Usmoniylar imperiyasining yigirmanchi sultoni (1687-1691) From Wikipedia, the free encyclopedia
Sulaymon II (usmonli turkcha: سليمان ثانى, Sulaymon-i s ani; 1642-yil 15-aprel – 1691-yil 22-iyun) – 1687-yildan 1691-yilgacha Usmonli imperiyasining sultoni.
·
Sulaymon II | |
[[Tasvir:![]() | |
![]() | |
Hukmronligining boshlanishi: | 1687 |
---|---|
Hukmronligining tugashi: | 1691 |
Oʻtmishdosh: | Mehmed IV |
Voris: | Ahmad II |
Tugʻilgan sanasi: | 15-aprel 1642-yil |
Tugʻilgan joyi: | Istanbul, Usmonlilar imperiyasi |
Vafot sanasi: | 22-iyun 1691-yil (49 yoshda) |
Vafot joyi: | Edirne |
Qurolli qoʻzgʻolon bilan taxtga olib kelingan Sulaymon va uning sadr-vaziri Fozil Mustafo posho Muqaddas Liga urushining toʻlqinini muvaffaqiyatli oʻzgartira oldi, 1690-yilda Belgradni qayta bosib oldi, muhim moliyaviy va harbiy islohotlarni amalga oshirdi.
Sulaymon II 1642-yil 15-aprelda Konstantinopoldagi Toʻpkapi saroyida tugʻilgan. Sulton Ibrohim va asli Katarina ismli Soliha Dilashub Sultonning oʻgʻli[1][2][3]. Sulaymon 1642-yil 2-yanvarda tugʻilgan oʻgay ukasi Mehmed IVdan atigi 3 oy kichik edi. 1648-yilda otasi taxtga chiqarilgan va qatl etilgandan soʻng, Sulaymonning oʻgay ukasi Mehmed taxtga oʻtirdi. 1649-yil 21-oktyabrda Sulaymon akalari Mehmed va Ahmad bilan birga sunnat qilindi[4].
1651-yilda Sulaymon Toʻpkapi saroyidagi hashamatli qamoqxona boʻlgan Kafesga qamaldi. Bu qoʻzgʻolonni oldini olish uchun qilingan. U 1687-yilda taxtga oʻtirguncha 36 yil qolgandi.
1687-yilda ikkinchi Mohach jangida Usmonlilar katta magʻlubiyatga uchradi. 1688-yilda Sulaymon II zudlik bilan Moʻgʻul imperatori Avrangzebdan Usmonli-Gabsburg urushi paytida tez sur’atlar bilan oldinga siljib borayotgan avstriyaliklarga qarshi yordam soʻradi, ammo Aurangzeb Sulaymonning iltimosini eʼtiborsiz qoldirgan[5].
Sulaymon II 1689-yilda Koʻprülü Fazil Mustafo poshoni oʻzining vaziri etib tayinladi. 1690-yilda Belgrad qayta bosib olindi. Keyinchalik, ular boshqa Yevropa kuchlari bilan ittifoqqa qoʻshilishganda, Rossiya imperiyasi tahdidi yana kuchaydi, Usmonlilar esa bir necha rus bosqinlaridan oʻzlarini himoya qilishga majbur boʻlgan Qrim vassallarining yordamini yoʻqotdilar. Koprülü boshchiligida Usmonlilar Avstriyaning Serbiyaga yurishini toʻxtatib, Makedoniya va Bolgariyada qoʻzgʻolonni bostirib, Slankamen jangida Avstriya qoʻshinlari tomonidan Köprülü oʻldirildi.
Sulaymon oltita kanizakni qonuniy xotini darajasiga koʻtardi[6][7][8]. Muazzez Sultonga tegishli turli xil taqinchoqlar va qimmatbaho buyumlarni berdi. Bu sovgʻalar Sulaymon II taxtiga Muazzezning oʻgʻli Ahmad II oʻtirganida qaytarilgan[9].
Sulaymon komaga tushib qolgan va 1691-yil 8-iyunda Edirnega olib kelingan. 1691-yil 22-iyunda vafot etdi va jasadi Istanbuldagi Sulaymoniya masjididagi Kanuniy Sulaymon qabriga dafn qilindi. Uning oʻrniga akasi Ahmad sulton boʻldi[4].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.