From Wikipedia, the free encyclopedia
O Premio Sakharov para a Liberdade de Pensamento, máis coñecido sinxelamente como Premio Sakharov, honra a persoas ou organizacións que dedicaron as súas vidas ou accións á defensa dos dereitos humanos e a liberdade de pensamento.[1] Nomeado en homenaxe do científico e disidente soviético Andrei Sakharov, foi estabelecido en 1988 polo Parlamento Europeo.[1] Cada ano, a Comisión de Asuntos Exteriores e a Comisión de Desenvolvemento do Parlamento Europeo elaboran unha lista de candidatos. Os eurodeputados que conforman esas comisións elaboran unha lista de preseleccionados en setembro.[2] Despois diso, a elección final outórgaselle á Conferencia de Presidentes do Parlamento Europeo (Presidente e líderes dos grupos políticos) e o nome do galardoado anúnciase a finais de outubro. O premio é entregado nunha cerimonia no hemiciclo do Parlamento de Estrasburgo en decembro.[3][4] O galardón inclúe un premio en metálico de 50 000 euros.[3]
O primeiro premio foi entregado de forma conxunta ó surafricano Nelson Mandela e ó ruso Anatoly Marchenko. O galardón de 1990 foille concedido a Aung San Suu Kyi, mais non puido recollelo até o ano 2013 por mor do seu encarceramento político en Myanmar.[5] O premio tamén lle foi entregado a organizacións, sendo a primeira as Nais de Praza de Maio arxentinas no ano 1992. Cinco dos galardoados co Sakharov foron posteriormente premiados co Premio Nobel da Paz: Nelson Mandela, Aung San Suu Kyi, Malala Yousafzai, Denis Mukwege e Nadia Murad.[6]
Razan Zaitouneh (2011) foi secuestrada en 2013 e aínda segue desaparecida.[7] Nasrin Sotoudeh (2012) foi liberada da cadea en setembro de 2013,[8] mais aínda ten prohibido abandonar Irán, igual que o seu compañeiro galardoado en 2012 Jafar Panahi.[9] O premio de 2017 foille concedido á Oposición de Venezuela, co boicot de Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica.[10][11]
Por mor das medidas de control sanitario motivadas pola pandemia de COVID-19, numerosos eventos relacionados cos Premios Sakharov foron pospostos no ano 2020, incluíndo o Sakharov Fellowship, One World in Brussels e o European Youth Event.[12]
Ano | Imaxe | Galardoado | Nacionalidade | Notas | Referencia |
---|---|---|---|---|---|
1988 | ![]() |
Nelson Mandela | ![]() |
Activista anti-apartheid, posteriormente presidente de Suráfrica. | [13] |
- |
Anatoly Marchenko (póstumo) | ![]() |
Disidente, autor e activista soviético polos dereitos humanos. | [13] | |
1989 | ![]() |
Alexander Dubček | ![]() |
Político eslocavo e impulsor da Primavera de Praga. | [13] |
1990 | ![]() |
Aung San Suu Kyi | ![]() |
Política opositora e antiga secretaria xeral da Liga Nacional para a Democracia. | [14] |
1991 | - |
Adem Demaçi | ![]() |
Político kosovar e prisioneiro político. | [13] |
1992 | ![]() |
Nais de Praza de Maio | ![]() |
Asociación de nais arxentinas cuxos fillos desapareceron durante a Guerra Sucia. | [14] |
1993 | ![]() |
Oslobođenje | ![]() |
Xornal que defende Bosnia e Hercegovina como un estado multiétnico. | [14] |
1994 | ![]() |
Taslima Nasrin | ![]() |
Doutora e autora feminista. | [14] |
1995 | ![]() |
Leyla Zana | ![]() |
Escritora e política kurda encarcerada durante 15 anos por ser membro do PKK. | [13] |
1996 | ![]() |
Wei Jingsheng | ![]() |
Activista do movemento democrático da China. | [14] |
1997 | ![]() |
Salima Ghezali | ![]() |
Xornalista, escritora e activista polos dereitos da muller e a democracia en Alxeria. | [14] |
1998 | ![]() |
Ibrahim Rugova | ![]() |
Político e primeiro Presidente de Kosovo. | [13] |
1999 | ![]() |
Xanana Gusmão | ![]() |
Antigo militante e o primeiro presidente de Timor Leste. | [15] |
2000 | - |
¡Basta Ya! | ![]() |
Organización que uniu a individuos de diversas posicións políticas contra o terrorismo. | [16] |
2001 | ![]() |
Nurit Peled-Elhanan | ![]() |
