Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
4 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie |
1921 |
Rozformowanie |
1922 |
Tradycje | |
Rodowód | |
Kontynuacja | |
Dowódcy | |
Pierwszy | |
Organizacja | |
Dyslokacja |
Praszka (VII 1921 – IV 1922)[1](?) |
Formacja | |
Podległość |
Główna Komenda Batalionów Celnych |
Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 4 batalion celny powstał na bazie 1/III batalionu wartowniczego stacjonującego w Okręgu Generalnym „Kielce”[2]. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych[3]. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych[4].
Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej[5]. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18[6]. W myśl tego rozkazu 14 batalion celny miał przekazać swoją 2 kompanię do 4 batalionu celnego w Ostrowach[7]. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia[8].
W listopadzie 1921 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne[9]. Batalion wszedł w strukturę 2 Brygady Celnej[10].
W połowie 1922 batalion został zluzowany przez jednostki Straży Celnej i przedyslokowany na wschodnią granicę[11].
Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”[4]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[12]. 4 batalion celny przemianowany został na 4 batalion Straży Granicznej.
17 maja 1921 Główna Komenda Batalionów Celnych zarządziła zmiany dyslokacyjne batalionów. 4 batalion celny miał ochraniać odcinek granicy od Kamieńska do Niezdary. Sztab batalionu rozlokowany miał być w Częstochowie[13].
Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień[14]. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście[15].
5 batalion celny w Praszce ⇔ 9 batalion celny w Oświęcimiu – VI 1921[16]
stopień | imię i nazwisko | okres pełnienia służby | kolejne stanowisko |
---|---|---|---|
mjr | Aleksander Potrykowski[1] | do IV 1921 | |
mjr | Zygmunt Krudowski[1] | IV 1921 – VI 1921 | dowódca Baonu Celnego Nr 5 od I 1921 do II 1922 |
płk | Władysław Artur Paweł Morawski[1][17] | do 13 VII 1921[18] | dyspozycja dowódcy OGen. „Kielce” |
mjr piech. | Julian Żaba[1] | od 13 VII 1921[18] | |
kpt | Kiewo[1] | VIII 1921 – X 1921 | |
kpt. | Stefan Władysław Iskierko[19] | wz. do 15 X 1921[20] | |
ppłk | Józef Reutt[1] | 15 X 1921[20] – X 1922 |
Ordre de bataille 4 batalionu celnego w Sosnowicach na dzień 1 czerwca 1921[11] | ||||
---|---|---|---|---|
kompania | 1. Bobrowniki | 2. Hutki | 3. Czeladź | 4. Gniazdów |
dowódcy | ppor. Bronisław Popiel | ppor. Wacław Zabiełło[21] | ppor. Aleksander Brak | ppor. Bazyli Pigiel[17] |
placówki | Żychcice | Rudnik Mały | Modrzejów | Zendek |
Bobrowniki | Starcza | Radocha | Cynków | |
Wymysłów | Hutki | Leśniczówka | Gniazdów | |
Niezdara | Leśniaki | Milowice | Mżyki | |
Przysiek | Czteropopy | Sitarze | Sielec | |
Czeladź | Huczka | |||
Boleradz | ||||
Jowisz | ||||
OdeB 4 batalionu celnego w Ostrowy na dzień 1 grudnia 1921[11]: | ||||
kompania | 1. Zendek | 2. Hutki | 3. Herby | 4. Gniazdów |
placówki | Lubicz-Cynków | Leśniaki | Łepki | Huciska |
Zendek | Hutki | Herby | Siedlec | |
Przysiek | Starcza | Mżyki | ||
Kocot | Rudnik Mały | Cztery Kopy | Gniazdów | |
Cynków | ||||
OdeB 4 batalionu celnego w Miejszogole na dzień 1 października 1922[11]: | ||||
kompania | 1. Kiejdaniele[uwaga 1] | 2. Burkile[uwaga 2] | 3. Jawniuny[uwaga 3] | 4. Bujwidy[uwaga 4] |
placówki | Podubinka[uwaga 5] | Wesołowka[uwaga 6] | Plikiszki[uwaga 7] | Guderost[uwaga 8] |
Pokirna | Maksztyszki[uwaga 9] | Kiernówka[uwaga 10] | ||
Bildziuny[uwaga 11] | Burkiła | Grabiały[uwaga 12] | ||
Jakubańce[uwaga 13] | Markuńce[uwaga 14] | Jawniuny | Białozoryszki[uwaga 15] | |
Janiszki[uwaga 16] | Elnokumpje[uwaga 17] | Powasarele[uwaga 18] | ||
Szurmańce[uwaga 19] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.