Loading AI tools
państowa uczelnia o profilu pedagogicznym w Częstochowie Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie (UJD) – polska państwowa szkoła wyższa w Częstochowie utworzona w 1971 jako Wyższa Szkoła Nauczycielska w Częstochowie. Od 2004 nosi imię Jana Długosza.
![]() | |
![]() Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Rektorat | |
Data założenia |
30 lipca 1971[1] |
---|---|
Państwo | |
Województwo | |
Adres |
ul. Jerzego Waszyngtona 4/8 |
Liczba studentów |
5 631[2] (12.2023) |
Rektor |
prof. dr hab. dr h.c. Janusz Kapuśniak |
Członkostwo | |
Położenie na mapie Częstochowy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Początki Uczelni sięgają 1957 roku, gdy w dawnych koszarach przy ul. Dąbrowskiego powstało Studium Nauczycielskie oferujące dwuletnią naukę w zakresie matematyki, biologii i ekonomiki gospodarstwa domowego i żywienia zbiorowego. W następnej kolejności uruchomiono filologię i fizykę. Pod koniec lat 60. szkołę przeniesiono do nowego budynku przy al. Armii Krajowej[3].
W 1971 roku decyzją Rady Ministrów powstała Wyższa Szkoła Nauczycielska w Częstochowie. Początkowo istniały dwa wydziały: matematyczno-przyrodniczy i humanistyczno-pedagogiczny. Pracowało w niej 12 docentów i 10 doktorów.
W 1974 uruchomiono czteroletnie studia magisterskie na wydziałach matematyczno-przyrodniczym, filologiczno-historycznym i wychowania artystycznego oraz zmieniono nazwę na Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Częstochowie[3]. Pierwsze dyplomy magisterskie zostały wydane już przez władze WSP w 1977 roku.
29 stycznia 2001 Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów przyznała WSP pierwsze uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, otrzymał je Wydział Filologiczno-Historyczny w dyscyplinie historia. W tym samym roku w sejmowej komisji edukacji, nauki i młodzieży przepadł projekt utworzenia Uniwersytetu Częstochowskiego na bazie WSP i Instytutu Teologicznego. Powodem jego odrzucenia był brak wykwalifikowanej kadry. Rok później Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważało utworzenie uniwersytetu z połączenia WSP i Politechniki Częstochowskiej, jednak wobec braku jednoznacznej deklaracji ze strony PCz projekt został zaniechany[3].
Po licznych debatach w środowisku akademickim uznano, że najlepszym kandydatem na patrona uczelni w momencie przekształcenia WSP w AJD[4] będzie Jan Długosz. Postać kronikarza jest związana z ziemią częstochowską, gdzie się urodził, a później pełnił posługę kapłana. Po przedstawieniu tej propozycji, Senat WSP podjął 26 marca 2003 roku decyzję o wyborze Jana Długosza na patrona uczelni.
1 października 2004 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie została przekształcona w Akademię im. Jana Długosza w Częstochowie[3]. 1 marca 2016 roku nastąpiła zmiana w strukturze Uczelni. Wydział Nauk Społecznych połączył się z Wydziałem Filologiczno-Historycznym[5]. Nowa jednostka nosiła nazwę Wydział Filologiczno-Historyczny. Władze AJD tłumaczyły ten krok koniecznością stworzenia silnego wydziału, który wkrótce wystąpi o nowe uprawnienia do doktoryzowania[6].
Starania o zmianę nazwy Uczelni w uniwersytet przypieczętowane zostały 7 maja 2018 podpisaniem rozporządzenia o zmianie nazwy uczelni przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego[7]. Z dniem 1 czerwca 2018 roku uczelnia zmieniła nazwę na Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie[8]. 1 października 2019 roku nastąpiła zmiana struktury Uczelni. W miejsce 4 Wydziałów, utworzono 6 nowych jednostek. Kompetencje związane z kształceniem osób ubiegających się o stopień naukowy przejęła Szkoła Doktorska. Ważnym krokiem ku rozwojowi Uczelni stało się uzyskanie zgody na uruchomienie kierunku lekarskiego (zgoda Ministra Edukacji i Nauki z 14 lipca 2022 roku)[9], co skutkowało przeprowadzeniem pierwszej rekrutacji kandydatów na te studia na rok akademicki 2022/2023. Tym samym Uniwersytet dołączył do nielicznego grona polskich ośrodków akademickich prowadzących kształcenie lekarzy.
