Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Krzyż Zasługi Cywilnej (niem. Zivil-Verdienstkreuz) – austriackie i austro-węgierskie odznaczenie za zasługi cywilne.
Odznaczenie ustanowił 16 lutego 1850 cesarz Franciszek Józef I „celem nagrodzenia oddanej i czynnie sprawdzonej zawisłości cesarzowi i ojczyźnie, wieloletniej, uznanej za pożyteczną przydatności w służbie publicznej lub innych uzyskanych zasług o dobro powszechne”[1][2].
W kolejności starszeństwa austriackich odznaczeń Krzyż Zasługi Cywilnej znajdował się za Medalem Waleczności, a przed Orderem Krzyża Gwiaździstego[3].
Na awersie odznaczenia widnieją inicjały FJ (Franciszek Józef) oraz łacińskie motto Viribus Unitis (pol. Wspólnymi siłami)[4].
Odznaczenie zostało podzielone na cztery stopnie (złoty i srebrny, każdorazowo z koroną lub bez):
Podczas I wojny światowej był nadawany także Krzyż Zasługi Cywilnej z Koroną i z mieczami[5][6][7][8].
Ponadto, podczas wojny, 1 kwietnia 1916 Karol I Habsburg ustanowił dodatkowo Krzyż Żelazny Zasługi (Eisernes Verdienstkreuz)[9], będącą oddzielnym odznaczeniem, który podzielony został na dwa stopnie:
Krzyże nadawano podczas pokoju na wstążce czerwonej, a podczas wojny na wstążce Medalu Waleczności[10] tj. białej, z dwoma czerwonymi paskami wzdłuż krawędzi, połączonymi czerwonymi prążkami[3].
Po zawarciu pokoju brzeskiego (9 lutego 1918) Krzyże Zasługi Cywilnej odesłały do kancelarii cesarskiej w Wiedniu odznaczone wcześniej Polki: Helena Brejter, Jadwiga Zgórska, Zofia Strzałkowska[11][12].