Loading AI tools
polski nauczyciel, historyk, dziennikarz Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Aleksander Medyński (ur. 30 kwietnia 1880 w Dobromilu, zm. 1940) – polski nauczyciel, historyk, dziennikarz.
![]() Aleksander Medyński (ok. 1938) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Zawód, zajęcie |
profesor gimnazjalny |
Narodowość |
polska |
Edukacja | |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Aleksander Medyński[uwaga 1] urodził się 30 kwietnia 1880 w Dobromilu[1][2][3][uwaga 2]. Był wyznania rzymskokatolickiego[1]. W 1891 ukończył I klasę w C. K. Gimnazjum w Drohobyczu[4]. Potem kształcił się w C. K. Gimnazjum w Złoczowie, gdzie w 1895 ukończył V klasę[5], a w 1898 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości[6][7]. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego[3]. Specjalizował się w historii oraz w geografii[3]. 16 listopada 1901 został wybrany bibliotekarzem wydziału Akademickiego Kółka Historycznego we Lwowie[8].
Został nauczycielem przedmiotów głównych historii i geografii[1][3]. Jako kandydat stanu nauczycielskiego 30 sierpnia 1902 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie podjął pracę 2 września 1902[9][1][3]. Uczył tam historii, geografii, języka polskiego oraz historii kraju rodzinnego[10]. Egzamin nauczycielski złożył 3 czerwca 1903[1][3]. 24 sierpnia 1903 został przeniesiony do C. K. I Gimnazjum w Tarnopolu[11][12][3]. 9 września 1903 został mianowany nauczycielem rzeczywistym[1]. W tarnopolskim gimnazjum uczył języka polskiego, geografii, historii powszechnej, języka niemieckiego oraz jako przedmiotu nadobowiązkowego historii kraju rodzinnego (wzgl. dziejów ojczystych), był też zawiadowcą biblioteki nauczycielskiej[13][14][15][16][17][18][19][20]. Został zatwierdzony w zawodzie nauczycielskim i otrzymał tytuł c. k. profesora od 1 lipca 1906[1][3]. 5 maja 1906 został mianowany pomocnikiem kancelaryjnym dyrektora, Maurycego Maciszewskiego, na okres dwóch lat od 1 maja 1906 do 30 kwietnia 1908[21], potem pełnił tę funkcję nadal, 5 października 1910 ponownie mianowany na dwa lata[22]. W zakresie wychowania fizycznego gimnazjalistów prowadził wycieczki krajoznawcze[23][24] oraz przewodniczył klubowi sportowemu „Kresy”[25], w którym ćwiczono lekkoatletykę, a 90 zawodników trenowało piłkę nożną, zaś pierwsza drużyna rozgrywała mecze z zespołami z innych miast[26][27]. Kierował też drużyną kolarską[28]. Był delegowany z zakładu do komisji skautowej w Tarnopolu[29][30]. Był kuratorem kółka historycznego dla klas wyższych[31]. Na Podolu przed 1914 był działaczem akcji Towarzystwa Szkoły Ludowej[32].
17 sierpnia 1913 został przeniesiony z C. K. I Gimnazjum w Tarnopolu do filii C. K. IV Gimnazjum we Lwowie[33][34][35]. W sierpniu 1913 otrzymał VIII rangę w zawodzie[36]. W filii IV Gimnazjum uczył historii, geografii, był kuratorem czytelni uczniowskiej i kółka historycznego[37]. Jednocześnie był profesorem seminarium nauczycielskiego przy Zakładach Naukowych Żeńskich Zofii Strzałkowskiej we Lwowie, gdzie uczył geografii i historii, był opiekunem kółek historycznych[38]. W Zakładach przewodził wycieczkom, w tym przebywał wraz z podopiecznymi na wycieczce we Włoszech w dniach od 2 do 25 kwietnia 1914 odbytej z uczennicami[39]. Podczas I wojny światowej w roku szkolnym 1914/1915 został przydzielony z filii IV Gimnazjum do C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Żywcu[40][3]. W kolejnych latach wojny nadal pozostawał formalnie profesorem samodzielnej filii C. K. IV Gimnazjum[41][42][43][44]. 21 lipca 1918 został przydzielony do C. K. VI Gimnazjum we Lwowie[45]. W tej szkole uczył języka polskiego, historii, geografii[46][3].