W wyniku ewaluacji ogłoszonej pod koniec lipca 2022 roku (a następnie w wyniku odwołania luty 2023 roku) dyscypliny naukowe otrzymały wysokie kategorie[10]:
- historia - kategoria A
- literaturoznawstwo - kategoria A
- nauki chemiczne - kategoria A
- nauki prawne - kategoria A
- językoznawstwo - kategoria B+
- nauki fizyczne - kategoria B+
- nauki o kulturze fizycznej - kategoria B+
- nauki o zdrowiu - kategoria B+
- pedagogika - kategoria B+
- sztuki muzyczne - kategoria A
- sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki - kategoria A
- filozofia - kategoria B+
- nauki o bezpieczeństwie - kategoria B+.
Wysokie wyniki uzyskane w ewaluacji umożliwiły zmianę nazwy Uczelni na Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie[11] z dn. 1 czerwca 2023 roku.
Uczelnia posiada 5 wydziałów: humanistyczny; nauk ścisłych, przyrodniczych i technicznych; nauk społecznych; prawa i ekonomii oraz sztuki. W skład struktury wchodzi również Collegium Medicum im. dr. Władysława Biegańskiego (utworzone 1 czerwca 2023 roku z przekształcenia z Wydziału Nauk o Zdrowiu). Uniwersytet zatrudnia blisko 750 osób, w tym około 500 pracowników naukowo-dydaktycznych, w gronie tym 180 pracowników badawczo-naukowych ze stopniem doktora habilitowanego (wśród nich blisko 60 osób szczyci się tytułem profesora tytularnego). W Uczelni kształci się ok. 5,5 tys. studentów (studia stacjonarne i niestacjonarne oraz podyplomowe) na ponad 50 kierunkach studiów i 34 kierunkach podyplomowych[3]. Grono to uzupełnia ok. 100 doktorantów. Wiosną 2021 roku Uczelnia podpisała deklarację członkowską[12] Magna Charta Universitatum 2020.
Latem 2023 roku, decyzją Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury w Brukseli (EACEA), Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie otrzymał status Uniwersytetu Europejskiego[13]. 30 października 2023 roku Rada Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów zatwierdziła wniosek Uniwersytetu o przyjęcie do grona pełnoprawnych członków EUA[14] (Individual Full Member). 25 stycznia 2024 roku Uczelnia dołączyła do Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP)[15].
Na przestrzeni ponad 50 lat funkcjonowania Uczelni jej dyplom ukończenia uzyskało blisko 70 tysięcy absolwentów. W ich gronie znajdą się m.in.: ks. Andrzej Przybylski[16], Jadwiga Wiśniewska, Andrzej Szewiński, Jakub Błaszczykowski[17], Ryszard Majer, Wioletta Grzegorzewska, Artur Warzocha, Agata Ślazyk, Andrzej Biernat, Tadeusz Budzik, Robert Dorosławski, Konrad Ludwicki, Tomasz Lubaszka, Przemysław Kossakowski, Tomasz Sętowski, Beata Grzanka, Ireneusz Kozera, Janusz Jadczyk, Jacek Magiera, Tomasz Jaskóła, Piotr Bauć, Krzysztof Kopeć[18], Ryszard Stefaniak[19], Krzysztof Smela[20], Maciej Ganczar
Uniwersytet kształci na blisko 60 kierunkach kształcenia[21] oraz kilkudziesięciu kierunkach studiów podyplomowych. Ma prawo do wydawania dyplomów ukończenia studiów I i II stopnia.
