From Wikipedia, the free encyclopedia
Ul'janovsk (ven.: Улья́новск, tot.: Сембер, čuv.: Чĕмпĕр) om Venäman lidn da lidnümbrik agjan pohjoižes. Se om Ul'janovskan agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. Agjan kaikutte kahtenz' ristit eläb Ul'janovskas.
Lidnanznam![]() | Flag![]() |
Valdkund | Venäma |
Eläjiden lugu (2022) | 622,868 ristitud |
Pind | 316,9 km² |
![]() | |
Pämez' | Dmitrii Vavilin (kezaku 2021—) |
Telefonkod | +7−8422-xxx-xxx |
Avtokod | 73, 173 |
Aigvö | UTC+4 (MSK+1) |
Vhesai 1780 nimitihe lidnad Sinbirsk:aks. Vozil 1780−1924 sen nimi oli Simbirsk. Vn 1924 9. päiväl semendkud lidn sai nügüdläšt nint Vladimir Leninan todesižen kanzannimen mödhe (Ul'janov), sikš miše hän oli sündnu neche lidnha.
Eländpunktan aluz om pandud vl 1648 lidnan statusanke kuti Simber-lidnuz kaičemha Venämad kalaidajiden heimoiden vägitungendad vaste päivnouzmpolespäi. Vozil 1796−1928 lidn oli ühtennimižen gubernijan pälidnaks.
Ul'janovsk šingotase transportmašiništonsauvomižen (UAZ-avtotegim, avia, avtolibutimed, avtokomponentad), elektromašiništon (pol'veimed, avtoohjandusen sistemad merilaivišton täht, mašiništ energetikan i metallurgijan täht, medicinine tehnik), sömtegimišton i sauvondmaterialiden edheotandoil.
Lidn sijadase Volg- (Kuibiševan vezivaradim) i Svijag-jogiden muugotil randoil niiden lähendusen sijas. Simbirk-jogi om ottud torvihe lidnan keskuses, se lankteb Svijagha. Ul'janovskan istorine keskuz seižub 150 metrad ü.m.t. korktusel. Lidnan korktused vajehtadas 80..160 metrad ü.m.t. röunoiš. Matkad Moskvhasai om 890 kilometrad lodeheze orhal. Lähembaine lidn om Novoul'janovsk-kaimdailidn 20 km suvhe lidnan keskusespäi, lidnoiden ümbrikod röunatadas keskneze.
Kaik 30 eländpunktad mülüdas lidnümbrikho Ul'janovskan ližaks, ned oma jagadud rajonidme. Se jagase nelläks administrativiž-territorialižeks rajonaks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidnümbrikon pind — 628,96 km².
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan i lidnümbrikon eläjiden lugu oli 637 564 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 679 tuh. eläjid vll 1996−1997, lidnümbrikon — 657 498 ristitud vl 2002. Vl 2017 kaik 624 518 ristitud elihe lidnas i 647 425 ristitud kaikes lidnümbrikos.
Rahvahad (vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 77,6%, totarlaižed — 10,6%, čuvašalaižed — 7,0%, mordvinalaižed — 1,3%, ukrainalaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 2,5%.
Edeline lidnan pämez' om Sergei Pančin (reduku 2015 — kezaku 2021), hän radoi mugažo lidnan administracijan pämehen vn 2013 keväz'kuspäi vn 2015 sügüz'kuhusai.
Avtobusad, trolleibusad (vaiše Volgan hural randal) da tramvaid (vaiše Volgan oiktal randal) oma kundaližeks transportaks lidnas.
Nell' raudtevagzalad oma lidnas, sidä kesken päraudtestancii. Jogiport sijadase Volgan oiktal randal. Kaks' sildad ühtenzoittas Volgan randoid.
Lidnas om kaks' rahvahidenkeskešt civilišt lendimportad. Ul'janovskan keskuzline Baratajevk-lendimport[1] (ULV / УЛК / UWLL, 554 tuh. passažiroid vl 2021) sijadase ühesas kilometras suvipäivlaskmha lidnan istorižes keskusespäi. Sišpäi tehtas passažorreisid Venämadme. Kahtenz' lendimport om Ul'janovsk-Päivnouzmaine-lendimport (ULY / УЛС / UWLW, 1 tuh. passažiroid vl 2021), sijadase 28 kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas čarterreisid da jügureisid, mugažo kävutadas kodvijoiden lendandbazaks.