Loading AI tools
polsko-francuski fizyk, noblista Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Georges Charpak (ur. 1 sierpnia 1924 w Dąbrowicy niedaleko Równego, zm. 29 września 2010 w Paryżu[1][2]) – francuski fizyk pochodzenia żydowskiego urodzony w Polsce, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1992.
![]() Georges Charpak w 2005 | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Specjalność: fizyka | |
Alma Mater | |
Instytucja | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() | |
Nagrody | |
Urodził się w Polsce, w biednej rodzinie żydowskiej jako Jerzy Charpak. Wraz z rodziną spędził w dzieciństwie dwa lata w Palestynie, po czym powrócił do Polski[2][3]. Urodził się wówczas jego brat Andrzej (1928–2006), późniejszy aktor. W domu mówiono w jidysz, a Jerzy Charpak był jedynym członkiem rodziny, który uczył się mówić po polsku[3]. W roku 1932 wraz z rodziną wyemigrował do Francji. W czasie wojny działał w ruchu oporu, za co został skazany przez sąd w Vichy na dwa lata więzienia. W roku 1944 został wywieziony do obozu koncentracyjnego Dachau, gdzie przebywał do wyzwolenia w 1945 roku[2][3][4].
Uczęszczał do szkół średnich w Montpellier i Paryżu[5]. W roku 1946 uzyskał obywatelstwo francuskie. Studiował od roku 1945 w École nationale supérieure des mines de Paris, potem rozpoczął pracę naukową[2][4]. W 1954 r. obronił doktorat na temat rozpadów jądrowych beta i uzyskał posadę w Centre national de la recherche scientifique (CNRS), gdzie pracował do 1959 r.[3] Był współpracownikiem Frédérica Joliot-Curie w Collège de France, specjalizując się w fizyce eksperymentalnej. Był członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej, wystąpił z niej w roku 1956 r., na znak protestu przeciw stłumieniu powstania węgierskiego[2][4]. W latach 1959–1991 pracował w CERN[5], m.in. odkrywając (wraz ze współpracownikami) różne właściwości mionów[3].
W 1953 r. ożenił się z Dominque Vidal, z którą miał dwóch synów i córkę[3].
W 1992 roku otrzymał Nagrodę Nobla za wkład w dziedzinie opracowania detektorów cząstek[5].
Medale i ordery:
Członkostwo akademii naukowych[8]: