Loading AI tools
łódzki nauczyciel żydowski, historyk literatury, krytyk i historyk teatru, dziennikarz Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wilhelm Fallek (Wolf) (ur. 24 grudnia 1887 w Łodzi, zm. w 1941 w Brodach) – nauczyciel, historyk literatury, krytyk i historyk teatru, dziennikarz.
Data i miejsce urodzenia |
24 grudnia 1887 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
1941 |
Przyczyna śmierci |
zamordowany przez hitlerowców w zbiorowej egzekucji ludności żydowskiej |
Zawód, zajęcie |
dziennikarz, nauczyciel, prawnik, krytyk teatralny |
Odznaczenia | |
![]() |
Syn Altera Menachema, fabrykanta pudełek. Pracował w jednej z firm spedycyjnych jako buchalter, także jako pomocnik kupca, jednocześnie przygotowując się do matury w trybie eksternistycznym. Po zdaniu matury w krakowskim gimnazjum św. Anny (1909) dzięki pomocy finansowej braci studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, który ukończył w 1913 r. Doktorem prawa został w 1915 r. W 1922 r. złożył egzamin adwokacki, ale wkrótce zrezygnował z uprawiania zawodu adwokata na rzecz dziennikarstwa i publicystyki.
W 1923 r. wrócił do Łodzi i rozpoczął pracę jako polonista w I Gimnazjum Męskim Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich przy ul. Magistrackiej (obecnie ul. Aleksandra Kamińskiego). „Polskiego uczył mnie Wilhelm Fallek. Cudowny człowiek, niezwykły. Przyjaciel Boya”[1].
Debiutował jeszcze jako uczeń recenzją teatralną w czasopiśmie „Łan Młodzieży”, później pisywał w wielu gazetach. Jako recenzent teatralny naraził się kiedyś Stanisławowi Ignacemu Witkiewiczowi, który zrewanżował się artykułem „Odpowiedź Fallkowi na jego krytykę Tumora Mózgowicza”[2]. W krakowskim „Nowym Dzienniku”, jednym z trzech największych dzienników syjonistycznych w języku polskim prowadził redakcję działu literackiego gazety a w latach 1918–1923 był stałym recenzentem teatralnym.
Współpracował z łódzką prasą codzienną: „Głosem Porannym”, „Kurierem Łódzkim”, „Prawdą”, „Republiką” oraz z periodykami należącymi do kręgu piśmiennictwa polsko-żydowskiego: „Chwilą”, „Miesięcznikiem Żydowskim”, „Naszą Opinią”, „Naszym Przeglądem”, „Nowym Dziennikiem” oraz prasą żydowską: „Łodzier Togbłat”, „Morija”, „Najer Fołksbłat”. W 1926 r. był współwydawcą łódzkiego dziennika żydowsko-polskiego „Wiadomości Codzienne”, w którym zamieszczał swoje recenzje i krytyki literackie. Był członkiem zarządu Towarzystwa Polonistów RP oraz komitetu redakcyjnego „Prac Polonistycznych”. Wygłaszał odczyty o literaturze polskiej. W badaniach nad dziejami teatru polskiego podejmował problematykę regionalną.
21 sierpnia 1923 r. został członkiem Komitetu Budowy Teatru Miejskiego w Łodzi.
W Łodzi mieszkał przy ul. Pomorskiej 91[3].
W czasie II wojny światowej w listopadzie 1939 r. przedostał się do Brodów, gdzie został kierownikiem szkoły powszechnej. Zginął w lecie 1941 r. zamordowany przez hitlerowców w zbiorowej egzekucji ludności żydowskiej pod Brodami. Jego żonę i córkę zamordowali Niemcy w Częstochowie. Zniszczeniu uległ też zgromadzony przezeń księgozbiór i materiały z zakresu teatrologii.
Był, zdaniem swoich współczesnych, człowiekiem o nieskazitelnym charakterze, niesłychanej dobroci, niezwykle aktywnym i pełnym entuzjazmu dla piękna. „Był człowiekiem żydowsko-polskiego pogranicza: Żyd o podkreślanej żydowskiej przynależności narodowej - Polak o podkreślanej polskiej przynależności kulturalnej, przynależności do wspólnej tradycji historycznej; Żyd-Polak”[4]. „Fallek pozostawił po sobie pamięć nieskazitelnego charakteru, dobroci, entuzjazmu dla piękna”[5].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.