From Wikipedia, the free encyclopedia
Benin, täuz' oficialine nimi — Beninan Tazovaldkund (franc.: République du Bénin), om valdkund Päivlaskmaižes Afrikas. Pälidn om Porto Novo. Prezident, ohjastuz da verhiden maiden sur'oigenduzkundad sijadasoiš lähižes Kotonus — valdkundan kaikiš surembas lidnas. Edel 1975. vot valdkundan nimi oli Dagomei.
Flag![]() | Valdkundznam![]() |
Pälidn | Porto Novo |
Eläjiden lugu (2018) | 11,340,504[1] ristitud |
Pind | 112,622 km² |
![]() | |
Kel' | francijan |
Valdkundan pämez' | Patris Talon |
Päministr | ei ole olmas |
Religii | hristanuskond, islam, paganuz |
Valüt | KFA:n frank (XOF) |
Internet-domen | .bj |
Telefonkod | +229 |
Aigvö | UTC+1 |
Vn 1960 1. päiväl elokud Benin tedištoiti ripmatomudes Francijaspäi.
Jäl'gmaine Konstitucii om hüvästadud kaiken rahvahan referendumal vn 1990 2. päiväl tal'vkud[2].
Benin om mavaldkundröunoiš Togonke päivlaskmas (651 km), Burkina Fasonke (386 km) da Nigeranke (277 km) pohjoižes, Nigerijanke päivnouzmas (809 km). Röunoiden ühthine piduz om 2123 km.
Beninan suvižed randad lainištab Atlantižen valdmeren Gvinejan lahten Benin-laht. Randanpird om 121 km.
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Sokbaro-mägi (658 m ü.m.t.) lodehpoles.
Tihed jogiden verk om valdkundas. Kaks' järedad joged oma Veme da Mono, molembad oma laivjogikš.
Klimat om ekvatorialine man suves da subekvatorialine man pohjoižes.
Londuseližed pävarad oma kivivoi, kuld, raudkivend, fosforitad; toižed varad oma mouckivi, mramor, mec (otab territorijan kaks' videndest).
Ohjandusen form om prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' prezident, hän-žo om ohjastusen-ki pämez'. Prezident paneb päministrad da toižid ministrid radnikusile. Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks, kahtenden strokun voimuz om olmas.
Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim (franc.: Assemblee Nationale). Kaik rahvaz valičeb sen 83 ühtnijad nelläks vodeks.
Beninan parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2019 28. päiväl sulakud. Valitihe prezidentad järgkerdan vn 2016 6. i 20. päivil keväz'kud, nügüdläine Patris Talon-prezident sai vägustust (24,8 % ühtendes turas 2. sijanke, 66,13 % kahtendes turas), se om hänen ezmäine strok. Vll 1998−2011 ei olend i vspäi 2016 ei ole olmas päministran radnikust, Lionel' Zinsu radoi jäl'gmäižeks päministraks vs 2015 kezakun 18. päiväspäi vn 2016 sulakun 6. päivhäsai.
Kacu kirjutuz: Beninan administrativiž-territorialine jagand.
Benin jagase 12 agjaks (departamentaks, franc.: département), ned alajagasoiš 77 kommunaks (fr.: commune).
Beninas elädas beninalaižed.
Vl 2014 Beninan eläjiden lugu oli 10 160 556 ristitud. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'.
Valdkundan sured lidnad (enamba 150 tuh. ristituid vl 2010, surembaspäi penembha): Kotonu (ižandusen päkeskuz da ohjastusen olendsija), Abomei Kalavi, Porto Novo (oficialine pälidn), Džugu, Paraku.
Beninan päeksport om kuld (19 %), puvill (17 %), pähkmed (17 %: kokospal'man, brazilijan da kešju), ümbriratud kivivoi (16 %), pu parzil (10 %); toine eksport — vas'k (5 %), raud (4 %), alüminii (2 %), rogosahar (1 %). Kitai om pätorguindühtnijaks (eksportan videndez da importan läz pol't).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.