่น้ำปันจ์ |
• ตำแหน่ง | ทะเลสาบโซร์คูล เทือกเขาปามีร์ ประเทศอัฟกานิสถาน |
• พิกัด | 37°27′04″N 73°34′21″E |
• ระดับความสูง | 4,130 m (13,550 ft) |
แหล่งที่ 2 | แม่น้ำ Kyzylsu/แม่น้ำวาคช์ |
• ตำแหน่ง | หุบเขาออลอย เทือกเขาปามีร์ ประเทศคีร์กีซสถาน |
• พิกัด | 39°13′27″N 72°55′26″E |
• ระดับความสูง | 4,525 m (14,846 ft) |
จุดบรรจบ | Kerki |
• ตำแหน่ง | ประเทศทาจิกิสถาน |
• พิกัด | 37°06′35″N 68°18′44″E |
• ระดับความสูง | 326 m (1,070 ft) |
ปากน้ำ | ทะเลอารัล |
• ตำแหน่ง | สามเหลี่ยมปากแม่น้ำอามูดาร์ยา ประเทศอุซเบกิสถาน |
• พิกัด | 44°06′30″N 59°40′52″E |
• ระดับความสูง | 28 m (92 ft) |
ความยาว | 2,400 km (1,500 mi) |
พื้นที่ลุ่มน้ำ | 534,739 km2 (206,464 sq mi) |
อัตราการไหล | |
• เฉลี่ย | 2,525 m3/s (89,200 cu ft/s)[1] |
• ต่ำสุด | 420 m3/s (15,000 cu ft/s) |
• สูงสุด | 5,900 m3/s (210,000 cu ft/s) |
ลุ่มน้ำ | |
ลำน้ำสาขา | |
• ซ้าย | แม่น้ำปันจ์ |
• ขวา | แม่น้ำวาคช์, Surkhan Darya, Sherabad River, Zeravshan River |
ในสมัยคลาสสิก แม่น้ำนี้มีชื่อเรียกในภาษาละตินว่า Ōxus และในภาษากรีกโบราณว่า Ὦξος (Ôxos) ซึ่งมีที่มาจากชื่อ Vakhsh ลำน้ำสาขาที่ใหญ่ที่สุดของแม่น้ำนี้[5] ข้อมูลภาษาเปอร์เซียสมัยกลางจากสมัยซาเซเนียนเรียกแม่น้ำนี้ว่า Wehrōd[3] (แปลว่า 'แม่น้ำดี')
ชื่อ Amu กล่าวกันว่ามาจากนครสมัยกลาง Āmul (ภายหลังกลายเป็น Chahar Joy/Charjunow และปัจจุบันคือตืร์กเมนาบัต) ในบริเวณที่ปัจจุบันคือเติร์กเมนิสถาน ส่วน Darya แปลว่า "ทะเลสาบ" ในภาษาเปอร์เซีย ข้อมูลภาษาอาหรับและอิสลามสมัยกลางเรียกแม่น้ำนี้ว่า ญัยฮูน (อาหรับ: جَـيْـحُـوْن, อักษรโรมัน: Jayḥūn) ซึ่งมาจากคำว่า กิโฮน หนึ่งใน 4 แม่น้ำของสวนเอเดนจากคัมภีร์ไบเบิล[6][7] แม่น้ำอามูดาร์ยาไหลผ่านหนึ่งในทะเลทรายที่สูงที่สุดในโลก[8]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.