Uczelnia oferuje kształcenie w Szkole Doktorskiej w dyscyplinach: chemia, filozofia, fizyka, historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, pedagogika, sztuki muzyczne oraz sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki, a także nauki prawne, o zdrowiu, o bezpieczeństwie i o kulturze fizycznej. Uniwersytet uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w obszarach następujących dyscyplin: historia, filozofia, literaturoznawstwo, nauki chemiczne, nauki prawne, językoznawstwo, nauki fizyczne, nauki o kulturze fizycznej, nauki o zdrowiu, nauki o bezpieczeństwie, pedagogika, sztuki muzyczne, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki.
Oferuje także kilkadziesiąt różnorodnych kursów i szkoleń[22].
Uczelnia systemowo wprowadza nowoczesne metody dydaktyczne w formach kształcenia on-line[23], tutoringu[24] oraz kształcenia lingwistycznego[25]. W ramach realizacji programu tutoringu Uczelnia współpracuje z Instytutem Tutoringu Szkolnego[26] i jest współrealizatorem projektu Wychować człowieka mądrego – Wydział Nauk Społecznych (dawny Wydział Pedagogiczny) prowadzi ewaluację projektu[27].
Wieloletnią tradycję ma kształcenie dualne na kierunku fizyka z Uniwersytetem Le Main we Francji, a także na kierunku praca socjalna, specjalność „Case Management” z Hochschule der Bundesagentur für Arbeit w Mannheim w Niemczech[28]. Doktoranci Wydziału Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych mogą realizować doktoraty w systemie co-tutelle pod opieką dwóch współpromotorów: pracownika naukowego Wydziału Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych oraz pracownika uczelni zewnętrznej, otrzymując podwójny dyplom, polski i zagraniczny.
Struktura:
Kierunki studiów:
Struktura:
Kierunki studiów:
Struktura:
kierunki studiów:
Wydział Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych
struktura:
kierunki studiów:
Collegium Medicum im. dr. Władysława Biegańskiego
Struktura:
kierunki studiów:
Struktura:
kierunki studiów:
Położenie ośrodków dydaktyczno-naukowych w centrum Częstochowy:
Uniwersytet prowadzi działalność naukową, badawczą i artystyczną przede wszystkim w następujących dziedzinach nauki i sztuki: nauki humanistyczne (historia, literaturoznawstwo, językoznawstwo, filozofia), nauki przyrodnicze i ścisłe (fizyka, chemia), nauki społeczne (nauki o bezpieczeństwie, pedagogika), nauki o kulturze fizycznej i sporcie, sztuki plastyczne, sztuki muzyczne, a także nauki techniczne (inżynieria materiałowa), nauki rolnicze (technologia żywności) oraz nauki prawne.
W wymienionych wyższej dziedzinach i dyscyplinach od 2011 roku w Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie były i są realizowane projekty naukowe, badawcze lub artystyczne, pod kierunkiem pracowników lub doktorantów Uniwersytetu, finansowane ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki, Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i innych instytucji. Łączna kwota pozyskanych środków finansowych na realizację w latach 2011–2017 projektów (zakończonych lub będących w trakcie realizacji) wynosi na ponad 9 mln zł. Efektem realizowanych projektów jest rozwój naukowy pracowników, w tym uzyskanie kolejnych stopni lub tytułów naukowych, nawiązanie współpracy naukowej lub artystycznej z wiodącymi ośrodkami w kraju i za granicą, a także zgłoszenia patentowe.
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie jest wydawcą 10 czasopism naukowych zamieszczonych w wykazie czasopism punktowanych Ministerstwa Edukacji i Nauki. Liczba punktów uzyskanych przez periodyki Uczelni w wyniku ewaluacji ministerialnej systematycznie wzrasta. Najwyżej punktowane to: „Edukacyjna Analiza Transakcyjna”, „Gubernaculum et Administratio”, „Podstawy Edukacji”, „Sport i Turystyka Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe” (dostępne także w bazie Scopus).
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie współpracuje z uczelniami i ośrodkami naukowymi z całej Polski w zakresie prowadzenia wspólnych badań naukowych w ramach krótko i długoterminowych staży naukowych lub w ramach realizowanych projektów naukowo-badawczych finansowanych np. przez Narodowe Centrum Nauki. Jednostki Uniwersytetu są członkami konsorcjów naukowych, w skład których wchodzą ośrodki akademickie z całego kraju oraz przedstawiciele przemysłu.
