Loading AI tools
polska kopalnia w Katowicach Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas – kopalnia węgla kamiennego działająca od 1845[2] do listopada 2004 roku[3], znajdująca się w Katowicach, której szyby znajdowały się na terenach trzech dzielnic: Dąb (szyb kopalni Gottwald), Osiedle Witosa i Załęże, a także w Chorzowie-Batorym (dawny szyb Ulrich). Pod koniec funkcjonowania była częścią Katowickiego Holdingu Węglowego.
![]() Kopalnia od strony torów kolejowych przed wyburzeniem | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Siedziba | |
Data założenia |
1840[1] |
Data likwidacji |
4 marca 2004 |
Zatrudnienie |
1 514 (marzec 2004) |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
![]() |
Kopalnia Cleophas (Kleofas) powstała w 1840 roku (nadanie 15/21 lipca 1840), natomiast jej eksploatację rozpoczęto pięć lat później. 10 listopada 1855 roku połączono ją z polami górniczymi i kopalniami: Adam (nadanie 27 stycznia/4 luty 1841), Eva (nadanie 30 listopada/9 grudnia 1841 r.), Jenny (nadanie 20 luty/9 marca 1840), Joseph (nadanie 17 luty/9 marca 1840 r.) i Rinaldo (nadanie 17/30 stycznia 1844)[2] . Kopalnia w jednej połowie należała do Karola Goduli[4], a w drugiej do żydowskiego kupca i przedsiębiorcy z Bytomia, dzierżawcy folwarku w Bogucicach – Loebla Freunda, a następnie do dyrektora dóbr hrabiego Andreasa Marii von Renarda ze Strzelec Opolskich – Karola Neumanna. Kopalnię, która w 1867 roku została zatrzymana, od spadkobierczyni Goduli, Joanny Gryzik-Schaffgotsch kupiła w 1880 roku firma Georg von Giesches Erben. W 1881 roku rozpoczęto głębienie nowych szybów Walter i Recke[5], a w 1886 roku kopalnię uruchomiono ponownie. Dziewięć lat później, gdy na początku marca trwał strajk górników Zagłębia w Karwinie firma spadkobierców Gieschego wykorzystywała nadarzającą się koniunkturę do zwiększenia zysków wybudowano jeszcze kolejny szyb Frankenberg[5].
W dniu 3 marca 1896 roku wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło około 110 górników[6]. Pochowano ich na cmentarzu przy obecnej ulicy Brackiej. W 1887 roku wybudowano pierwszy wodociąg w Katowicach, doprowadzający wodę do miasta z kopalni Kleofas[7].
Pole kopalniane kopalni Kleofas było w następnych latach eksploatowane razem z polami górniczymi: Christnacht (nadanie 9 października 1855), Zur Gottes Gnade (nadanie 24 października 1858), Beatenssegen II (nadanie 2 maja 1891/13 maja 1892), Zum hohen Kreuz C (nadanie 8 sierpnia 1904), Arcona Westfeld (od 1906 r.), Arcona Fortsetzung (nadanie 30 maja 1909), Christnacht Ergänzung I (nadanie 27 luty 1912). 19 stycznia 1921 r. kopalnia Kleofas została połączona z polami: Arcona Westfeld, Arcona Ergänzung i Arcona Fortsetzung[2] .
W 1922 r. kopalnia przeszła we władanie spółki akcyjnej Giesche[2] . W 1926 roku powierzchnia pól kopalni wynosiła 10,233 km². W tym czasie załoga liczyła około 2,5 tys. osób, a wydobycie wynosiło ok. 750 tys. ton rocznie[5].
1 kwietnia 1974 roku kopalnia Kleofas została połączona z kopalnią Gottwald[2] . Decyzję o likwidacji kopalni podjęto 4 marca 2004 roku, głównie ze względu na duże zagrożenie tąpaniami, a także z przyczyn ekonomicznych. Wydobycie zakończono w listopadzie 2004 roku[8]. Pozostawiono szyb Fortuna II, który przekształcono w pompownię głębinową Kleofas[9], która jest obsługiwana przez Centralny Zakład Odwadniania Kopalń, oddział Spółki Restrukturyzacji Kopalń[10].
Obiekty znajdujące się na terenie kopalni (ulica Obroki 77) będące świadectwem kultury materialnej zostały objęte ochroną konserwatorską[11][12][13].
Zabudowania kopalni w rejonach przy ul. Feliksa Bocheńskiego (szyby wentylacyjne wschodnie I i II) i w rejonie Gottwald (teren Silesia City Center) także objęto ochroną konserwatorską[14].
Dawna wieża wyciągowa szybu Wschodniego II została wpisana do rejestru zabytków 23 października 2010 (nr rej.: A/321/10).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.