From Wikipedia, the free encyclopedia
Esquimó é un nome común para os individuos de distintos pobos indíxenas que habitan as rexións árticas de Groenlandia, América e parte de Siberia.[1] Denomínase así dous grupos étnicos relacionados:
Esquimó | |
---|---|
![]() Familia inupiaq, 1929 - por Edward S. Curtis. | |
Poboación | |
Poboación total: 175 000 | |
Rexións principais: | |
![]() | Groenlandia |
![]() | Nunatsiavut, Nunavik, Nunavut, Territorios do Noroeste |
![]() | Alasca |
![]() | Siberia, nordeste de Chukotka, illa Diomedes Maior |
Aspectos culturais | |
Lingua | Linguas esquimó-aleutianas (Inuit) |
Relixión | Animismo, Cristáns |
Grupos relacionados | Aleutianos |
A palabra esquimó (en inglés eskimo; en francés eskimo (ou, máis raramente, en plural, eskimau ou esquimaux) caeu en desuso no Canadá, pois se considera despectiva e, oficialmente, só se utiliza inuit que significa "o pobo" (en inuktitut, ᐃᓄᐃᑦ inuit). En Groenlandia úsanse ambos os termos. Pero en Alasca e Siberia os poboadores iupik seguen chamándose esquimós. En galego, a palabra "inuit" non figura no dicionario da RAG.[2]
Aos grupos inuit e iupik habería que engadir o dos sadlermiut, da baía de Hudson, últimos relictos da cultura Dorset, cuxa pequena poboación se extinguiu en 1902 ao contraeren enfermidades novas polo contacto con occidentais.[3]
Esquimó é un termo algonquino que podería significar "devoradores de carne crúa".[4][5] Porén outras versións indican que podería significar "o cazador (ou pescador) de zapatos de neve",[6] ou o "pobo que usa outra lingua".[7]
Os esquimós teñen as súas orixes en Siberia, ao nordeste de Asia. Os seus antepasados esquimó-aleutianos cruzaron o estreito de Bering e asentáronse tamén en Norteamérica (incluída Groenlandia). Encontráronse restos humanos en Saqqaq (Groenlandia), de hai 4 000 anos, cuxa análise xenética deu como resultado o seu parentesco cos pobos esquimó-aleutianos, aínda que non necesariamente cos actuais pobos de Groenlandia.[8]
Á parte da orixe siberiana, demostrouse, a través de análises xenéticas, que estes pobos teñen tamén antepasados amerindios.[9]
Inuit é o nome xenérico dos grupos humanos que habitan o Ártico, que posúen características físicas que os axudan a sobrevivir no frío. As pestanas son pesadas, para protexer os ollos do resplandor do Sol que se reflicte no xeo, e o seu corpo é xeralmente baixo e robusto para reter mellor a calor. Falan linguas inuit.
Soportaron a vida do Ártico durante miles de anos e teñen unha grande experiencia para poder sobrevivir no xeo.
Os inuit viven nas tundras do norte do Canadá, Alasca e Groenlandia ademais de na conca do Rhavbrok á beira do mar Bersático. Calcúlase que viven nesta rexión unhas 100 000 persoas. Desenvolven unha vida nómade, seguindo as migracións dos animais que cazan, entre os cales poden destacarse os caribúes, osos, cetáceos e focas. Destes e outros animais aproveitan todas as partes posíbeis para alimentarse, abrigarse e construír vivendas e ferramientas para cazar. A caza de focas e a pesca permítenlles conseguir alimentos incluso no cru e longo inverno do Ártico.
Os husky (cans de zorra) teñen un papel moi importante na vida inuit. Sobre a neve ou o xeo, un equipo de cans arrastran o qamutik, unha zorra feita de madeira, ósos de animais, barbas de balea e mesmo peixe conxelado.[10]
Os pobos inuit en base aos seus dialectos poden subdividirse en 16 grupos, os cales se inclúen nos 4 grupos principais seguintes:
Desde o punto de vista lingüístico, considérase aos falantes de linguas iupik como unha rama esquimó separada dos inuit.[11] Aínda que hai unha relación xenética achegada dos iupik cos inuit e os aleutianos.[12] Habitan a rexión suroeste de Alasca e en Siberia, nas costas da península de Chukchi. A economía iupik baseouse tradicionalmente na caza de mamíferos mariños, como focas, morsas e cetáceos.
Os pobos iupik de Alasca están conformados por dous grupos:
Tamén chamados iupik siberianos, iupik do estreito de Bering ou yuit, este último é o nome oficial que lles deu a Unión Soviética en 1931. Son pequenas poboacións que habitan nas costas da península de Chukchi, no Extremo Oriente ruso, distrito de Chukotka. Son 3 grupos:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.