Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Katowice Szopienice Północne – stacja techniczna[2] (dawniej stacja[3]) w Katowicach, w województwie śląskim, w Polsce, położona pomiędzy ul. Roździeńską i Wałową od północy a placem Ogród Dworcowy od południa, w dzielnicy Szopienice-Burowiec[5].
![]() | |
![]() Budynek dawnego dworca kolejowego przy placu Ogród Dworcowy (widok od strony torów kolejowych) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Lokalizacja | |
Zarządca | |
Data otwarcia |
1868[3] |
Poprzednie nazwy |
Schoppinitz-Rosdzin[3] |
Rodzaj |
stacja techniczna |
Dane techniczne | |
Liczba peronów |
0 (dawniej 2)[3] |
Liczba krawędzi peronowych |
0 (dawniej 2)[3] |
Kasy |
|
Linie kolejowe | |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
![]() |
Stacja została oddana do użytku w 1868 roku w ramach budowy linii Kolei Prawego Brzegu Odry (niem. Rechte Oderufer Eisenbahn[6]) od strony z Wrocławia w do Dziedzic. Obecnie przez stację odbywa się wyłącznie ruch pociągów towarowych[7], natomiast ruch pasażerski przez Katowice Szopienice Północne prowadzony był do 1 kwietnia 1968 roku[8].
Północna stacja kolejowa na granicy Roździenia i Szopienic powstała dzięki powołanemu w 1868 roku Towarzystwu Kolei Prawego Brzegu Odry, które kontynuowało prace Kolei Opolsko-Tarnogórskiej. Spółka ta budowała etapami z Wrocławia linię kolejową w kierunku Górnego Śląska od strony północnej (przez Kluczbork, Tarnowskie Góry i Bytom)[9]. Linię od strony Chorzowa (Starego) do Szopienic i dalej w kierunku Muchowca otwarto 15 listopada 1868 roku[10][11]. Linia ta prowadziła dalej do Dziedzic. Łączna długość linii z Wrocławia przez Bytom, Szopienice Północne, Murcki i Pszczynę liczyła 256,97 km. Wraz z tą linią w Szopienicach powstała stacja kolejowa z dużym budynkiem dworca kolejowego[9]. W 1870 roku pociąg osobowy z Pszczyny do Szopienic docierał do stacji po dwóch godzinach i 16 minutach[9].
Przez Roździeń i Szopienice już przebiegała natomiast wybudowana wcześniej linia kolejowa Kolei Górnośląskiej, lecz ze względu na konkurencję ze stacji kolei prawoodzrzańskiej również Kolej Górnośląska zdecydowała się na budowę przystanku[9], którego oddanie do użytku nastąpiło w 1870 roku[12]. Dzięki powstaniu drugiego punktu na mieszkańcy Szopienic i Roździenia mieli do dyspozycji od tego momentu dwa posterunki ruchu[9], które dzieliły między siebie dystans kilku minut dojścia pieszo[13].
W latach powojennych przestały kursować pociągi pasażerskie przez Katowice Szopienice Północne – ruch pasażerski zawieszono 1 kwietnia 1968 roku[8]. PKP prowadziła również proces elektryfikacji linii kolejowych. W ramach tych działań, 25 kwietnia 1990 oddano do eksploatacji trakcję elektryczną na liniach kolejowych przechodzących przez stację[14].
31 maja 2019 roku PKP Polskie Linie Kolejowe ogłosiło przetarg na kompleksową przebudowę stacji Katowice Szopienice Północne[15] w ramach modernizacji północnej kolejowej obwodnicy Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, lecz po przedłużającej się procedurze przetargowej umowę na prace podpisano dopiero w dniu 4 września 2020 roku[16]. Wartość prac ma łącznie wynieść około 100 milionów złotych, a zakończenie realizacji planowane jest na I kwartał 2023 roku[17].
W ramach tych prac planowana jest wymiana torów i rozjazdów, co umożliwi wzrost prędkości przejeżdżających przez stację pociągów do 80 km/h. Dodatkowo zostanie wymieniona sieć trakcyjna, a także ma powstać nowa nastawnia. Wraz z przebudową stacji planowana jest modernizacja sąsiedniego wiaduktu kolejowego nad ul. Lwowską – pod nią zostanie poprowadzony nowy chodnik oraz ścieżka rowerowa[17].
Katowice Szopienice Północne to stacja techniczna[2] (dawniej stacja[3]), zarządzana przez PKP Polskie Linie kolejowe. Położona jest ona na trzech czynnych liniach kolejowych: nr 161 (stacja początkowa; km osi 0,001), 654 (stacja końcowa; km osi 1,358) i 657 (stacja początkowa; km osi 0,001)[2]. Na liniach tych odbywa się wyłącznie ruch towarowy[7]. Stacja Katowice Szopienice Północne wyposażona jest w 14 torów stacyjnych o łącznej długości 7516 metrów, ka których znajduje się 40 rozjazdów[18].
Na tej stacji technicznej znajdują się dwa obiekty prowadzące ruch kolejowy[18]:
Do sterowania ruchem kolejowym na stacji używa się urządzeń mechanicznych z sygnalizacją świetlną, zabudowanych w 1905 roku[18]. Stacja jest oświetlona za pomocą 68 opraw, a także posiada urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów – obydwa systemy zainstalowano w 1972 roku[18].
Stacja techniczna Katowice Szopienice Północne jest wyposażona w punkt ładunkowy[2]. Posiada ona także nieużywane bądź używane w innym przeznaczeniu budynki: lokomotywownię, obrotnicę i wieżę wodną. W przeszłości na stacji znajdował się żuraw wodny, a także dwa perony, z czego ten przy budynku był w przeszłości zadaszony[3]. Wieża wodna zlokalizowana jest na końcu ul. Wypoczynkowej, przy zabudowaniach lokomotywowni. Jest ona oczyszczona z wewnętrznego wyposażenia, a jej stan techniczny jest zły. We wnętrzu głowicy zachował się zbiornik na wodę, a na elewacji łata wodowskazowa[19].
Dworzec kolejowy zlokalizowany jest przy placu Ogród Dworcowy. Powstał on w latach 80. XIX wieku w stylu historyzmu ceglanego. Obok budynku dworca kolejowego, przy ul. Lwowskiej 6 zlokalizowany jest budynek dawnej poczty kolejowej w stylu historyzmu ceglanego, który powstał w tym samym okresie[20]. Jest on wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Budynek jest murowany, o powierzchni użytkowej budynku wynoszącej 217 m² i kubaturze 1860 m³, kryty dwuspadowym dachem z papy. Pełni obecnie funkcje mieszkalne[18]. Decyzją z 22 marca 2022 roku dworzec wraz z sąsiednim budynkiem dawnego biura celnego został wpisany do rejestru zabytków (nr rej. A/948/2022)[1]. Od decyzji wniesiono odwołanie, a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ją uchylił i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 20 grudnia 2022 roku do rejestru zabytków ponownie wpisano zespół stacji kolejowej Katowice Szopienice Północne w Katowicach, składający się z budynku dworca kolejowego I klasy (pl. Ogród Dworcowy 1), budynku dawnego biura celnego (pl. Ogród Dworcowy 1a) oraz budynku dawnej poczty kolejowej (ul. Lwowska 6), wraz z terenem działek ewidencyjnych nr 1422/8, 1421/8 i 1420/8. Od tej decyzji także wniesiono odwołanie, jednakże została ona utrzymana w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z 7 grudnia 2023 roku[21].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.