преспанско село во Егејска Македонија From Wikipedia, the free encyclopedia
Герман (грчки: Άγιος Γερμανός, Агиос Германос; до 1926 Γέρμαν, Герман)[2] — преспанско село во Леринскиот округ, Егејска Македонија (денес Грција). Населението брои 161 жител (2021).
Герман Άγιος Γερμανός | |
---|---|
![]() Сретселото на Герман | |
Местоположба во областа | |
Координати: 40°50.12′N 21°9.18′E | |
Земја | Грција |
Област | Западна Македонија |
Округ | Лерински |
Општина | Преспа |
Општ. единица | Преспа |
Надм. вис. | м | 1.050
Население (2021)[1] | |
• Вкупно | 161 |
Час. појас | EET (UTC+2) |
• Лето (ЛСВ) | EEST (UTC+3) |
Селото се наоѓа во областа Голема Преспа, близу границата со Р Македонија. Лежи на подножјето на ридовите Елата и Бела Вода, кои се дел од Баба. Низ селото минуваат Стара Река и Горна Река.
Подолу погледајте го опширниот список на топонимите во Герман.
Во селото во 1888 г. е пронајдена надгробна плоча на комитопулот Никола, жена му Рипсимија и синот Давид. Таа била поставена таму од цар Самоил во 6501 година од Почетокот на светот, индикт 6 (времето меѓу 1 септември 992 и 31 август 993 година). Гробот на кого што била поставена не е пронајден, но се смета дека се наоѓал во црквата „Св. Герман“. Не е познато кога умреле Никола и жена му. Давид бил убиен во 976 од некои Власи во месноста Убавите Дабови крај Костур. Се претпоставува дека комитата Никола умрел во селото Герман или во околината, каде што и може да управувал. Моментално плочата се наоѓа во Софискиот музеј, најверојатно пренесена во виорот на војните.
За време на ослободителната борба регионот бил меѓу најдобро подготвените и зел активно учество во Илинденското востание. Долнопреспанските жители пред востанието од 1903 година формирале чета од 150 востаници од долнопреспанските села под раководство на војводата Петре Дамовски - Германчето и под идејно водство на Наум Геровски и двајцата од село Герман. Тогаш комитетот, со седиште во село Герман, бил во состав на битолската револуционерна организација. На почетокот на востанието Турците се повлекле од селото, коешто била веднаш зафатено од четите на Никола Кокарев и Јован Кафеџијата. Заедно со четата на Ангел Андреев тие чинеле 300 востаници. Аскерот двапати го напаѓал Герман, на 18 и 21 август, и на двата пати одбиен. Етем-паша со 6.000 луѓе ги зазел сите места и ги нападнал германската и битолската чета кои беа засолнети меѓу Рудари и Герман, во месноста Штрковска Стена. Почнала голема битка во која паднале 45 души од битолската чета и 16 од германската. Во месноста Елата Турците го фатиле Никола Топалов, четник од германската чета, жив го одрале, му ги извадиле очите и така го оставиле да умре. На 28 август, кај месноста Бигла, Турците повторно ги нападнале избеганите од битолската чета. Тука најмногу паднале, а меѓу нив и војводата Јован. На Бигла биле закопани 24 души од битолската чета. По ова битолската и германската чета се растуриле.
По Втората балканска војна селото Герман се нашло во новите граници на Грција.
Во Втората светска војна Македонците од Герман активно учествуваат во борбите за слободна и независна Македонија рамо до рамо со Македонци од Вардарска Македонија. Во текот на Граѓанската војна во Грција посебно се истакнал Герман Дамовски.
Во 129 извештај во книгата Егејска Македонија во НОБ, селото на 27 декември 1947 година било означено како чиста македонска населба.[3]
Од особено значење е познатата црква „Св. Герман“, каде лежат моштите на првиот поглавар на Преспанската црква, Герман (Гаврил), како и кралска гробница со останките на Самуиловите родители Никола и Рипсимија, и на неговиот брат Давид. Црквата е со впишан крст, што е е најстар пример на црква од овој стил во Македонија.
Друга постара црква е „Св. Атанасиј“ од 1816 г.
