Loading AI tools
rodzaj pajęczaków Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Orsonwelles – rodzaj pająków z rodziny osnuwikowatych. Występuje endemicznie na Hawajach. Obejmuje 13 opisanych dotąd gatunków.
Orsonwelles[1] | |
Hormiga, 2002 | |
![]() Orsonwelles graphicus | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Podtyp | |
Gromada | |
Rząd | |
Podrząd | |
Infrarząd | |
Rodzina | |
Podrodzina |
Linyphiinae |
Rodzaj |
Orsonwelles |
Typ nomenklatoryczny | |
Orsonwelles polites Hormiga, 2002 | |
Zasięg występowania | |
![]() |
Samce osiągają od 6,2 do 11,35 mm długości ciała, z czego od 3,27 do 5,7 mm przypada na karapaks. Samice osiągają od 8,06 do 14,07 mm długości ciała, z czego od 3,72 do 6,63 mm przypada na karapaks. Rozmiary te czynią te pająki największymi przedstawicielami rodziny. Karapaks jest ciemnobrązowy lub szary z jasną przepaską podłużną. Oczy wszystkich par mają zbliżone średnice. Oczy przednio-boczne i tylno-boczne leżą obok siebie. Wysokość nadustka wynosi od 1,8- do 3,3-krotności średnicy oczu przednio-środkowych. Duże i masywne szczękoczułki pozbawione są rowków strydulacyjnych i mają od 9 do 17 zębów na krawędzi przedniej oraz od 7 do 13 zębów na krawędzi tylnej. Zęby szczękoczułków rozmieszczone są szeregowo. Ubarwienie szczękoczułków jest ciemniejsze niż reszty ciała. Sternum jest brązowawe z przyciemnionymi brzegami. Jego kształt jest dłuższy niż szeroki z przedłużeniem między biodrami ostatniej pary. Odnóża są zwykle ciemno obrączkowane, u samca dłuższe i cieńsze niż u samicy. Jako jedyni przedstawiciele osnuwikowatych mają na udach dwóch ostatnich par trichobotria. Uda samic mają kolce grzbietowe, natomiast kolce przednio-boczne występują tylko na udach pierwszej i, zazwyczaj, drugiej pary. Golenie samic zaopatrzone są w kolce brzuszne, przednio-boczne, tylno-boczne oraz dwa kolce grzbietowe. Kolczaste są również nadstopia wszystkich par odnóży[2].
Podłużnie jajowata w zarysie opistosoma ma ubarwienie ciemnobrązowe lub szare z nielicznymi kropkami w częściach przednio-bocznych oraz jaśniejszymi znakami, niekiedy o kształcie szewronów. Stożeczek jest duży, mięsisty i porośnięty szczecinkami. Kądziołki przędne pary przednio-bocznej mają liczne tartipory i rozległe pólka gruczołów gruszkowatych. Kądziołki przędne pary tylno-środkowej mają między gruczołem ampułkowatym mniejszym a gruczołem cylindrycznym od 1 do 4 gruczołów groniastych. Kądziołki przędne pary tylno-bocznej mają między dwoma gruczołami cylindrycznymi od 72 do 288 gruczołów groniastych ustawionych w trzech szeregach[2].
Nogogłaszczki samca mają cymbium o tępym wierzchołku oraz mniej lub bardziej spiczastej cymbialnej apofizie retrolateralnej. Małe, L-kształtne paracymbium styka się na obu końcach z ektalną krawędzią cymbium i pozbawione jest wolnego ramienia. Między wklęsłym brzegiem paracymbium i cymbium znajduje się głęboki otwór. Tegulum ma wystający wierzchołek, a suprategulum jest długie, wąskie, u nasady nabrzmiałe, a dystalnie zaopatrzone w haczykowatą apofizę. Embolus ma szeroką podstawę i zwykle nie jest nitkowaty. Apofiza terminalna nie jest skręcona i dzieli się na trzy lub cztery płaty. Płytka płciowa samicy pozbawiona jest przedsionka i trzonka, a kieszonkę ma co najwyżej szczątkową. Spermateki są małe i kuliste w kształcie[2].
Rodzaj występuje endemicznie na Hawajach. Poszczególne gatunki są endemitami pojedynczych wysp. Sześć gatunków występuje tylko na Kauaʻi, trzy tylko na Oʻahu, dwa tylko na Molokaʻi i po jednym na Hawaiʻi i Maui. Najszersze zasięgi mają O. polites z gór Waiʻanae na Oʻahu, O. falstaffius z Maui i O. graphicus z Hawaiʻi. Pozostałe gatunki mają bardzo wąskie zasięgi. Rozmieszczenie gatunków ma zwykle charakter allopatryczny. Sympatryczne występowanie potwierdzono tylko u O. calx i O. ventus w górach Makaleha, aczkolwiek możliwy jest również sympatryczny charakter zasięgów O. othello i O. macbeth na Molokaʻi[2].
Pająki te zasiedlają głównie pierwotne lasy deszczowe i mezofityczne lasy mieszane. Tylko nieliczne gatunki odnotowano w siedliskach zaburzonych działalnością ludzką, szczególnie gatunkami obcymi. Większość przedstawicieli rodzaju zamieszkuje na większych rzędnych. Tylko nieliczne gatunki spotykane są na terenach niżej położonych[2].
Olbrzymie jak na osnuwikowate rozmiary Orsonwelles są przykładem gigantyzmu wyspowego. Masywne i uzębione szczękoczułki tych pająków pozwalają im zajmować niszę generalistycznych drapieżników; ich ofiarami padają nawet lądowe obunogi. Przedstawiciele rodzaju budują płachtowate sieci łowne z gęstą siateczką nici na platformie i z końcem najbliższym podłożu przedłużonym w lejek służący za kryjówkę. Pająk spędza w tym lejku dni, zaś nocami zwisa głową w dół, czatując na ofiary. Zwykle sieci poszczególnych osobników budowane są blisko siebie. Izolowane sieci spotyka się rzadko. W sieciach Orsonwelles często bytują kleptopasożytnicze omatnikowate z rodzaju Argyrodes[2].
Rodzaj ten wprowadzony został w 2002 roku przez Gustava Hormigę na łamach Invertebrate Systematics. Autor ten w tej samej pracy opisał również 11 jego gatunków. Gatunkiem typowym wyznaczył O. polites[3][2]. Nazwa rodzajowa upamiętnia reżysera i aktora, Orsona Wellesa[2]. Przed rewizją Hormigi znane były tylko dwa gatunki, oba opisane w 1900 roku przez Eugène’a Simona i zaliczane do rodzaju Labulla[4][2]. Monofiletyzm rodzaju potwierdza co najmniej 25 synapomorfii[2].
Do rodzaju tego zalicza się 13 opisanych dotąd gatunków[3][2]:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.