From Wikipedia, the free encyclopedia
Прехранбени влакна (растителни влакна или прехранбени влакна) — несварлив дел од храната од растително потекло. Има два дела:
Прехранбените влакна можат да делуваат менувајќи ги особините на храната во системот за варење и менувајќи го примањето (впивањето) на другите хранливи материи и хемикалии.[2] Некои видови растворливи влакна впиваат вода и образуваат пивтиеста вискозна супстанција која се ферментира од бактериите во системот за варење. Други видови делуваат изметот да добие на обем и затоа не се ферментираат.[3] Лигнинот, кој е важен извор на нерастворливи влакна, може да го измени работата метаболизмот на растворливите влакна.[1] Трети видови пак, наполно се ферментираат (ваков е особено отпорниот сроб).[4]
По хемиски состав, прехранбените влакна се состојат од нескробни полисахариди како арабиноксилани, целулоза и многу други растителни состојки како отпорниот скроб, отпорните декстрини, инулинот, лигнинот, восоците, хитините, пектините, бета-гликаните и олигосахаридите.[1] Поимот „влакна“ не е секогаш соодветен, бидејќи многу видови на таканаречени прехранбени влакна не се навистина влакнести по структура.
Храната која содржи прехранбени влакна најчесто се дели според тоа дали претежно содржи растворливи или нерастворливи влакна.
Предноста на исхраната богата со прехранбени влакна е во благотворните соединенија кои се создаваат со ферментацијата на растворливите влакна и способноста на нерастворливите влакна (преку нивните пасивни хигроскопни својства) да го зголемат обемот на изметот, да ја сменкат столицата и да го намалат времето на премин низ цревата. Непожелна последица од ваквата исхрана може да бидат зголеменото производство на гасови и надовување на стомакот.
Хранлива материја | Прехранбен адитив | Облик / изглед |
водонерастворливи прехранбени влакна | ||
β-гликани (од кои неколку се водорастворливи) | ||
Целулоза | E 460 | житарки, овошје, зеленчук (начелно, во сите растенија) |
Хитин | — | во габи, корупките на инсектите и раковите |
Хемицелулоза | житарки, трици, дрвена маса, мешунки | |
Хексосан | — | пченица, јачмен |
Пентосан | — | ’рж, овес |
Лигнин | — | јатки на овошја, зеленчук (жилките на гравот), житарки |
Ксантан | E 415 | се произведува со бактеријата Xanthomonas од шеќерни супстрати |
водорастворливи прехранбени влакна | ||
Фруктани | замена или додаток во скробот на извесни растителни таксони како складиштен јаглехидрат | |
Инулин | — | најразлични растенија, како шарлаганот, голицата (цикорија) итн. |
Полиуронид | ||
Пектин | E 440 | во лушпа на овошје (претежно јаболкото, дуњата), зеленчук |
Алгински киселини | E 400–E 407 | во алги |
Натриумалгинат | E 401 | |
Калиумалгинат | E 402 | |
Амонијакалгинат | E 403 | |
Калциумалгинат | E 404 | |
Пропиленкликолалгинат | E 405 | |
Агар | E 406 | |
Ирски мов | E 407 | црвени алги |
Рафиноза | — | мешунки |
Ксилоза | — | моносахарид, пентоза |
Полидекстроза | E 1200 | синтетски полимери, ca. 1 ккал/г |
Лактулоза | — | синтетски дисахарид |
Некои растенија содржат големи количества на растворливи и нерастворливи влакна. На пример, лушпата на сливата содржи нерастворливи влакна, а месестиот дел е богат со растворливи влакна. Грозјето е исто така познато како значаен извор на прехранбени влакна.[5]
Растворливите влакна се содржат во различни количества во сите храни од растително потекло, меѓу кои:
Нерастворливите влакна се застапени во:
Следи табела на Федералната служба за надзор врз потрошувачките права и човечката благосостојба на Русија, за застапеноста на прехранбените влакна во разни производи во грамови на 100 грама и грамови на 100 килокалории.
Производ[7] | Енергетска вредност, ккал/100 г |
Застапеност на прехранбени влакна | |
---|---|---|---|
г/100 г | г/100 ккал | ||
Пченични трици | 165 | 43,0 | 26,1 |
’Ржан леб | 200 | 8,0 | 4,0 |
Леб со зрна | 228 | 6,1 | 2,7 |
Елдина каша | 101 | 2,7 | 2,7 |
Двопек, интегрален | 323 | 7,0 | 2,2 |
Пченичен леб, интегрален | 228 | 4,6 | 2,0 |
Јачменова каша | 135 | 2,5 | 1,9 |
Овесна каша | 109 | 1,9 | 1,7 |
Грисини, обични | 331 | 4,5 | 1,4 |
Пченичен леб, полуинтегрален | 240 | 3,2 | 1,3 |
Пченична каша | 153 | 1,7 | 1,1 |
Пченичен леб, бел | 250 | 2,3 | 0,9 |
Зготвени тестенини | 135 | 1,1 | 0,8 |
Гриз | 100 | 0,8 | 0,8 |
Оревести плодови | 650 | 4,0 | 0,6 |
Производ[7] | Енергетска вредност, ккал/100 г |
Застапеност на прехранбени влакна | |
---|---|---|---|
г/100 г | г/100 ккал | ||
Боранија | 16 | 2,5 | 15,6 |
Прокељ | 35 | 4,2 | 12,0 |
Зелка | 28 | 2,0 | 7,1 |
Морков | 35 | 2,4 | 6,9 |
Магдонос, копар, марула, млад кромид | 30 | 2,0 | 6,7 |
Варено цвекло | 48 | 3,0 | 6,3 |
Домати | 24 | 1,4 | 5,8 |
Пржени печурки | 172 | 6,8 | 4,0 |
Варен грашок | 130 | 5,0 | 3,8 |
Црна рибизла | 44 | 4,8 | 10,9 |
Киви | 47 | 3,8 | 8,1 |
Суви кајсии | 242 | 18,0 | 7,4 |
Суви јаболка | 253 | 14,9 | 5,9 |
Портокал | 43 | 2,2 | 5,1 |
Кајсија | 44 | 2,1 | 4,8 |
Јаболка | 47 | 1,8 | 3,8 |
Суво грозје | 281 | 9,6 | 3,4 |
Грозје | 72 | 1,6 | 2,2 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.