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie prowadzi współpracę z ok. 170 ośrodkami naukowymi za granicą w ramach umów bilateralnych oraz w związku z realizacją programu ERASMUS+. Umowy bilateralne o współpracy naukowej, dydaktycznej i kulturalnej zawarte zostały m.in. z następującymi jednostkami:
Akademia Młodych Wynalazców[36] zainaugurowała działalność jesienią 2015 roku (pierwszy wykład odbył się 18 października) przy Wydziale Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych. Jej pomysłodawcą jest prof. dr hab. inż. Janusz Boratyński. AMW – to propozycja dla młodych, którzy interesują się nauką, techniką, innowacjami[37]. Tematykę w 2015 roku zdominowały wykłady poświęcone kosmosowi, konstrukcji maszyny parowej, lekom, dźwiękom, kryminologii czy drukarkom 3D. Jednorazowo brało w nich udział do 50 słuchaczy w wieku od 10 do 18 lat.
W podjętej przez Sejm RP 5 grudnia 2014 roku uchwale uznano rok 2015 rokiem Jana Długosza. W dokumencie podkreślono, że Jan Długosz jest uważany za ojca polskiej historiografii i heraldyki, twórcę największego dzieła opisującego dzieje państwa polskiego – „Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego”. Zaznaczono też szczególne znaczenie jego dzieł dla polskiego dziedzictwa kulturowego. By uczcić patrona, akademicy opracowali program, który przez 2015 rok miał za zadanie promować i przypominać Polakom oraz innym Europejczykom o dokonaniach Jana Długosza. Rok 2015 zbiegł się z uroczystościami obchodów 600-lecia urodzin sławnego kronikarza.
Wydarzenia organizowane lub współorganizowane przez Uczelnie w Częstochowie w ramach obchodów Roku Patrona:
Rektorzy Wyższej Szkoły Nauczycielskiej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Akademii im. Jana Długosza, Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie, Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie[42]:
Lp. | Od | Do | Imię i nazwisko | Specjalność |
---|---|---|---|---|
1. | 1971 | 1977 | doc. dr Marian Jakubowski | pedagogika |
2. | 1977 | 1980 | prof. dr hab. Janusz Sztumski | pedagogika |
3. | 1980 | 1984 | prof. dr hab. Włodzimierz Brzezin | rachunkowość |
4. | 1984 | 1990 | prof. dr hab. Edward Polanowski | historia literatury |
5. | 1990 | 1996 | prof. dr hab. Józef Świątek | fizyka |
6. | 1996 | 2002 | prof. dr hab. Ryszard Szwed | historia |
7. | 2002 | 2008 | prof. dr hab. Janusz Berdowski | fizyka |
8. | 2008 | 2016 | dr hab. Zygmunt Bąk, prof. UJD | fizyka |
9. | 2016 | 2024 | prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska | literaturoznawstwo |
10. | 2024 | 2028 | prof. dr hab. dr h.c. Janusz Kapuśniak | chemia |
Uniwersytet Jana Długosza ma prawa do nadawania tytułu doktora honoris causa od 2007. Do roku 2018 nadano go następującym naukowcom[43]:
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie nadaje tytuł profesora honorowego[47] osobom wybitnie zasłużonym dla nauki lub edukacji. Otrzymują ją również osoby niezwiązane z nauką, które w istotny sposób przyczyniły się do rozwoju UJD i jej dobrego imienia; tytuł ten otrzymali[48]:
Autorem herbu jest prof. Andrzej Desperak, pracownik Wydziału Sztuki Uczelni. Wyboru senatorowie dokonali podczas posiedzenia Senatu AJD 30 maja 2018 roku. Projekt był konsultowany z mediewistą i heraldykiem dr. hab. Marcelim Antoniewiczem (pracownik Instytutu Historii Humanistycznego UJD)[potrzebny przypis][54].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.