Loading AI tools
rodzaj roślin Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Eleutherine Herb. – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 3 gatunki występujące w Ameryce Środkowej i Południowej, na obszarze od Meksyku do północno-zachodniej Argentyny[4]. Eleutherine bulbosa, uprawiana ze względu na swoje szerokie właściwości lecznicze[5], została introdukowana do Azji, gdzie występuje w Kambodży, Indiach i Wietnamie, do Zairu i Reunion w Afryce oraz do Nowej Kaledonii w Melanezji[4].
![]() Eleutherine bulbosa | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj |
Eleutherine |
Nazwa systematyczna | |
Eleutherine Herbert Edwards's Bot. Reg. 29: t. 57 (1843)[3] | |
Typ nomenklatoryczny | |
Marica plicata Ker Gawl. |
Rodzaj z plemienia Tigridieae, z podrodziny Iridoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae)[9].
Cebule Eleutherine bulbosa są stosowane przez Indian jako środek o działaniu ściągającym, wymiotnym, przeczyszczającym, moczopędnym, przeciwbiegunkowym i na bóle brzucha. Cebule stosowane są również jako lek przeciwrobaczy[10][6]. W kilku regionach Ameryki liście i cebule tej rośliny, znanej jako „coquinho”, są szeroko stosowane w medycynie ludowej w leczeniu lambliozy, pełzakowicy i biegunki, przy zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, do leczenia stłuczeń, jako środki antykoncepcyjne i aborcyjne[12]. Rośliny te są uprawiane dla pozyskiwania surowca zielarskiego[6].
Badania fitochemiczne tej rośliny wykazały, że ich cebule zawierają alkaloidy, steroidy, kwasy fenolowe, chinony, antrachinony, kumaryny, flawonoidy, chalkony, aurony, katechiny, flawony, a liście steroidy, taniny i triterpeny[12].
Działanie tych substancji było przedmiotem wielu badań. Z cebul E. bulbosa wyekstrahowano pochodne naftochinonu (eleuterol i eleuterynę), o silnym działaniu przeciwgrzybicznym i poprawiającym przepływ krwi w tętnicach wieńcowych (badania Zhengxiong i in. z 1984 r. oraz Lorenzi i Matosa z 2002 r.). Substancje chemiczne zawarte w tej roślinie wykazały również aktywność hamującą replikację wirusa HIV (badania Hara i in. w 1997 r.). Badania przeprowadzone w 2007 r. przez Voravuthikunchai i in. wykazały aktywność przeciwbakteryjną E. bulbosa na Streptococcus pyogenes, a w 2010 r. przez Mahabusarakama i in. na gronkowca złocistego[12]. W 2015 roku opublikowano wyniki badań aktywności ekstraktów z bulw E. bulbosa na 16 bakteriach antybiotykoopornych (m.in. laseczka sienna, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, Pseudomonas fluorescens, Shigella flexneri, Salmonella typhimurium i przecinkowiec cholery), które potwierdziły wysoką aktywność przeciwbakteryjną substancji znajdujących się w bulwach E. bulbosa[13].
Testy in vitro ekstraktów z liści tej rośliny przeprowadzone w 2007 przez Amarala wykazały aktywność przeciwko ogoniastkowi jelitowemu (Giardia lamblia), a przez Nascimento i in. w 2012 r. przeciwko pełzakowi czerwonki i Entamoeba dispar. Oliveira Neto i in. w 2007 r. wskazali sapogeninę steroidową jako aktywny składnik ekstraktu z cebul E. bulbosa o działaniu przeciwbólowym. Badania Menezesa i in. z 2009 r. wykazały, że surowy liofilizowany ekstrakt E. bulbosa ma działanie przeciwobrzękowe i obwodowe działanie przeciwbólowe oraz umiarkowaną aktywność przeciwgrzybiczną[12]. W 2018 r. opublikowano wyniki badań przeprowadzonych na szczurach, które wykazały, że ekstrakt alkoholowy z cebul E. bulbosa poprzez poprawę parametrów profilu lipidowego obniża ciśnienie tętnicze[14], a także podnosi poziom wapnia i gęstość kości[15]. W 2019 r. ustalono natomiast, że roślina ta zawiera przeciwutleniacze, które mogą neutralizować stres oksydacyjny i być stosowane w zmniejszaniu toksyczności ołowiu. W tym celu przeprowadzono badania hamowania spadku stężenia plemników u myszy wywołanego octanem ołowiu. Ich wynik udowodnił, że ekstrakt z cebuli E. bulbosa hamuje spadek stężenia plemników po intoksykacji ołowiem[16].
Surowy ekstrakt z cebulek E. bulbosa hamuje enzymy proteazy i lipazy i może być stosowany w przemyśle spożywczym jako dodatek do zwalczania wzrostu bakterii[12].
E. bulbosa, oprócz upraw na potrzeby zbioru surowca leczniczego, bywa uprawiana jako roślina ozdobna[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.