Activista pola paz. | [13] |
- |
Izzat Ghazzawi | ![]() |
Profesor e escritor palestino. | ||
![]() |
Zacarias Kamwenho | ![]() |
Arcebispo e activista pola paz. | ||
2002 | - |
Oswaldo Payá | ![]() |
Activista político e disidente. | [17] |
2003 | ![]() |
Kofi Annan | ![]() |
Premio Nobel da Paz e sétimo secretario xeral das Nacións Unidas. | [13] |
![]() |
Nacións Unidas | (Internacional) | |||
2004 | - |
Asociación Belarusa de Xornalistas | ![]() |
Organización non gobernamental que quere "garantir a liberdade de expresión e os dereitos de recibir e distribuir información e promover estándares profesionais de xornalismo". | [18] |
2005 | ![]() |
Damas de Branco | ![]() |
Movemento de oposición, familiares de disidentes encarcerados. | [19] |
![]() |
Reporteiros Sen Fronteiras | (Internacional) | Organización non gobernamental que loita pola liberdade de prensa. | [19] | |
![]() |
Hauwa Ibrahim | ![]() |
Avogada polos dereitos humanos. | [19] | |
2006 | ![]() |
Alaksandar Milinkievič | ![]() |
Político escollido polas Forzas Democráticas Unidas de Belarús como candidato conxunto da oposición nas eleccións presidenciais de 2006. | [20] |
2007 | ![]() |
Salih Mahmoud Osman | ![]() |
Activista defensor dos dereitos humanos. | [14] |
2008 | ![]() |
Hu Jia | ![]() |
Activista e disidente político. | [21] |
2009 | ![]() |
Memorial | ![]() |
Sociedade histórica a prol dos dereitos civís. | [22] |
2010 | ![]() |
Guillermo Fariñas | ![]() |
Doutor, xornalista e disidente político. | [23] |
2011[lower-alpha 1] | ![]() |
Asmaa Mahfouz | ![]() |
Cinco representantes do pobo árabe, en recoñecemento do seu apoio á liberdade e ós dereitos humanos. | [24] |
![]() |
Ahmed al-Senussi | ![]() | |||
![]() |
Razan Zaitouneh | ![]() | |||
![]() |
Ali Farzat | ||||
- |
Mohamed Bouazizi (póstumo) | ![]() | |||
2012 | ![]() |
Jafar Panahi | ![]() |
Activistas iranianos, Sotoudeh é unha avogada e Panahi é director de cinema. | [25][26] |
![]() |
Nasrin Sotoudeh | ||||
2013 | ![]() |
Malala Yousafzai | ![]() |
Activista dos dereitos civís das mulleres e da educación. | [27] |
2014 | ![]() |
Denis Mukwege | ![]() |
Xinecólogo que trata as vítimas de violación en grupo. | [28] |
2015 | ![]() |
Raif Badawi | ![]() |
Escritor e activista saudita, e o creador da páxina web Free Saudi Liberals. | [29][lower-alpha 2] |
2016 | ![]() |
Nadia Murad | ![]() |
Refuxiadas iézidis perseguidas polo Estado Islámico. | [30] |
![]() |
Lamiya Aji Bashar | ||||
2017 | ![]() |
Oposición de Venezuela | ![]() |
Os membros da Asemblea Nacional do país (Juan Requesens, Julio Borges e outros) e tódolos prisioneiros políticos segundo o Foro Penal Venezolano representados por Leopoldo López, Antonio Ledezma, Daniel Ceballos, Yon Goicoechea, Lorent Saleh, Alfredo Ramos e Andrea González. | [31] |
2018 | ![]() |
Oleg Sentsov | ![]() |
Director de cinema, símbolo da loita pola liberación dos presos políticos detidos en Rusia e en todo o mundo. | [32] |
2019 | ![]() |
Ilham Tohti | ![]() |
Economista, estudoso e activista polos dereitos humanos uigur. | [33] |
2020 | ![]() |
Oposición de Belarús | ![]() |
Consello de Coordinación de Belarús, iniciativa de mulleres valentes e personaxes políticos e da sociedade civil. | [34][lower-alpha 3] |
2021 | ![]() |
Alexei Navalny | ![]() |
Opositor político e activista anticorrupción | [35] |
2022 | ![]() |
O pobo ucraíno | ![]() |
Concedido aos ucraínos que están "protexendo a democracia, a liberdade e o estado de dereito" tras a invasión rusa de Ucraína de 2022.[36] | [37] |
2023 | ![]() |
Mahsa Jina Amini (póstumo) | ![]() |
A morte de Mahsa Amini en circunstancias sospeitosas provocou protestas xeneralizadas, moitas veces baixo o lema Muller, Vida, Liberdade.[38] | [38] |
![]() |
Movemento Muller, Vida, Liberdade |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.