Ова е список на позначајните топоними во Герман и околината:[4]
А — Алејца, Асеноа Стена, Асенчаројо, Аџиовски Нивје
Б — Бајрачето, Баковска Стена, Балтан, Бачилиштата, Бела Вода, Бостокоо Нивче, Брце, Букларица
В — Вајлепуц, Валеи Шурје, Велјанов Тор, Влашки Колиби, Влашкото, Воден Дол, Вочејама, Вукала
Г — Гајдурица, Гарван, Гарванско Келе, Георец, Героска Стена, Героскио Рид, Глабоко, Глобоко Долиште, Гнидајца, Горни Мост, Горни Пресеки, Грлица, Грнчаре Дол, Гробишта, Гробо, Гроздановска Гропа, Гуменџа, Гурупица, Гучеа Црква
Д — Два Брата, Делајните, Долни Пресеки, Драгобрат, Дреге, Дрење, Дурлов Извор
Е — Елата, Ендумото Орманче, Есење
З — Задприсоо
Ѕ — Ѕрѕе Ливада
К — Кајчоска Нива, Кајчоскио Рид, Калугерје, Камејнче, Каранои Нивје, Катуништа, Кевајнца, Кежаото Ритче, Кекенои Сливи, Киринкои Мочари, Киската, Ковчегарницата, Колачкоо Гноиште, Кондец, Копанките, Коријата, Коринкоа Бука, Корча, Кочоа Стена, Кочов Рид, Кочоглас, Кртеч, Кршикрошна, Кукурец, Куцуљ
Л — Лазорчица, Лајкои Нивје, Лангоа Пресека, Леноо, Леската
М — Манов Врв, Марин Дол, Марулков Рид, Маџеите Нивје, Миланкоа Гора, Мондричка Бука, Мочарата, Мушјак
Н — Надробје, Надсело, Неката, Неола, Никовска Стена, Нинчоол
О — Оборје
П — Падишта, Папрадјето, Первајнца, Петра Ела, Плочи, Плужињето, Под Брце, Подкарловци, Подцрква, Попов Рид, Поповски Нивје, Попоскио Вир, Порта, Прајничини Круши, Превртена, Преслап, Присоиште, Присоо, Пршенка
Р — Рај Дол, Рамна, Рамна Нива, Рамнио Рид, Расора, Редео, ’Ржејнски Стени, ’Ржена, Робчео Гумно, Ропски Дол, Рујен, Рушеа Вода
С — Салеа Тумба, Свети Никола, Седло, Секо, Сливје, Смеса, Спида, Средно Брдо, Стоп, Стого, Ст’пско Кепе, Стреорог, Сувата Ела, Сувашно Гумно
Т — Топилата, Торка Нива, Трупјето, Тумбината, Тумбите
У — Ушите
Ц — Церо, Црвена Стена, Црни Стени, Црцол
Ч — Чалапата, Чекајнца, Чекалата, Чоеко, Чукалои Миризје, Чукарката Аџиовска
Ш — Шаовци, Шешурје, Широка, Шоклароа Пресека, Штраканголоа Пресека
Во селото Герман живееле македонски православни родови.
Голем број од населението на ова село се има иселено во Република Македонија. Потомците на иселените Германци во најголем број се наоѓаат во Скопје и Битола.
Меѓу првите забележани иселеници се еден поголем род во Теово, Воденско, потекнат од петмина браќа преселени од Герман на почетокот на XVIII век бегајќи од зулумите на Гегите. Посетувајќи го Теово за време на Првата светска војна, Боривое Милоевиќ го затекнал овој род со 16 семејства, од кои добар дел ги запишал само по имињата на нивните старешини: Гацовци (6 к.), Барабар (1 к.), Тура (1 к.), Бина (1 к.), Вадаз (1 к.), Јорго (1 к.), Лазо (1 к.), Пејовци (2 к.), Ѓорѓи (1 к.) и Божара (1 к.). Слава на родот била Пречиста (Воведение Богородично).[6]
Постари иселеници од турско време, и до периодот на Втората светска војна има во Битолско, Охридско и Ресенско. и тоа во: Бистрица (Николовци, Фотевци и Николовци втори), Долна Бела Црква (Дојчиновци), Љубојно (Германци или Карафиловци, Баковци и Думбовци), Подмочани (Дојчиновци), Оровник (Мартиновци).[7][8][9]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.