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i nastaniu II Rzeczypospolitej 23 października 1920 został mianowany członkiem komisji egzaminacyjnej dla nauczycieli szkół wydziałowych z językiem wykładowym polski, ruskim i niemieckim we Lwowie[47]. W latach 20. pozostawał profesorem filii IV Gimnazjum we Lwowie, przemianowanej na IX Państwowe Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego[48][49]. Jednocześnie był przydzielony do Zakładu Naukowego Żeńskiego im. Zofii Strzałkowskiej we Lwowie, gdzie uczył historii, geografii w gimnazjum Żeńskim oraz historii, geografii, nauki o Polsce współczesnej w Seminarium Nauczycielskim Żeńskim[50][51][52][53]. Finalnie został urlopowany z posady profesora w IX Gimnazjum celem objęcia stanowiska dyrektora, które sprawował od roku szkolnego 1923/1924 do roku szkolnego 1926/1927[54][55][56][49]. W zakładach od 1913 kierował kółkiem krajoznawczym, organizując wycieczki[57][58]. Ponadto w otwartych w Zakładach Naukowych od 1 października 1926 Seminarium Ochroniarsko-Gospodarczego uczył nauki o Polsce współczesnej, prawach i obowiązkach obywatelskich[59]. W 1926 w Gimnazjum Zofii Strzałkowskiej zdała egzamin dojrzałości Stanisława Medyńska (ur. 1905 we Lwowie)[60].
Na przełomie lat 20./30. nadal uczył historii i geografii w IX Gimnazjum[61]. Był kuratorem kółka historycznego, opiekunem orkiestry, jednym z kierowników wycieczek naukowych We wrześniu 1929 przebywał z uczniami na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu[62]. Z posady profesora IX Gimnazjum w pierwszym kwartale 1934 został przeniesiony w stan spoczynku[63].
Publikował prace historyczne[2]. Uchodził za badacza dziejów Lwowa, w 1936 wydał oczekiwany lokalnie przewodnik po mieście[64]. Był także krajoznawcą[2]. Używał pseudonimów „M.” i „A.M.”[2][65]. Jeszcze przed 1914 został dziennikarzem, założył pismo „Głos Polski” w Tarnopolu[32]. W II RP równolegle ze swoją pracą zawodową udzielał się jako dziennikarz, publicysta literat[32]. Był jednym z założycieli Zrzeszenia Dziennikarzy Polskich Ziem Południowo-Wschodnich we Lwowie[32]. Publikował na łamach „Gazety Lwowskiej”[66], „Słowa Polskiego”[67], „Kurjera Lwowskiego” (1930-1934), „Dziennika Polskiego” – organie Związku Młodych Narodowców (od 1935)[68]. Jesienią 1938 był korespondentem tego ostatniego czasopisma oraz dla kilku innych (m.in. „Wschód”), relacjonując wydarzenień na Zaolziu[69][70]. Należał do Syndykatu Dziennikarzy Polskich we Lwowie[71]. 16 maja 1925 został ponownie wybrany członkiem wydziału Towarzystwa Dziennikarzy Polskich we Lwowie[72]. Był jednym z inicjatorów stworzenia i współzałożycielem Towarzystwa Ligi Polsko-Jugosłowiańskiej we Lwowie pod koniec 1922, został członkiem wybranego 23 czerwca 1923 komitetu Ligi Polsko-Jugosłowiańskiej[73], której działalność propagował[68].
Po wybuchu II wojny światowej i nastaniu okupacji sowieckiej został aresztowany jesienią 1939 przez NKWD, a w 1940 poniósł śmierć w więzieniu sowieckim[2][68][74][75].