From Wikipedia, the free encyclopedia
Судко́ва, або Судко́ў[2] (трансліт.: Sudkova, руск.: Судково) — аграгарадок у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Судкоўскага сельсавета.
Аграгарадок
Судкова
|
Месціцца за 5 км[3] на захад ад раённага цэнтра Хойнікі, за 11 км[3] ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на лініі Васілевічы — Хойнікі ад лініі Гомель — Калінкавічы), за 108 км[3] ад Гомеля.
Паблізу знаходзяцца радовішчы суглінкаў і жалезняку, а таксама вадасховішча Судкова.
У крыніцы, заснаванай на матэрыялах расійскай рэвізіі 1795 года, у складзе Загальскага староства, акрамя іншых паселішчаў, названыя фальварак Судкоў і Шацкоў[upper-alpha 3]. Староства належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але на той час было ў арэндзе ў суддзі Вінцэнція Жука[7]. У метрычных кнігах Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ёсць запіс, датаваны 10 днём красавіка 1799 года, аб хросце ксяндзом Тэадорам Чабаноўскім[upper-alpha 4] Тэафіла Юстына, сына шляхетных Ігнацыя і Катарыны Корбутаў, кумамі пры тым былі Ян Паеўскі і Яна Казлоўская з маёнтку Судкоў (de praedio Sudkow)[8].
Як вынікае з матэрыялаў шляхецкай рэвізіі 1811 года, дыспанентам Загальскага казённага маёнтка на той час выступаў абшарнік Тадэвуш Солтан[9]. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах названага маёнтка, у складзе якога знаходзіўся і Судкоў, была ўтворана воласць [upper-alpha 5] з управай, згаданая ў 1848 годзе.[10].
У парэформенны перыяд Судкоў адміністрацыйна належаў да Хойніцкай воласці. У 1868 годзе стараста сяла Барысаўшчына Піліп Казёл атрымаў у арэнду ад Мінскай губернскай управы 800 дзесяцін зямлі ва ўрочышчы Судкова Загальскага маёнтку за плату ў 350—360 рублёў на год. Высветлілася, аднак, што ён быў хіба падстаўной асобай, а арандаванай фермай на справе завалодалі хойніцкія яўрэі Янкель Конік, Невах Рабы, Хаім з Гноева і Бейрах з Храпкава. Дзеля гэтага яны падкупілі старшыню ўправы Дзяніса Турскага. З тамтэйшых сялян падпольныя арандатары запатрабавалі па 2 рублі за карыстанне дзесяцінай зямлі супраць ранейшых 75 капеек, пачалі нібыта адбіраць кожны другі сноп збожжа і кожны другі стог сена. Скаргі сялян дайшлі да рэчыцкага павятовага начальства. У разборы справы бралі ўдзел міравы пасярэднік Брагін і хойніцкі валасны старшыня Васіль Жаўняк. Выракам Мінскай управы па справах маёмасці было: П. Казла арэнды пазбавіць, а старшыню Д. Турскага за злоўжыванні прыцягнуць да адказнасці[11].
На 1909 год у маёнтку Суткоў (Сутковъ)[upper-alpha 6] Хойніцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні — 1 двор, 35 жыхароў[12]. У 1911 годзе ўладальнікам маёнтку Судкоў (Судково) у 509 дзесяцін угоддзяў названы Васіль Іванаў Андрашчук[13].
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана была часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Судкоў, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага[14].
1 студзеня 1919 года, паводле пастановы І з’езда КП(б) Беларусі, Хойніцкая воласць увайшла ў склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Судкоў — у Дварышчанскім сельсавеце Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Арганізаваны саўгас «Судкова», дзейнічалі крухмальны завод, стальмашня, кузня, рымарская майстэрня. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры.
У гады Вялікай Айчыннай вайны на франтах загінулі 17 вяскоўцаў[15].
З 8 студзеня 1954 года Судкоў — у складзе Гомельскай вобласці. Цэнтр саўгаса «Судкова».
1 снежня 2009 года ў склад Дварышчанскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Загалле, Загальская Слабада, Казялужжа, Клівы, Небытаў, Паташня) скасаванага Казялужскага сельсавета, а таксама пасёлкі Будаўнік і Езапоў, якія знаходзіліся ў раённым падпарадкаванні, вёска Храпкаў перададзена ў склад Барысаўшчынскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў аграгарадок Судкова, сельсавет перайменаваны ў Судкоўскі[16]. Працуюць сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аддзяленне сувязі, швейная майстэрня, сталовая, крама, дзіцячы садок.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.