Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Omelan Josypowycz Pricak (ukr. Омелян Йосипович Пріцак; ur. 7 kwietnia 1919 w Łące pod Samborem, zm. 29 maja 2006 w Bostonie) – historyk ukraiński i amerykański, orientalista.
Maturę uzyskał w roku 1936 w gimnazjum w Tarnopolu (do szkoły chodził m.in. z późniejszym kardynałem Władysławem Rubinem i późniejszym rektorem KUL-u M. Krąpcem). Studia rozpoczął na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Tam studiował języki Bliskiego Wschodu i związał się z Towarzystwem Naukowym im. Szewczenki. Uczestniczył w seminarium na temat historii Ukrainy kierowany przez Iwana Krypjakewycza. Studia ukończył w 1940 pod okupacją sowiecką. W 1940 przeniósł się do Kijowa, gdzie krótko studiował pod kierunkiem orientalisty Ahatanheła Krymskiego. Następnie studia uzupełniał na uniwersytetach w Berlinie, Getyndze, Hamburgu. Doktoryzował się w 1951, habilitował zaś w 1961 jako: turkolog i ałtaista.
W 1960 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie wykładał na University of Washington w Seattle. Następnie na zaproszenie wybitnego językoznawcy Romana Jakobsona przeniósł się do Cambridge na Uniwersytet Harvarda. Razem z Jakobsonem badał autentyczność Słowa o wyprawie Igora z wykorzystaniem orientalnych źródeł. Dzięki jego staraniom w 1973 powstał na tej uczelni prężny ośrodek badań nad Ukrainą Harvard Ukrainian Research Institute. Pricak został jego pierwszym dyrektorem (do przejścia na emeryturę w 1989). Był pierwszym od czasów Mychajła Hruszewskiego, profesorem historii Ukrainy (1975). był inicjatorem wydania czasopisma „Harvard Ukrainian Studies” (od 1977). Na tej uczelni pracował do roku 1989. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości w 1991 r. Pricak powrócił do Kijowa, gdzie założył Oriental Institute of National Academy of Sciences i czasopismo „Schidnyj Swit”. Ostatnie lata życia spędził w Stanach Zjednoczonych, zmarł w Bostonie w wieku 87 lat.
Pricak był mediewistą specjalizującym się w stosowaniu źródeł orientalnych a zwłaszcza tureckich do dziejów Rusi Kijowskiej. Specjalizował się także w skandynawskich źródłach do dziejów Rusi. Jego opus magnum to dzieło The origin of Rus. Oprócz dziejów Rusi, Pricak koncentrował się na dziejach euroazjatyckich nomadów: Protobułgarów, Chazarów, Pieczyngów i Połowców. W odróżnieniu od swoich poprzedników: Mychajła Hruszewskiego, Dmytra Doroszenki i Iwana Krypjakewycza nie napisał historii Ukrainy. Uważał podobnie jak Wjaczesław Łypynski, że historia tego kraju musi być opisana „terytorialnie” – od czasów starożytności obejmująca dzieje Polski, ludów stepowych oraz innych narodów, które zamieszkiwały to terytorium. Idea ta została później podjęta przez jego ucznia Paula Magocsiego związanego przez pewien okres z Harvard Ukrainian Research Institute. Pricak był politycznym konserwatystą, w młodości zwolennikiem hetmanatu i monarchizmu. Krytykował radykalizm polityczny i historyczny Hruszewskiego. Był także zwolennikiem pojednania żydowsko-ukraińskiego.
Bibliografia prac znajduje się w księdze pamiątkowej, [w:] Eucharisterion: Essays Presented to Omeljan Pritsak on His Sixtieth Birthday by His Colleagues and Students, ed. Ihor Ševčenko, Frank Sysyn, U. M. Pasicznyk, Cambridge Mass. 1980, t. 1-2 „Harvard Ukrainian Studies”, z. 3/4 (1979/1980).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.