Loading AI tools
wieś w województwie małopolskim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Żegiestów (łem. Жеґестів, Żegestiw[4]) – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna. Żegiestów jest wsią sołecką[5] położoną nad Popradem i Żegiestowskim Potokiem. Przez Żegiestów przebiega droga wojewódzka nr 971 oraz linia kolejowa nr 96. W latach 1975–1998 miejscowość znajdowała się w województwie nowosądeckim.
wieś | |
![]() Widok na centrum Żegiestowa | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość |
486 m n.p.m. |
Liczba ludności (2011) |
1031[1] |
Strefa numeracyjna |
18 |
Kod pocztowy |
33-370[2] |
Tablice rejestracyjne |
KNS |
SIMC |
0454913 |
Położenie na mapie gminy Muszyna ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0454758 | Łopata Polska | przysiółek |
0454936 | Palenica | przysiółek |
0454920 | Żegiestów-Stacja | część wsi |
0454942 | Żegiestów-Zdrój | osada |
W końcu XVI wieku wieś należała do biskupstwa krakowskiego, w powiecie sądeckim, w województwie krakowskim[9].
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Żegiestów”[10].
Po wojnie ludność łemkowska, która stanowiła 95% ludności, została przymusowo wysiedlona najpierw do Związku Radzieckiego, a potem w czasie akcji „Wisła”. Obecnie Żegiestów posiada stację kolejową Żegiestów oraz przystanek Żegiestów-Zdrój, szkołę podstawową, przedszkole[11], karczmę i remizę ochotniczej straży pożarnej, pełnowymiarowe boisko sportowe przy szkole.
W Żegiestowie mieści się dom Sióstr Loretanek, które pomagają w pracach kościelnych i duszpasterskich.
Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[12].
W 1924 roku część Żegiestowa uznano za uzdrowisko posiadające charakter użyteczności publicznej[13]. Rozwijało się jednak powoli w cieniu niedalekich Krynicy i Piwnicznej. Pod koniec lat 60. FWP dysponował tu dwoma obiektami. Dom wczasowy „Wanda” posiadał w dwóch budynkach 64 miejsca noclegowe w których prowadzono wczasy rodzinne 14-dniowe. Latem dodatkowe miejsca organizowano w stojących obok domkach campingowych. W przedwojennym domu wypoczynkowym „Wiktor” dysponującym 138 miejscami funkcjonowało sanatorium, w którym prowadzono 24-dniowe pobyty lecznicze, w oparciu m. in. o własne źródło szczaw alkalicznych „Zofia”[14].
W uzdrowisku Żegiestów prowadzone jest obecnie leczenie w kierunkach: choroby układu trawienia, choroby reumatologiczne, choroby nerek i dróg moczowych[15]. Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane naturalne surowce lecznicze, tj. szczawy o mineralizacji w granicach 1,0–2,3 g/dm³. Są to szczawy typu wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowego lub wodorowęglanowo-magnezowo-sodowego. Uzdrowisko posiada 4 ujęcia wód leczniczych: źródło Anna oraz 3 odwierty: Żegiestów II, Zofia II, Andrzej II[16].
Z uwagi na strukturę topograficzną Żegiestowa utworzono 2 strefy ochrony uzdrowiskowej. Pierwsza (A1-Ż) obejmuje tereny osady Żegiestów-Zdrój, a druga (A2-Ż) przysiółek Łopata Polska, gdzie znajduje się sanatorium „Wiktor”[17].
Sanatorium Wiktor autorstwa lwowskich architektów prof. Jana Bagieńskiego i Zbigniewa Wardzała jest przykładem wybitnej architektury modernizmu II RP. Wpisane do rejestru zabytków i wiernie wyremontowane w 2010 roku w tym z przywróceniem charakterystycznego dla modenizmu białego koloru elewacji.
Budynek jest wyposażony w taras wypoczynkowy na dachu, nowoczesne sanatoryjne gabinety zabiegowe, salę balową. Wnętrza pokryte przedwojennym marmurem i granitem.Zakupem działki, na której stanął Wiktor, zainteresowany był Jan Kiepura, lecz nie mógł rywalizować z koncernem naftowym, któremu ostatecznie przypadła.[potrzebny przypis]
Obok Wiktora wznosi się budynek, zamieszkał obecnie przez pracowników sanatorium. Z tyłu budynku można zauważyć półokrągłą wieżyczkę, zwieńczoną kopułą. Jest to pozostałość po kaplicy – w tej willi bowiem w latach międzywojennych mieścił się pensjonat dla księży greckokatolickich; stąd też jego nazwa – Księżówka.[potrzebny przypis]
W 1931 roku została założona przez ludność pochodzenia łemkowskiego Jednostka OSP, po wojnie reaktywowana przez ludność polską. Jednostka od 2013 roku działa w KSRG. Posiada na wyposażeniu Volvo FL 280 GBARt 3/16[18][19].
Ludność według spisów powszechnych, w 2009 roku według PESEL[20][21][22][23].
|
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.